delta Virginis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
delta Virginis
δ Vir
Dane obserwacyjne (J2000.0)
Gwiazdozbiór Panna
Rektascensja 12h 55m 36,2s[1]
Deklinacja +03° 23′ 50,89″[1]
Paralaksa (π) 0,01644 ± 0,00022[1]
Odległość 198,4 ± 2,7 ly
60,8 ± 0,8 pc
Wielkość obserwowana 3,38[2]m
Rozmiar kątowy 0,0098[2]
Ruch własny (RA) −469,99 ± 0,22[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −52,83 ± 0,15[1] mas/rok
Prędkość radialna 16,44 ± 0,22[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy czerwony olbrzym
Typ widmowy M3+ III[1]
Masa 1,5–2 M[2]
Promień 65 R[2]
Wielkość absolutna −0,54[3]m
Jasność 630[2] L
Temperatura 3720[2] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 43 Virginis
2MASS: J12553619+0323507
Bonner Durchmusterung: BD +04°2669
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 484
Boss General Catalogue: GC 17543
Katalog Henry’ego Drapera: HD 112300
Katalog Hipparcosa: HIP 63090
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 4910
SAO Star Catalog: SAO 119674
Minelauva, Auva; LTT 13714, BDS 6308, CCDM 12557+0323

delta Virginis (Minelauva, δ Vir) – gwiazda w gwiazdozbiorze Panny. Jest odległa o około 198 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa[edytuj]

Gwiazda nosi tradycyjną nazwę Minelauva, wywodzącą się z arabskiego. Słowo ‏عوى‎ ʽawwā’ oznacza „szczekający (pies)”; termin ten dawniej odnosił się łącznie do gwiazd beta Virginis, eta, gamma, delta i epsilon Virginis[2][4]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2017 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Minelauva dla określenia tej gwiazdy[5].

Charakterystyka[edytuj]

Jest to czerwony olbrzym należący do typu widmowego M3 o jasności obserwowanej 3,38m, a więc jest to gwiazda widoczna gołym okiem[2]. Jest to także gwiazda zmienna półregularna, o jasności wahającej się pomiędzy 3,32m a 3,40m[6]. Minelauva jest chłodniejsza od Słońca, ma temperaturę 3720 K, ale jej jasność (bolometryczna, z uwzględnieniem znacznej emisji w podczerwieni) jest 630 razy większa niż jasność Słońca. Jej promień został zmierzony z wykorzystaniem interferometrii i okazał się 65 razy większy niż promień Słońca. Jej masa to 1,5–2 masy Słońca. Będąc na czubku tzw. gałęzi olbrzymów na diagramie HR jest w trudnym do określenia stanie ewolucyjnym: może ona mieć nieaktywne helowe jądro, mogła rozpocząć syntezę helu w węgiel lub zakończyć już ją[2].

Delta Virginis jest prawdopodobnie gwiazdą podwójną. W odległości kątowej 192,1″ od olbrzyma widoczna jest gwiazda o wielkości 11,79m (pomiar z 2014 roku)[7]. Jeżeli jest z nim związana, to jest to karzeł typu widmowego K, oddalony o co najmniej 5000 au od głównej gwiazdy. Jeżeli rzeczywiście te dwie gwiazdy tworzą jeden układ, oblicza się, że karzeł okrąża olbrzyma w czasie ponad 200 000 lat[2].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g Delta Virginis w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h i j Jim Kaler: Delta Virginis (ang.). STARS. [dostęp 2017-09-06].
  3. Obliczona na podstawie wielkości obserwowanej i paralaksy
  4. Virgo. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 469–470. ISBN 0486210790. (ang.)
  5. Eric Mamajek, i inni: IAU Catalog of Star Names (IAU-CSN). W: IAU Division C Working Group on Star Names (WGSN) [on-line]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-06-30. [dostęp 2017-09-06].
  6. V. Tabur, T.R. Bedding, L.L. Kiss, T.T. Moon i inni. Long-term photometry and periods for 261 nearby pulsating M giants. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 400 (4), s. 1945–1961, 2009. DOI: 10.1111/j.1365-2966.2009.15588.x. Bibcode2009MNRAS.400.1945T (ang.). 
  7. Mason et al.: WDS J12556+0324A. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.