Sinn Féin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sinn Féin
Lider Gerry Adams
Data założenia 1905
Ideologia polityczna nacjonalizm, socjalizm demokratyczny
Członkostwo
międzynarodowe
Partia Europejskiej Lewicy
Europejska Grupa
Parlamentarna
Zjednoczona Lewica Europejska – Nordycka Zielona Lewica
strona oficjalna
Gerry Adams, przewodniczący Sinn Féin od 1983 roku

Sinn Féin (irl. „My sami”) – irlandzka organizacja niepodległościowa, a następnie partia polityczna o nacjonalistycznym charakterze. Działa zarówno w Irlandii jak i Irlandii Północnej[1].

Historia[edytuj]

Powstała w 1905 roku. Jej założycielem był Arthur Griffith. W pierwszych latach była ruchem niepodległościowy, która stosowała bierny opór przeciwko rządom brytyjskim[2]. W 1916 roku poparła powstanie wielkanocne. Propagowała od tego czasu idee walki zbrojnej i szkoliła oddziały zbrojne. W 1917 roku władzę w partii objął Éamon de Valera. W 1918 roku uzyskała większość mandatów do Izby Gmin w okręgach irlandzkich. W 1919 roku jej członkowie proklamowali utworzenie Republiki Irlandzkiej. Dysponując własną organizacją zbrojną - Irlandzką Armią Republikańską (IRA), kierowała walką o niepodległość[2].

Po zawarciu traktatu pokojowego w 1921 roku partia rozpadła się na dwie frakcje: radykalną i protraktatową. W latach 1922-1923 oba ugrupowania toczyły ze sobą wojnę domową[2].

Przetrwała jako niewielka partia polityczna. W międzyczasie odłączyły się od niej Fianna Fáil (1926) i Fine Gael (1933)[2].

Odżyła pod koniec lat 60. wraz z konfliktem w Irlandii Północnej. W 1970 roku partia podzieliła się na Sinn Féin-Oficjalną (skrzydło militarne Oficjalna Irlandzka Armia Republikańska) i Sinn Féin-Prowizoryczną (Prowizoryczna Irlandzka Armia Republikańska)[2].

Sinn Féin-Oficjalna działała głównie w Republice Irlandii. Partia opowiadała się za zjednoczeniem Irlandii i Irlandii Północnej poprzez reformy wewnętrzne i metody polityczne. Sinn Féin-Prowizoryczna działała natomiast głównie w Irlandii Północnej. Również domagała się zjednoczenia Irlandii i Irlandii Północnej, nie wykluczając jednak walki zbrojnym. Obie grupy wyznawały socjalistyczne. Sinn Féin-Oficjalna w 1982 roku przekształciła się w Partię Robotniczą, a w 1992 roku w Demokratyczną Lewicę. Sinn Féin-Prowizoryczna powróciła do nazwy Sinn Féin[2].

W 1983 roku liderem Sinn Féin-Prowizorycznej został Gerry Adams. W 1994 roku w imieniu Prowizorycznej IRA podjęła się negocjacji pokojowych. W 1998 roku była jednym z sygnatariuszy porozumień wielkopiątkowych[2].

Ideologia[edytuj]

Partia głosi poglądy nacjonalistyczne, republikańskie i demokratyczno-socjalistyczne. Jej głównym celem jest zjednoczenie Irlandii i Irlandii Północnej[3].

Przypisy

  1. Sinn Féin (pol.). encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2017-09-13].
  2. a b c d e f g Sinn Fein (pol.). portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2017-09-13].
  3. Sinn Féin (ang.). britannica.com. [dostęp 2017-09-14].