Collegium Maius w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Collegium Maius
Obiekt zabytkowy nr rej. A-210 z 8.11.1978 [1]
fasada budynku
fasada budynku
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Adres ul. Fredry 10
Styl architektoniczny neobarok, neoklasycyzm
Rozpoczęcie budowy 1908
Ukończenie budowy 1910
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Collegium Maius
Collegium Maius
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Collegium Maius
Collegium Maius
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Collegium Maius
Collegium Maius
Ziemia52°24′34,86″N 16°55′08,94″E/52,409683 16,919150
Strona internetowa

Collegium Maius w Poznaniu - gmach wzniesiony na działce pomiędzy ulicami: Fredry (dawniej ul. Berlińska), Al. Niepodległości i Kościuszki (dawniej Wały Królewskie) w latach 19081910 w stylu neobarokowym z elementami stylu neoklasycznego, jako część Dzielnicy Cesarskiej.

Historia[edytuj]

Budynek wzniesiono na potrzeby Komisji Kolonizacyjnej, powołanej przez Sejm Pruski z inicjatywy Otto von Bismarcka w 1886 w celu wykupu ziemi z rąk polskich i przekazaniu jej niemieckim osadnikom.

Po wybuchu powstania wielkopolskiego przeniosła tu swoją siedzibę Naczelna Rada Ludowa, a później Urząd Osadniczy likwidujący kolonie utworzone przez Komisję Kolonizacyjną. Następnie budynek jako Collegium Medicum przejął Uniwersytet Poznański.

13 maja 1926 odbył się tutaj bardzo liczny wiec studencki przeciwko Józefowi Piłsudskiemu, zakończony pochodem na Plac Wolności. Powzięto decyzję o zawiązaniu Akademickiego Komitetu Obrony. Działania te zakończyły się fiaskiem i nie obroniły Poznania przed rządami sanacji[2].

W okresie okupacji hitlerowskiej w budynku mieściło się prezydium policji. Podczas wyzwalania miasta Poznania w styczniu i lutym 1945 o sam obiekt oraz w jego pobliżu toczyły się dość intensywne walki - ślady od odłamków do dziś widoczne są wewnątrz budynku. 2 marca 1940 harcerze Szarych Szeregów Zygmunt Ciesielski i Bernard Intek, współpracując z Adamem Plucińskim, wywiesili na kopule polska flagę[2].

Po reformie szkolnictwa wyższego z 1950, która utworzyła akademie medyczne, większość budynku zajmował Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (w tym jego władze), który jednak jest w budynku jedynie gościem. Właścicielem Collegium był i jest Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od 2008 mieści się tu Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Po przeprowadzce wydziału na tyłach budynku powstała nowoczesna biblioteka dla studentów filologii klasycznej, słowiańskiej i polskiej. Jej uroczyste otwarcie nastąpiło 25 września 2009 roku[3].

Architektura i wystrój[edytuj]

Na osi głównej znajduje się półokrągły ryzalit przykryty kopułą, która obecnie nieznacznie różni się od swojego stanu pierwotnego m.in jest niższa, bardziej przysadzista i posiada inne otwory okienne. Niegdyś elewację zdobiło 6 rzeźb ulokowanych na tamburze (miedzianej wówczas) kopuły: cystersa, Krzyżaka, mieszczańskiego Salzburczyka i Holendra oraz chłopów z Westfalii i Szwabii – „apostołów niosących niemiecką cywilizację na wschód” (usunięte dopiero w 1945). Godny uwagi jest hall główny o przeszklonym dachu, wyłożony różnobarwnym marmurem z obiegającą go wokół galerią. Wewnątrz hallu znajduje się popiersie Karola Marcinkowskiego.

Na fasadzie znajduje się tablica upamiętniająca brawurową akcję poznańskich harcerzy, którzy w 1940 na kopule będącego wówczas siedzibą policji budynku wywiesili polską flagę.

Collegium Maius widziane ze wschodniej części ul. Fredry.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo WP. 31 marca 2017; 3 miesiące temu.
  2. a b Jacek Y. Łuczak, Spacerownik Poznański, Biblioteka Gazety Wyborczej, Agora, Warszawa, 2013, s.126, ​ISBN 978-83-268-0055-9
  3. Otwarcie biblioteki www.mmpoznan.pl [dostęp 2010-04-30].