Chinowiec

Chinowiec
	; Cinchona calisaya
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	goryczkowce
Rodzina	marzanowate
Podrodzina	Cinchonoideae
Rodzaj	chinowiec
	Nazwa systematyczna
	Cinchona L.; Sp. Pl. 1: 172. 1753
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Chinowiec, drzewo chinowe (błędnie: drzewo chininowe) (Cinchona L.) – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych (Rubiaceae). Obejmuje ponad 20 tropikalnych gatunków, występujących w stanie dzikim w Andach na obszarze od Wenezueli po Boliwię. Niektóre gatunki są uprawiane i miejscami dziczeją w strefie międzyzwrotnikowej, m.in. w Ameryce Środkowej, w Afryce równikowej i w południowej Azji^[3].

Morfologia

Pokrój: Duże krzewy lub słabo rozgałęzione drzewa.
Liście: Zimozielone, duże, naprzeciwległe, ogonkowe, skórzaste, błyszczące, całobrzegie o kształcie jajowatym lub szerokoeliptycznym. Mają odpadające przylistki.
Kwiaty: Zebrane w duże wiechy, pięciokrotne, intensywnie pachnące, przeważnie różowe. Płatki zrośnięte w długą rurkę o odgiętych płatkach. Korona z zewnątrz owłosiona. Kielich drobny, 5-ząbkowy.
Owoc: Mała, dwukomorowa torebka, pękająca od góry. Nasiona drobne, szeroko oskrzydlone^[4].

Systematyka

Synonimy^[5]

Kinkina Adans., Pleurocarpus Klotzsch, Quinquina Boehm.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Należy do rodziny marzanowatych (Rubiaceae), która jest kladem bazalnym w obrębie rzędu goryczkowców (Gentianales) z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych^[2]^[6].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Gentiananae Thorne ex Reveal, rząd marzanowce (Rubiales Dumort.), podrząd Rubiineae Raf., rodzina marzanowate (Rubiaceae Juss.), podrodzina Cinchonoideae Raf., plemię Cinchoneae DC., podplemię Cinchoninae DC., rodzaj chinowiec (Cinchona L.)^[7].

Wykaz gatunków^[3]

Cinchona anderssonii Maldonado
Cinchona antioquiae L.Andersson
Cinchona asperifolia Wedd.
Cinchona barbacoensis H.Karst.
Cinchona × boliviana Wedd.
Cinchona calisaya Wedd.
Cinchona capuli L.Andersson
Cinchona fruticosa L.Andersson
Cinchona glandulifera Ruiz & Pav.
Cinchona hirsuta Ruiz & Pav.
Cinchona krauseana L.Andersson
Cinchona lancifolia Mutis
Cinchona lucumifolia Pav. ex Lindl.
Cinchona macrocalyx Pav. ex DC.
Cinchona micrantha Ruiz & Pav.
Cinchona mutisii Lamb.
Cinchona nitida Ruiz & Pav.
Cinchona officinalis L. – chinowiec lekarski
Cinchona parabolica Pav.
Cinchona pitayensis (Wedd.) Wedd.
Cinchona pubescens Vahl – chinowiec soczystoczerwony
Cinchona pyrifolia L.Andersson
Cinchona rugosa Pav.
Cinchona scrobiculata Bonpl.
Cinchona villosa Pav. ex Lindl.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-05-27] (ang.).
1 2 Cinchona L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-09-08] .
↑ Charakterystyka na podstawie: Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
↑ List of Genera in RUBIACEAE, [w:] Vascular plant families and genera, Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2010-12-03] (ang.).
↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Cinchona według Reveala

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-05-27] (ang.).

[powo-3] 1 2 Cinchona L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-09-08] .

[4] Charakterystyka na podstawie: Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.

[grin-5] Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].

[6] List of Genera in RUBIACEAE, [w:] Vascular plant families and genera, Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2010-12-03] (ang.).

[7] Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Cinchona według Reveala

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]