Sinn Féin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sinn Féin
Lider Mary Lou McDonald
Data założenia 1905
Ideologia polityczna nacjonalizm, socjalizm demokratyczny
Członkostwo
międzynarodowe
Partia Europejskiej Lewicy
Europejska Grupa
Parlamentarna
Zjednoczona Lewica Europejska – Nordycka Zielona Lewica
Strona internetowa
Gerry Adams, przewodniczący Sinn Féin w latach 1983-2018

Sinn Féin (irl. „My sami”) – irlandzka organizacja niepodległościowa, a następnie partia polityczna o nacjonalistycznym charakterze. Działa zarówno w Irlandii jak i Irlandii Północnej[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstała w 1905 roku. Jej założycielem był Arthur Griffith. W pierwszych latach była ruchem niepodległościowy, która stosowała bierny opór przeciwko rządom brytyjskim[2]. W 1916 roku poparła powstanie wielkanocne. Propagowała od tego czasu idee walki zbrojnej i szkoliła oddziały zbrojne. W 1917 roku władzę w partii objął Éamon de Valera. W 1918 roku uzyskała większość mandatów do Izby Gmin w okręgach irlandzkich. W 1919 roku jej członkowie proklamowali utworzenie Republiki Irlandzkiej. Dysponując własną organizacją zbrojną - Irlandzką Armią Republikańską (IRA), kierowała walką o niepodległość[2].

Po zawarciu traktatu pokojowego w 1921 roku partia rozpadła się na dwie frakcje: radykalną i protraktatową. W latach 1922-1923 oba ugrupowania toczyły ze sobą wojnę domową[2].

Przetrwała jako niewielka partia polityczna. W międzyczasie odłączyły się od niej Fianna Fáil (1926) i Fine Gael (1933)[2].

Odżyła pod koniec lat 60. wraz z konfliktem w Irlandii Północnej. W 1970 roku partia podzieliła się na Sinn Féin-Oficjalną (skrzydło militarne Oficjalna Irlandzka Armia Republikańska) i Sinn Féin-Prowizoryczną (Prowizoryczna Irlandzka Armia Republikańska)[2].

Sinn Féin-Oficjalna działała głównie w Republice Irlandii. Partia opowiadała się za zjednoczeniem Irlandii i Irlandii Północnej poprzez reformy wewnętrzne i metody polityczne. Sinn Féin-Prowizoryczna działała natomiast głównie w Irlandii Północnej. Również domagała się zjednoczenia Irlandii i Irlandii Północnej, nie wykluczając jednak walki zbrojnym. Obie grupy wyznawały poglądy socjalistyczne. Sinn Féin-Oficjalna w 1982 roku przekształciła się w Partię Robotniczą, a w 1992 roku w Demokratyczną Lewicę. Sinn Féin-Prowizoryczna powróciła do nazwy Sinn Féin[2].

W 1983 roku liderem Sinn Féin-Prowizorycznej został Gerry Adams. W 1994 roku w imieniu Prowizorycznej IRA podjęła się negocjacji pokojowych. W 1998 roku była jednym z sygnatariuszy porozumień wielkopiątkowych[2].

Ideologia[edytuj | edytuj kod]

Partia głosi poglądy nacjonalistyczne, republikańskie i demokratyczno-socjalistyczne. Jej głównym celem jest zjednoczenie Irlandii i Irlandii Północnej[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sinn Féin (pol.). encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2017-09-13].
  2. a b c d e f g Sinn Fein (pol.). portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2017-09-13].
  3. Sinn Féin (ang.). britannica.com. [dostęp 2017-09-14].