Dáil Éireann

Zgromadzenie Irlandii
Dáil Éireann
Państwo	Irlandia
Rodzaj	izba niższa
Rok założenia	1919
	Kierownictwo
Ceann Comhairle	Verona Murphy
	Struktura
Liczba członków	174
Stowarzyszenia polityczne	Koalicja rządząca (91) Fianna Fáil (48); Fine Gael (38); Niezależni (5); Wsparcie (4) Niezależni (4); Opozycja (78) Sinn Féin (39); Socjaldemokraci (11); Partia Pracy (11); Grupa Niezależnych i Mniejszych Partii (8) Solidarność–PBP (3); Partia Zielonych (1); 100% Rekompensaty (1); Niezależni (3); ; Grupa Niezależnych (7) Niezależna Irlandia (4); Aontú (2); Niezależni (1); ; Niezależni (2); Ceann Comhairle Ceann Comhairle (1);
Ordynacja	ordynacja preferencyjna
Ostatnie wybory	29 listopada 2024
	Siedziba
	Gmach parlamentu; Dublin
	Strona internetowa

Dáil Éireann [ˈ d̪ˠ ɑ ː ʎ ˈ e ː ɾ ʲ ə n̪ˠ] (dosł. Zgromadzenie Irlandii) – niższa izba parlamentu Irlandii.

Dáil jest wybierana według ordynacji preferencyjnej na pięcioletnią kadencję. Członek Dáil to Teachta Dála^[1] – poseł Dáil, w skrócie TD. Wyższą izbą parlamentu jest senat – Seanad Éireann.

Historia

Dáil była w latach 1919–1922 jednoizbowym irlandzkim zgromadzeniem narodowym. Została powołana decyzją posłów partii Sinn Féin, wybranych w 1918 do brytyjskiej Izby Gmin, którzy 21 stycznia 1919 w Dublinie ogłosili się parlamentem niepodległej Republiki Irlandzkiej. Do 1921 Dáil kierowała walką polityczną Irlandii o uzyskanie niepodległości od Wielkiej Brytanii. Od 1922 jest izbą niższą 2-izbowego parlamentu państwa irlandzkiego.

Leinster House, siedziba Dáil Éireann
Dáil Éireann

Zasady wyboru

Członkiem Dáil – Teachta Dála – może zostać jedynie obywatel Irlandii, który ukończył 21 lat. Istnieje również szereg innych ograniczeń: kandydat na przykład nie może być członkiem Garda Síochána (irlandzkiej policji), zawodowym żołnierzem czy sędzią^[2]. Liczba TD jest zmienna. Warunkiem jest, by każde 20 - 30 tys. obywateli było reprezentowane przez jednego Teachta Dála^[3]. W wyborach w 2016 roku wybrano ich 158^[4]. Z kolei od wyborów z 2020 roku jest ich 160^[3]. Obecnie liczba mandatów wynosi 174, obowiązuje od wyborów powszechnych w 2024 roku.

Wybory odbywają się w okręgach wyborczych (constituencies). W każdym z nich wybieranych jest od 3 do 5 kandydatów. Liczba okręgów w ostatnich wyborach wynosiła 39^[5].

Zobacz też

Przypisy

↑ Teachta Dála – Deputy [online], Houses of the Oireachtas [dostęp 2012-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-12] (ang. • irl.).
↑ Electoral Act, 1992, Part IX [online], Electronic Irish Statute Book [dostęp 2021-09-27] (ang.).
↑ ^a ^b Houses of theH.t. Oireachtas Houses of theH.t., Dáil Éireann – Houses of the Oireachtas [online], www.oireachtas.ie, 7 września 2021 [dostęp 2021-09-27] (ang.).
↑ Electoral (Amendment) (Dáil Constituencies) Act 2013 [online], Electronic Irish Statute Book [dostęp 2021-09-27] (ang.).
↑ Houses of theH.t. Oireachtas Houses of theH.t., Constituency profiles – Houses of the Oireachtas [online], www.oireachtas.ie, 21 lutego 2020 [dostęp 2021-09-27] (ang.).

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona parlamentu Irlandii

[1] Teachta Dála – Deputy [online], Houses of the Oireachtas [dostęp 2012-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-12] (ang. • irl.).

[2] Electoral Act, 1992, Part IX [online], Electronic Irish Statute Book [dostęp 2021-09-27] (ang.).

[:0-3] Houses of theH.t. Oireachtas Houses of theH.t., Dáil Éireann – Houses of the Oireachtas [online], www.oireachtas.ie, 7 września 2021 [dostęp 2021-09-27] (ang.).

[4] Electoral (Amendment) (Dáil Constituencies) Act 2013 [online], Electronic Irish Statute Book [dostęp 2021-09-27] (ang.).

[5] Houses of theH.t. Oireachtas Houses of theH.t., Constituency profiles – Houses of the Oireachtas [online], www.oireachtas.ie, 21 lutego 2020 [dostęp 2021-09-27] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]