Dydelf czarnouchy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Dydelf północny)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dydelf czarnouchy
Didelphis marsupialis
Linnaeus, 1758
Dydelf czarnouchy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Nadrząd torbacze
Rząd dydelfokształtne
Rodzina dydelfowate
Rodzaj dydelf
Gatunek dydelf czarnouchy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg występowania

Dydelf czarnouchy[2] dydelf północny[3], opos północny, oposum (Didelphis marsupialis) – gatunek torbacza z rodziny dydelfowatych.

Występowanie[edytuj]

Od Argentyny, poprzez Boliwię i północną Brazylię, pozostałe północne kraje Ameryki Południowej, przez Amerykę Środkową, aż do południowego Meksyku[1].

Wygląd[edytuj]

Głowa wraz z tułowiem o długości 40–45 cm, ogon osiąga 30–35 cm. Masa ciała 2–5,5 kg. Swym kształtem przypomina szczura. Pysk jego jest wydłużony, ogon długi i chwytny, nie owłosiony. Barwa futra zmienna, od szarej do prawie czarnej bądź rudawej. Wzdłuż głowy biegną 3 ciemniejsze linie.

Tryb życia[edytuj]

Prowadzi głównie naziemny i nocny tryb życia, dzień spędza w szczelinach skalnych lub pustych pniach drzew. Sprawnie się wspina po drzewach, zamieszkuje tereny leśne lub gęsto pokryte krzewami. Jest spotykany w pobliżu siedzib ludzkich. Jest zwierzęciem wszystkożernym lecz najczęściej żywi się drobnymi ssakami, ptakami, żabami i owadami[4].

Dydelf czarnouchy żyje samotnie z wyjątkiem okresu rozmnażania. Gniazda buduje z liści i łodyg. Ciąża krótka, trwająca 12-13 dni, w miocie 8-18 sztuk o wielkości ziaren fasoli. Młode przebywają przytwierdzone do sutków w torbie lęgowej matki przez 60-70 dni. Przez kolejny miesiąc są przyczepione do sierści matki i są przez nią karmione, po czym usamodzielniają się. Dojrzałość płciową osiągają już w pierwszym roku życia, a na swobodzie żyją do kilku lat.

Znaczenie gospodarcze[edytuj]

Skórka dydelfa jest mało atrakcyjna jako materiał futrzarski, mimo tego jest odławiany dla futra, jak również dla mięsa. Do najcenniejszych należą te o czarnym umaszczeniu[4]. W skali roku zabija się do kilku milionów sztuk rocznie[3][5], co nie ma wpływu na stabilność populacji[1].

Podgatunki[edytuj]

  • D. m. caucae
  • D. m. marsupialis

Dawniej zaliczano jako podgatunek dydelfa czarnouchego, D. m. virginiana – obecnie klasyfikowany jako odrębny gatunek, dydelf wirginijski (D. virginiana).

Przypisy

  1. a b c Brito, D., Astua de Moraes, D., Lew, D., Soriano, P., Emmons, L., Cuarón, A.D, Helgen, K., Reid, R. & Vazquez, E. 2008. Didelphis marsupialis. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-06-22]
  2. Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 2. ISBN 978-83-88147-15-9.
  3. a b K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 56, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  4. a b Stanisław Jarosz: Hodowla zwierząt futerkowych. Warszawa: PWN, 1993. ISBN 83-01-11176-3.
  5. Dydelf północny

Bibliografia[edytuj]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki. Zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. Zwierzęta. Encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 69. ISBN 83-01-14344-4.