Sinn Féin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sinn Féin
Lider Mary Lou McDonald
Data założenia 1905
Ideologia polityczna nacjonalizm, socjalizm demokratyczny,

lewica chrześcijańska[1], proeuropeizm[2]

Członkostwo
międzynarodowe
Partia Europejskiej Lewicy
Grupa w Parlamencie
Europejskim
Zjednoczona Lewica Europejska – Nordycka Zielona Lewica
Strona internetowa
Gerry Adams, przewodniczący Sinn Féin w latach 1983-2018

Sinn Féin (irl. „My sami”) – irlandzka organizacja niepodległościowa, a następnie partia polityczna o nacjonalistycznym charakterze. Działa zarówno w Irlandii, jak i Irlandii Północnej[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstała w 1905 roku. Jej założycielem był Arthur Griffith. W pierwszych latach była ruchem niepodległościowym, który stosował bierny opór przeciwko rządom brytyjskim[4]. W 1916 roku poparła powstanie wielkanocne. Propagowała od tego czasu idee walki zbrojnej i szkoliła oddziały zbrojne. W 1917 roku władzę w partii objął Éamon de Valera. W 1918 roku uzyskała większość mandatów do Izby Gmin w okręgach irlandzkich. W 1919 roku jej członkowie proklamowali utworzenie Republiki Irlandzkiej. Dysponując własną organizacją zbrojną - Irlandzką Armią Republikańską (IRA), kierowała walką o niepodległość[4].

Po zawarciu traktatu pokojowego w 1921 roku partia rozpadła się na dwie frakcje: radykalną i protraktatową. W latach 1922-1923 oba ugrupowania toczyły ze sobą wojnę domową[4].

Przetrwała jako niewielka partia polityczna. W międzyczasie odłączyły się od niej Fianna Fáil (1926) i Fine Gael (1933)[4].

Odżyła pod koniec lat 60. wraz z konfliktem w Irlandii Północnej. W 1970 roku partia podzieliła się na Sinn Féin-Oficjalną (skrzydło militarne Oficjalna Irlandzka Armia Republikańska) i Sinn Féin-Prowizoryczną (Prowizoryczna Irlandzka Armia Republikańska)[4].

Sinn Féin-Oficjalna działała głównie w Republice Irlandii. Partia opowiadała się za zjednoczeniem Irlandii i Irlandii Północnej poprzez reformy wewnętrzne i metody polityczne. Sinn Féin-Prowizoryczna działała natomiast głównie w Irlandii Północnej. Opowiadała się również za zjednoczeniem Irlandii i Irlandii Północnej, nie wykluczając jednak walki zbrojnej. Obie grupy wyznawały poglądy socjalistyczne. Sinn Féin-Oficjalna w 1982 roku przekształciła się w Partię Robotniczą, a w 1992 roku w Demokratyczną Lewicę. Sinn Féin-Prowizoryczna powróciła do nazwy Sinn Féin[4].

W 1983 roku liderem Sinn Féin-Prowizorycznej został Gerry Adams. W 1994 roku w imieniu Prowizorycznej IRA podjęła się negocjacji pokojowych. W 1998 roku była jednym z sygnatariuszy porozumień wielkopiątkowych[4].

Ideologia[edytuj | edytuj kod]

Partia głosi poglądy nacjonalistyczne, republikańskie i demokratyczno-socjalistyczne. Jej głównym celem jest zjednoczenie Irlandii i Irlandii Północnej[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ewybory.eu, ewybory1.rssing.com [dostęp 2019-06-07].
  2. Sinn Fein to protect EU membership - BelfastTelegraph.co.uk, www.belfasttelegraph.co.uk [dostęp 2019-06-07] (ang.).
  3. Sinn Féin (pol.). encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2017-09-13].
  4. a b c d e f g Sinn Fein (pol.). portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2017-09-13].
  5. Sinn Féin (ang.). britannica.com. [dostęp 2017-09-14].