Dom Turka w Augustowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dom Turka
Obiekt zabytkowy nr rej. A-340 z 1.04.2011
Ilustracja
Kamienica w 2011
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Miejscowość Augustów
Adres ul. 3 Maja 16
Ukończenie budowy 1900
Położenie na mapie Augustowa
Mapa lokalizacyjna Augustowa
Dom Turka
Dom Turka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom Turka
Dom Turka
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Dom Turka
Dom Turka
Położenie na mapie powiatu augustowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu augustowskiego
Dom Turka
Dom Turka
Ziemia53°50′34″N 22°58′59″E/53,842778 22,983056

Dom Turka - zabytkowa kamienica w Augustowie przy ul. 3 maja 16.

Kamienica w stylu imperialno-ruskim została zbudowana w 1900 przy ówczesnej ul. Długiej. Projektantem mógł być architekt powiatowy Włodzimierz Ślósarski. Przed II wojną światową kamienica była własnością rodziny Rechtmanów. Po 1922 w budynku przez pewien czas znajdował się zakład fotograficzny Judela Rotszejna[1]. W latach 1928-1936 w kamienicy mieściła się cukiernia Bośniaka Kiamila Takosza, nazywanego Turkiem, od którego wzięła się potoczna nazwa budynku – Dom Turka.

Od początku 1940 do czerwca 1941 kamienica była siedzibą NKWD i NKGB. Areszt umiejscowiony był w podziemiach, zaś na wyższych kondygnacjach znajdowały się biura. W budynku więziono przeciwników władzy radzieckiej oraz osoby przeznaczone do deportacji w głąb ZSRR. Podczas masakry NKWD 22 czerwca 1941 więźniowie ocaleli (zginęły natomiast osoby przetrzymywane w barakach przy Zarządzie Wodnym). NKWD ponownie zajęło budynek jesienią 1944. Od 1945 do 1956 w budynku mieściło się UB. UB torturowało więźniów, śledztwo IPN nie potwierdziło natomiast istnienia grobów (przypisywanych UB) na terenie posesji. W lipcu 1945 budynek był jednym z miejsc przetrzymywania osób schwytanych podczas obławy augustowskiej. Następnie kamienica była siedzibą MO (1956-1981) i WOP (1981-1992).

W 2006 zapadła decyzja o zwrocie kamienicy spadkobiercom rodziny Rechtmanów[2]. Następnie kamienica została sprzedana prywatnemu przedsiębiorcy, który planował przeznaczyć obiekt na cele handlowe[3]. Władze Augustowa składały właścicielowi propozycję odkupienia[4] lub wymiany nieruchomości[5], aby umieścić w budynku placówki kulturalne. W 2011 budynek został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-340[6]. Obecnie budynek nie jest zagospodarowany.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Czas utrwalony. Augustowski świat Judela Rotsztejna. Suwałki-Augustów: Towarzystwo Inicjatyw Społeczno-Kulturalnych „Nad Czarną Hańczą” w Suwałkach, 2014, s. 22. ISBN 978-83-933312-2-2.
  2. Stracony Turek. Gazeta Współczesna. [dostęp 2015-07-13].
  3. W byłej katowni UB ma być market. Gazeta Współczesna. [dostęp 2015-07-13].
  4. Augustów - To będzie propozycja ostateczna. Gazeta Współczesna. [dostęp 2015-07-13].
  5. Władze nie chcą już czekać. Gazeta Współczesna. [dostęp 2015-07-13].
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2019-12-31. [dostęp 2015-07-14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]