Arcybiskup

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Abp”. Zobacz też: ABP.
Herb arcybiskupa metropolity (wersja z paliuszem, na taśmie pod tarczą znajduje się dewiza)
sutanna biskupa oraz arcybiskupa
strój chórowy biskupa oraz arcybiskupa

Arcybiskup (gr. αρχή, arché – pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos – nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").

Pierwotnie arcybiskup był biskupem ważnego miasta, regionu, sprawując często pieczę duszpasterską nad całym krajem. Miał prawo przewodniczyć synodom podległych sobie biskupów, korygować ich prace, prowadzić wybory lub mianować i wyświęcać nowych biskupów w prowincji. W historii utworzyła się w ten sposób instytucja arcybiskupa metropolity.

Metropolitą prowincji rzymskiej jest papież.

Inne Kościoły[edytuj]

Oprócz Kościoła rzymskokatolickiego arcybiskupi istnieją także w Kościołach prawosławnym, luterańskim Szwecji, anglikańskim czy w Kościele starokatolickim Holandii.

W Kościołach Wschodnich metropolici mają znacznie więcej władzy: wpływ na wybór biskupów, tworzenie diecezji i inne, zachowują więc część pierwotnej struktury metropolitalnej (zob. arcybiskup większy).

Godności arcybiskupie[edytuj]

Polscy arcybiskupi[edytuj]

Arcybiskupi katoliccy[edytuj]

  1. Mirosław Adamczyk – tytularny Otriculum, nuncjusz apostolski
  2. Stanisław Budzik – metropolita lubelski
  3. Wacław Depo – metropolita częstochowski
  4. Andrzej Dzięga – metropolita szczecińsko-kamieński
  5. Stanisław Dziwisz – metropolita krakowski, kardynał
  6. Stanisław Gądecki – metropolita poznański, przewodniczący KEP
  7. Sławoj Leszek Głódź – metropolita gdański
  8. Tadeusz Gocłowski – senior gdański
  9. Marian Gołębiewski – senior wrocławski
  10. Józef Górzyński – koadiutor warmiński
  11. Zenon Grocholewski – prefekt senior Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej, kardynał
  12. Henryk Gulbinowicz – senior wrocławski, kardynał
  13. Henryk Hoser – "ad personam", ordynariusz warszawsko-praski
  14. Juliusz Janusz – tytularny Caprulae, nuncjusz apostolski
  15. Marek Jędraszewski – metropolita łódzki, wiceprzewodniczący KEP
  16. Józef Kowalczyk – senior gnieźnieński, prymas senior
  17. Konrad Krajewski – tytularny Beneventu, jałmużnik papieski
  18. Józef Kupny – metropolita wrocławski
  19. Jan Paweł Lenga – "ad personam" senior karagandyjski
  20. Franciszek Macharski – senior krakowski, kardynał
  21. Jan Martyniak – senior przemysko-warszawski
  22. Józef Michalik – senior przemyski
  23. Henryk Muszyński – senior gnieźnieński, prymas senior
  24. Alfons Nossol – "ad personam" senior opolski
  25. Henryk Józef Nowacki – tytularny Blery, nuncjusz apostolski
  26. Edward Nowak – tytularny Luni, sekretarz senior Kongregacji ds. Świętych
  27. Stanisław Nowak – senior częstochowski
  28. Kazimierz Nycz – metropolita warszawski, kardynał
  29. Edward Ozorowski – metropolita białostocki
  30. Juliusz Paetz – senior poznański
  31. Jan Pawłowski – tytularny Sejn, nuncjusz apostolski
  32. Edmund Piszcz – senior warmiński
  33. Wojciech Polak – metropolita gnieźnieński, prymas Polski
  34. Eugeniusz Popowicz – metropolita przemysko-warszawski
  35. Bolesław Pylak – senior lubelski
  36. Stanisław Ryłko – przewodniczący Papieskiej Rady ds. Świeckich, kardynał
  37. Wiktor Skworc – metropolita katowicki
  38. Marek Solczyński – tytularny Cezarei Mauretańskiej, nuncjusz apostolski
  39. Adam Szal – metropolita przemyski
  40. Stanisław Szymecki – senior białostocki
  41. Szczepan Wesoły – tytularny Dragonary
  42. Stanisław Wielgus – tytularny Viminacium
  43. Marek Zalewski – tytularny Africa, nuncjusz apostolski
  44. Wojciech Załuski – tytularny Diocleziany, nuncjusz apostolski
  45. Wojciech Ziemba – metropolita warmiński
  46. Damian Zimoń – senior katowicki
  47. Zygmunt Zimowski – "ad personam", przewodniczący Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia
  48. Władysław Ziółek – senior łódzki

Arcybiskupi prawosławni[edytuj]

  1. Abel (Popławski) – ordynariusz lubelsko-chełmski
  2. Adam (Dubec) – ordynariusz przemysko-nowosądecki
  3. Jakub (Kostiuczuk) – ordynariusz białostocko-gdański
  4. Jeremiasz (Anchimiuk) – ordynariusz wrocławsko-szczeciński
  5. Sawa (Hrycuniak) – metropolita warszawski i całej Polski
  6. Szymon (Romańczuk) – ordynariusz łódzko-poznański

Zobacz też[edytuj]