Dyskusja wikiprojektu:Botanika

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Planowane zgłoszenia do poczekalni (przeniesione z ub. roku)[edytuj kod]

W najbliższym roku rozważać będę zgłoszenie do poczekalni następujących haseł ze względu na brak źródeł i niewiele treści (najpierw te, które liczą poniżej 500 bajtów, a szablon {Dopracować} został w nich umieszczony przed 2015):

Merystem zarodkowyZarośla wierzboweScrubMalbecBiałaczka (fitopatologia)RozlewiskoWady kształtuPikowanie roślinBuszSęk zarośniętySztuka ogrodowaFryganaRoślina jednoosiowaLas odroślowyOlej z dziurawca zwyczajnegoSelvasLas monsunowyZagłębie różanePróchnowiskoDrewno ciągliweMikrantemum okrągłolistneTaras (ogrodnictwo)HamadaOszyjekLas świetlistyDmitrij Iwanowski

Ponieważ zaleca się, aby najpierw zgłosić problem do odpowiedniego wikiprojektu, niniejszy to czynię. W przypadku podstawowych terminów pewnie da się szybko znaleźć źródła (na co liczę) i nie będę musiał tych haseł zgłaszać. Sławek Borewicz, → odbiór 07:57, 26 gru 2019 (CET)

Naprawione z ww. listy: FryganaHamada. Kenraiz (dyskusja) 19:45, 26 gru 2019 (CET) + Selwa (las) Kenraiz (dyskusja) 14:10, 21 mar 2020 (CET)
Naprawione z ww. listy: Las odroślowy. A.M. Staszak (dyskusja) 02:45, 27 gru 2019 (CET)
Naprawione z ww. listy: Mikrantemum okrągłolistne. Enzo^ (dyskusja) 00:24, 10 lip 2020 (CEST)
  • W sprawie buszu, scrubu i zarośli wierzbowych mam mieszane uczucia. Busz i scrub to polskie wynalazki opisane w naszej literaturze, ale zupełnie rozjeżdżające się z literaturą światową, włącznie z dziwnymi błędami w podstawowych u nas książkach Podbielkowskiego. Zarośla wierzbowe to coś w stylu "chaszczy" i "gajów" – taksonomia ludowa. W klasyfikacji krajobrazów roślinnych mamy nadrzeczne zarośla wierzbowe (wikliny) i zarośla wierzby szarej (łozowiska), a jeśli zdefiniować je słownikowo to należą tu wszelkie zarośla z dominacją wierzb krzaczastych (na wydmach, łąkach, oszyjkach lasów)... Kenraiz (dyskusja) 13:46, 27 gru 2019 (CET)

Nowy Rok 2020![edytuj kod]

Szczęśliwego Nowego 2020 roku! Zaczynamy 14 rok wspólnego dzielenia się wolną wiedzą z zakresu botaniki. Tradycyjnie zaczynam od podsumowania roku minionego.

Zmieniła się strona dyskusji wikiprojektu. Powiadomienia o ekspozycjach nowych artykułów (rubryka "Czy wiesz?") na stronie głównej zostały przeniesione ze strony dyskusji wikiprojektu na stronę główną i są automatycznie umieszczane i usuwane na bieżąco. Efektem ubocznym jest odchudzenie strony dyskusji wikiprojektu, na której w efekcie za dużo się nie działo...

Doszły nam cztery nowe artykuły na medal (kasztanowiec pospolity, tasznik pospolity, modrzewnica pospolita, pęczyna błotna) i trzy dobre artykuły (krzyżownica zwyczajna, wełnianka wąskolistna, sumak octowiec).

Przybyło nam 345 nowych artykułów, czyli prawie codziennie pojawiało się w Wikipedii coś nowego zielonego. Mamy w sumie już blisko 15,9 tys. artykułów botanicznych (artykuły botaniczne stanowią 1,15% zasobów polskojęzycznej Wikipedii, przy czym wyróżnione artykuły botaniczne stanowią 2,8% artykułów wyróżnionych – znaczy artykuły z zakresu botaniki jakościowo wyróżniają się na tle innych tematów w pl.Wikipedii). Ciekawostką w tym kontekście jest też to, że duża część nowych (ponad 80) była eksponowana na stronie głównej w rubryce Czy Wiesz, co znaczy, że nie dochodziły nam zalążki artykułów, ale od początku pełne informacji.

Spada nam niestety systematycznie aktywność większości uczestników przy niezbyt żywiołowym dopływie nowych. W końcówce roku wróciła do edycji w tematyce wikiprojektu A.M. Staszak i zadebiutował Neurotyk. Część, tak jak założycielka wikiprojektu Wikipedystka:Nova, aktywna jest na Commons (Nova w pierwszej połowie roku), tam też wspólnie z Salicyną wrzucaliśmy wiele tysięcy zdjęć roślin, w tym zwłaszcza z ubiegłorocznych wypadów do niemieckich ogrodów botanicznych i rosariów. Z Salicyną rozwijaliśmy w minionym roku Siewki roślin flory Polski i wystartowaliśmy nowy projekt na Wikibooks – Atlas flory Polski, który wciąż jest jednak w powijakach.

Życzę nam by wikipedyjna flora oraz łąki, lasy i inne frygany czy tundry kwitły coraz efektowniej, dając zaspokojenie użytkownikom głodnym informacji i przyjemnych wrażeń estetycznych. Pozdrawiam. Kenraiz (dyskusja) 00:36, 1 sty 2020 (CET)

Plants of the World online[edytuj kod]

W zeszłym roku informowałem, że The Plant List (dalej TPL) została definitywnie zamrożona po jednej aktualizacji chyba z 2013 roku i zastąpiona została projektem World Flora Online (WFO). Problem w tym, że WFO poza opisami taksonów ściąganymi z flor regionalnych (to użyteczna część serwisu) cały czas podaje wykazy rodzajów/gatunków w oparciu o nieaktualizowaną bazę TPL z 2013. W tej sytuacji rekomenduję używanie podlinkowanego w tytule sekcji serwisu Plants of the World online prowadzonego przez Kew Gardens. Nie wiem czemu te inicjatywy się dublują i mamy w Internetach dwie podobne bazy taksonomiczne, ale POWo jest aktualizowane i testując je od kilku miesięcy, porównując z listami gatunków TPL, publikacjami naukowymi – widzę że dają radę i mają wykazy gatunków w rodzajach uwzględniające całkiem świeże rewizje systematyczne. Nie mają też (nie znajduję ich) tak spektakularnych wpadek jakich sporo na TPL, gdzie obok siebie występowały jako zaakceptowane te same gatunki różniące się zapisem ortograficznym (to najłatwiejsze do wyłapania) lub synonimy – tylko dlatego że były "zaakceptowane" w różnych bazach źródłowych (zwłaszcza Tropicos zawiera sporo błędów).

Reasumując:

  • do sporządzania wykazów gatunków w rodzajach polecam Plants of the World online
  • do wypełniania infoboksu w zakresie autora i cytatu nazwy rodzajowej, gatunku typowego niezastąpione jest Index Nominum Genericorum (ING)
  • do ustalania przynależności do podrodzin, sekcji oraz synonimów dla rodzajów najlepsze jest GRIN-Global Species Data
  • aktualizowane informacje systematyczne (w szczegółach nieco alternatywne wobec APG IV) są na stronie APweb

Jeśli ktoś jest zainteresowany to mogę udostępnić arkusz Excella, który zamienia wykazy gatunków/rodzajów z pliku tekstowego w sformatowaną listę wyliczeniową w kodzie wiki. Kenraiz (dyskusja) 11:48, 12 sty 2020 (CET)

Rok ochrony roślin[edytuj kod]

Zapraszam do spojrzenia na propozycję tygodnia tematycznego. Oczywiście, wiem temat szeroki, ale z pewnością zahacza o botanikę, np. w zakresie fitopatologii. Może jakieś siły się zbiorą na napisanie dawno nienapisanych haseł ? Pleple2000 (dyskusja) 20:44, 5 lut 2020 (CET)

Wykorzystanie Wikidata w artykułach o roślinach[edytuj kod]

Swego czasu trochę zazdrościłem francuskojęzycznej Wikipedii pakietu (5-6) linków zewnętrznych w artykułach o roślinach. Były (są) redagowane "normalnie" jako lista linków zewnętrznych do kilku baz danych (GRIN, Tela Botanica, INPN, ITIS). Zastanawiałem się jak to implementować do nas, ale ponieważ z "normalnym" uzupełnianiem i aktualizowaniem artykułów nie nadążamy, więc odpuściłem.

Później zacząłem podglądać te koszmarne "wikidata infoboxy" na Commons i o ile od strony redakcyjnej budzą niechęć o tyle zawartość już jest ciekawa. No i trafiłem w końcu na infoboks 'Control de autoridades' w artykułach hiszpańskojęzycznej Wikipedii i pomyślałem sobie – to jest to! Jest to ramka na samym dole artykułu z dwoma polami – u góry z linkami do projektów wikimedia (wikidata, commons, wikispecies), a na dole z zewnętrznymi bazami danych (zobaczcie np. hiszpański glistnik jaskółcze ziele).

Taką ramkę bazując na danych gromadzonych w wikidata można by wygenerować automatycznie i wstawić botem do artykułów. Wybrałem spośród danych gromadzonych w Wikidata to co już tam jest zgromadzone i wyszło mi, że warto by mieć bazę linków do takich baz danych jak: African Plant Database; BioLib, Encyclopedia of Life - EoL, EUNIS ID, Flora of China, Flora of North America, FloraWeb, Global Biodiversity Information Facility - GBIF, GRIN, iNaturalist, IPNI, ITIS, NCBI, Plant Finder, PlantList, Plants of the World, Tela Botanica, Tropicos, USDA PLANTS. Z czasem w miarę rozwoju wikidata można by botem aktualizować taki infoboks.

Gdyby uzupełnić artykuły Wikipedii o roślinach o taką ramkę, wszyscy poszukujący informacji o roślinach w Internetach zaczynaliby od... naszych artykułów. Ramka z linkami zajmowałaby niewiele miejsca, od strony redakcyjnej z niczym by nie kolidowała, bo układałaby się w pasek nad kategoriami. Można by w efekcie odchudzić infoboks taksonomiczny o linki do Commons i Wikispecies.

Myślę że jeśli tylko znaleźliby się technicy chętni do zrobienia takiego infoboksu - byłoby pięknie. Kenraiz (dyskusja) 22:50, 21 kwi 2020 (CEST)

  • W praktyce chodzi o dodanie do szablonu:Kontrola autorytatywna odwołań do identyfikatorów tych baz i zaznaczenie, że chodzi o "jest to - takson"? Panek (dyskusja) 08:06, 22 kwi 2020 (CEST)
  • Tak, wystarczy dodać identyfikatory botanicznych baz. --Kenraiz (dyskusja) 12:38, 22 kwi 2020 (CEST)
  • Gdyby to kiedyś wyszło poza sferę gdybań, to postulowałbym jeszcze identyfikator AlgaeBase. Niemała liczba roślin nie ma żadnego z ww. identyfikatorów (może poza GBIF). Panek (dyskusja) 15:41, 4 maj 2020 (CEST)
    Zaczął się sezon i pewnie to odłożę. W wikidanych nie ma id taksonów w AlgaeBase, jest tylko długi link do wyniku wyszukiwania, trzeba by go przerobić na coś co wyświetlałoby się zgrabnie w szablonie. Dodać oczywiście też można. Kenraiz (dyskusja) 17:45, 4 maj 2020 (CEST)
  • @Paweł Ziemian uzupełnił Szablon:Kontrola autorytatywna o ww. parametry (dzięki!!). Wpisanie {{Kontrola autorytatywna}} na końcu artykułu (przed kategoriami) powoduje wyświetlenie w artykule tabeli z linkami do baz danych zawierających informacje o danym taksonie. Kenraiz (dyskusja) 18:01, 10 paź 2020 (CEST)
    • Widzę, że to się wyświetla (w taksonach przeróżnych kladów, łącznie ze zwierzętami) nawet bez wpisywania szablonu. Panek (dyskusja) 23:56, 10 paź 2020 (CEST)
      • Serio? Ja widzę w tych artykułach/taksonach, gdzie jest szablon (ale przejrzałem trochę roślin tylko). Zastanawiam się jak przebotować wszystkie taksony, bo na wpisywanie ręczne szkoda czasu. Teoretycznie w Kategoria:Klasyfikacja biologiczna roślin powinny być same taksony i można by zlecić w całym drzewie kategorii... Kenraiz (dyskusja) 00:10, 11 paź 2020 (CEST)
        • Serio, ale tylko wtedy, gdy jestem zalogowany. Może to ma związek z tym, że mam ustawione wyświetlanie WD infoboksu. Panek (dyskusja) 00:13, 11 paź 2020 (CEST)
  • Uruchomiłem wczoraj na próbę mojego uaktualnionego bota wstawiającego ów szablon do artykułów na podstawie zrzutu bazy Wikidanych. Przez 5 godzin zdołał przeanalizować jedynie 10% tego pliku i z tego zbioru wstępnie zakwalifikował około 13 000 artykułów, w których potencjalnie może wstawić szablon. Jednak należy zauważyć, że tam jest wszystko: terminy słownikowe, organizacje, obiekty geograficzne, jednostki administracyjne, zwierzęta i zapewne również rośliny. Nie zmieniałem kryteriów wstawiania szablonu. Dla ludzi wystarcza VIAF. Dla pozostałych wymagam dowolnych 3 identyfikatorów. Z drugiej strony patrząc, to prościej chyba wstawić szablon w ciemno do wszystkich artykułów wybranych na podstawie innych kryteriów. Jego wywołanie jest o tyle bezpieczne, że w przypadku braku danych nie generuje żadnych konsekwencji, bo wynik jest po prostu pusty. Nie ma kategorii technicznej, która informuje o jego bezcelowym wywołaniu. Paweł Ziemian (dyskusja) 09:29, 11 paź 2020 (CEST)
    • @Paweł Ziemian Szablon można wrzucić do wszystkich artykułów w Kategoria:Klasyfikacja biologiczna roślin z wyjątkiem zaczynających się od słów: "Lista...", "Systematyka...". Pojedyncze artykuły inne (nie będące taksonami) sam sprawdzę, czy warto szablon w nich zostawiać. Kenraiz (dyskusja) 21:28, 11 paź 2020 (CEST)
      • Nie wiem, czemu zoolodzy i mykolodzy by chcieli tego nie mieć, ale ja bym był za dodaniem tego też do artykułów z kategorii Kategoria:Protisty. To są prawie wyłącznie taksony. Panek (dyskusja) 21:38, 11 paź 2020 (CEST)
  • Napuściłem bota na Kategoria:Klasyfikacja biologiczna roślin. Jakieś 12290 pozycji. Bot pominie wskazane wyjątki, artykuły do przejrzenia lub takie, w których szablon nic nie pokaże. Dziś pewnie nie skończy, więc jutro rano znowu go uruchomię. Paweł Ziemian (dyskusja) 22:04, 11 paź 2020 (CEST)
    • Bot skończył. Jednak nie będę kontynuował na siłę u zwierząt bez stosownej dyskusji. Być może tam też są jakieś wartościowe identyfikatory z WD, które lepiej wcześniej dodać zanim się zacznie botowanie. Paweł Ziemian (dyskusja) 17:42, 12 paź 2020 (CEST)

Organy a narządy[edytuj kod]

Status: nowe

Mamy artykuł Narząd. Ale w treściach artykułów pojawia nam się zarówno słowo organ jak i narząd. W zoologii wydają się raczej narząd natomiast w botanice raczej mowa o organach. Czy powinniśmy mieć osobne artykuły czy zmienić w treściach artykułów na jedno wybrane słowo? Marek Mazurkiewicz (dyskusja) 23:46, 30 kwi 2020 (CEST)

  • Zajrzałem do ostatniego wydania wielkiego "Słownika botanicznego" i tam z "organ" jest przekierowanie do "narząd". Definicja zaczyna się "Narząd, organ –" wskazującym na synonimiczne znaczenie tych słów. W starszych źródłach w botanice powszechnie stosowano raczej "organ" i stąd jego dominacja w hasłach botanicznych. Ponieważ to synonimy nie walczyłbym o jakieś rugowanie jednej i faworyzowanie drugiej formy zostawiając dowolność autorom. Kenraiz (dyskusja) 23:56, 30 kwi 2020 (CEST)
  • Ale często bywa tak, że termin ogólny w szczególnej dziedzinie tematycznej jest zastępowany dla niej specyficznym (np. kończyny przednie/tylne w zoologii, włącznie z naczelnymi, ale ręce/nogi u człowieka). W tekście botanicznym pisanie o liściu/kwiecie per "narząd" a nie "organ" wygląda sztucznie i zdradza nieznajomość przez autora terminologii specjalistycznej dla dziedziny. Kenraiz (dyskusja) 00:58, 1 maj 2020 (CEST)
  • Mówisz że w tym słowniku jest przekierowania. A jak jest w treści hasła o liściu/kwiecie? Marek Mazurkiewicz (dyskusja) 02:04, 1 maj 2020 (CEST)
Niektórzy autorzy wprowadzali takie zastrzeżenie, że narząd powinien być używany do zwierząt, a organ do roślin, ale niestety w zoologii bezkręgowców nikt się tego nie trzyma i mamy tam dziesiątki różnych narządów, których polska nazwa zaczyna się od "organ", a nazwy od "narząd" nikt nie wprowadził (np. organ Claparede'a, organ gruszkowaty, organ głaszczkowy, organ retrocerebralny, organ pachwinowy, organ lirowaty, organ Michaelisa itd.). Nawet jak już jest wariant ze słowem narząd, to i tak wariant ze słowem organ potrafi dominować w literaturze. W tej sytuacji nie da się na wikipedii wprowadzić żadnego rozgraniczenia między tymi terminami w kontekście zoologii. Ich użycie będzie zależało od źródła. Carabus (dyskusja) 06:30, 1 maj 2020 (CEST)
  • Pozwoliłem sobie dodać linkowanie w wymienionych przez Ciebie narządach. W nazwie własnej zmieniać nie możemy jeśli taka jest utrwalona. Ale już myślę że na podstawie słowników specjalistycznych takich jak wskazał Kenraiz moglibyśmy się pokusić (gdyby to źródło nie było wyjątkiem) o nazywanie liścia narządem. Lub (jeśli byłby inne źródła) organu Claparede'a organem w definicji (obecnie w definicji nazywamy narządem). Marek Mazurkiewicz (dyskusja) 08:07, 1 maj 2020 (CEST)
  • Tak bywa. Jednak, jak słusznie zauważył user:Carabus, terminem ogólnym jest narząd. Więc każdy z wymienionych organów takich i owakich nie jest organem, a narządem. Tak jak słoń morski nie jest słoniem (tylko mirungą). Swego czasu naukowcy zajmujący się jedną tematyką przetłumaczyli organon tak, a inni inaczej. Mpn (dyskusja) 07:26, 2 maj 2020 (CEST)

Gracjan Chmielewski[edytuj kod]

Na stronie o Gracjanie Chmielewskim jest jakieś poważny kłąb niezgodnych informacji. Miał zamieszkać pod koniec życia w kolonii Wymysłów przy stacji kolejowej Namysłów obecnie Sadurki. To są trzy niezgadzające się do siebie informacje. Punkty te są w całkiem innych miejscach. Może chodzi o Kolonię Wąwolnica, która znajduje się faktycznie koło stacji kolejowej Nałęczów - ale wtedy nie Sadurki. Jeśli Sadurki - to ani jedno ani drugie. Na żadnej mapie nie widać miejsca w obu koloniach gdzie mógłby mieszkać - za to koło Sadurek istnieje starodrzew - i na starych mapach ślad jakiegoś miejsca mieszkalnego. Może ktoś by poprawił lub choć wprowadził źródło tej nieścisłości?

Niestety autor tych informacji od 11 lat nie edytuje Wikipedii, a nie wskazał źródła konkretnie tych informacji zestawiając bibliografię zbiorczą dot. całego artykułu. W tej sytuacji problematyczne zdanie usunąłem. Kenraiz (dyskusja) 18:04, 24 lip 2020 (CEST)

Klasyfikacja roślin[edytuj kod]

O ile można przyjąć, że na szczeblach rzędów i rodzin paprotników i okrytonasiennych mamy wypracowane jako konsensus społeczności taksonomów systemy klasyfikacyjne (PPG I i APG IV), o tyle bardzo grząskim tematem jest klasyfikacja wyższych rangą taksonów. Wielu autorów posługuje się określeniami klad/grupa zamiast stosowania określonych rang, ale też nieustająco publikowane są nowe koncepcje klasyfikacji opartej na tradycyjnym systemie rang. Bardzo by się przydało trochę popracować nad artykułami o taksonach wysokich rang uzupełniając o różne koncepcje ich klasyfikacji i docelowo przyjąć może jakiś bardziej swojski system klasyfikacji w infoboksach, bo "klady" wielu czytelników z pewnością odstraszają. Proponuję pozbierać poniżej przypisy do prac istotnych dla opisania klasyfikacji biologicznej roślin i przyjąć system (ew. różne systemy dla różnych grup roślin), który byśmy wbotowali w infoboksy. Nie ma z tym pośpiechu – sam mam bardzo mało czasu teraz na edytowanie. Ważne jednak by dźwignąć temat i go wdrażać. Ostatnio @Panek zrobił parę artykułów o ważnych grupach (Streptofity, Prasinodermatophyta). Ja próbowałem trochę uporządkować Wątrobowce, Glewiki, Takakiowe, dłubię Widłaki. Bardzo trzeba przyjąć jakiś system scalający wszystko w system umieszczany w infoboksach. Czytelnicy się irytują niejasnościami i niespójnością między infoboksami i artykułami. Kenraiz (dyskusja) 23:06, 31 sie 2020 (CEST)

  • Matthew A. Gitzendanner, Pamela S. Soltis, Gane K.‐S. Wong, Brad R. Ruhfel, Douglas E. Soltis. Plastid phylogenomic analysis of green plants: A billion years of evolutionary history. „American Journal of Botany”. 105, 3, s. 291-301, 2018. DOI: 10.1002/ajb2.1048.  : (1) the position of Zygnematophyceae as sister to land plants (Embryophyta), (2) a bryophyte clade (hornworts, mosses + liverworts), (3) Equisetum + Psilotaceae as sister to Marattiales + leptosporangiate ferns, (4) cycads + Ginkgo as sister to the remaining extant gymnosperms, within which Gnetophyta are placed within conifers as sister to non‐Pinaceae (Gne‐Cup hypothesis)
  • Gawryluk, R.M.R., Tikhonenkov, D.V., Hehenberger, E. et al.. Non-photosynthetic predators are sister to red algae. „Nature”. 572, s. 240–243, 2019. DOI: 10.1038/s41586-019-1398-6.  : novel eukaryotic phylum Rhodelphidia closely related sister to red algae
  • Evolution of Land Plants (Angiosperm Phylogeny Website) - przegląd piśmiennictwa w temacie, przy czym całokształt skupiony na filogenezie, a nie klasyfikacji.
  • Sina M. Adl i inni, Revisions to the Classification, Nomenclature, and Diversity of Eukaryotes, „Journal of Eukaryotic Microbiology”, 66 (1), 2019, s. 4–119, DOI10.1111/jeu.12691, PMID30257078 (ang.).
  • Ruggiero i in. (2015) A Higher Level Classification of All Living Organisms – "ładnie' poukładany w rangach systematycznych cały system organizmów. System Embryophyta w zasadzie cały czas aktualny z wyjątkiem wyróżnionych obok siebie klas Gnetopsida-Pinopsida. Chyba nie ma nowszego i lepszego systemu do wykorzystania w infoboksach (+ w szczegółach oczywiście PPGI w paprotnikach i APGIV w okrytozalążkowych). Kenraiz (dyskusja) 01:32, 7 wrz 2020 (CEST)
    • Jestem za przyjęciem tego ostatniego wyszukanego przez Kenraiza systemu z siedmioma królestwami (Archaea (Archaebacteria), Bacteria (Eubacteria), Protozoa, Chromista, Fungi, Plantae i Animalia). Rzeczywiście jest całościowy i ładnie poukładany. Ale należy dla roślin, grzybów i Chromista zachować pisownię taksonów kursywą (w tym systemie jest normalną czcionką). Trudno też zoologom narzucać by zamiast gromad i podgromad stosowali klasy i podklasy (tylko takie taksony są w tym systemie). Tę sprawę rozwiązuje stosowanie odrębnego infoboksu dla zwierząt Selso (dyskusja) 06:20, 7 wrz 2020 (CEST)
      • Kenraizowi chodzi także o przywrócenie tradycyjnych nazw taksonów zamiast kladów, które faktycznie odstraszają. Ten system to rozwiązuje i dla Grzybów i Chromista nie stwarza żadnego problemu. Ale co z roślinami?. Czy w infoboksie wystarczy np. nazwę klad pomiędzy rzędem a klasą zamienić na nadrząd?. Dla kladu astrowe np. to by się dało, ale czy sprawdzi się dla innych kladów w tej randze? A co z kladami wyższych i niższych rang? Ja tego nie wiem, ale Kenraiz, który siedzi w systematyce roślin będzie musiał rozstrzygnąć, czy uda się to pogodzić z systemem APG IV. Pozostaje jeszcze pytanie kto dokona poprawek w licznych i pracowicie przez Kenraiza opracowanych artykułach o taksonach, w których nazwa klad jest jedną z najczęściej używanych ?Selso (dyskusja) 06:59, 7 wrz 2020 (CEST)
        • Ruggiero i in. ma zaletę tradycyjnych rang, ale oczywiście zespół Adla ma swoje zdanie o tym systemie, konkretnie: "This effort may be reasonable in their classification of the prokaryotes, but the eukaryote section does not pass standards of modern biology. Specifically, it is their refusal to use monophyly as a guiding principle, but to argue to retain “ancestral (paraphyletic) taxa when it seemed beneficial to do so” instead, even where monophyletic clades are already established. Their insistence on using a hodge‐podge of names that do not have nomenclatural priority, and that poorly describe the taxa included, further reduces its usefulness." Natomiast propozycje Adla są kladystyczne i gatunek może mieć ten sam poziom kladu, co gromada/klasa. Tyle że jest on protistocentyczny, więc może dla roślin to nie mieć aż tak dużego znaczenia (ale mam do niego słabość, ze względu na osobistą znajomość z jedną z autorek, choć to łamie NPOV). Link do niego dam wyżej, żeby wisiał przy innych. Panek (dyskusja) 11:04, 7 wrz 2020 (CEST)
          • Tradycyjne nazwy taksonów a nazwy klad 1, klad 2 itd. to tylko mało istotne formy nazewnictwa, rzecz w tym, że w roślinach mamy mieszane nazwy trad. z kladami i nazwy kladów chyba da się zastąpić nazwami trad. Ja byłbym za jednolitym, tradycyjnym nazewnictwem, które zdaje się jednak na necie jest bardziej częste. Kenraiz wprowadził klady, on też najlepiej się zna na APG, więc moim zdaniem on powinien zadecydować, czy możliwe jest pogodzenie trad. nazw taksonów z APG IV i czy technicznie da się to zrobić. Co do tego, że wg Adla gat. może mieć rangę klasy - w trad. nazewnictwie też są taksony monotypowe, w których gat. ma rangę klasy - bo nie ma między nim a klasą taksonów pośrednich. Selso (dyskusja) 11:47, 7 wrz 2020 (CEST)
          • To oczywiste, że kladystycy psioczą na system rang taksonomicznych, bo dobry z ich perspektywy system musiałby składać się z jakichś kilkuset kategorii równo traktujących każde rozwidlenie... To są dwa światy, w których jeden daje precyzyjną informację filogenetyczną w postaci kladogramów, a drugi nieprecyzyjną, ale zrozumiałą w postaci tekstowej. W infoboksach i treści musimy posługiwać się określeniami zrozumiałymi dla czytelników, tj. kategoriami systematycznymi. Rugiero z drobnymi modyfikacjami pozwoli przebudować informację w infoboksach na strawną dla czytelników. W poszczególnych artykułach opisujących taksony czytelnicy powinni znaleźć dokładniejsze informacje o relacjach filogenetycznych nadrabiające uproszczenie systemu klasyfikacyjnego. Kenraiz (dyskusja) 12:05, 7 wrz 2020 (CEST) (co do zarzutów o parafiletyzm niektórych taksonów w systemie Rugiero to poza Pinopsida w przypadku roślin naczyniowych błędów nie widzę – zawsze można zmodyfikować system dodając dodatkowe źródło)
  • A zatem w infoboksie i w tekście uproszczona klasyfikacja z tradycyjnymi nazwami taksonów, dokładniejsza w kladogramach. Wyższe taksony wg Ruggiero. Selso (dyskusja) 13:52, 7 wrz 2020 (CEST)
    Zmiany trzeba wprowadzać sukcesywnie w kolejnych grupach dbając o to, by taksony pojawiające się w infoboksach zawierały w treści zaktualizowane informacje systematyczne. Na razie Rugiero i publikacje dot. klasyfikacji glewików są wstawione w artykułach o glewikach. Zacząłem porządki w infoboksach i treści w wątrobowcach, mchach i widłakach. Najwięcej pracy będzie przy paprociowych i nagonasiennych. Chyba bez większych problemów będzie można przebotować okrytonasienne, bo tylko podstawić w infoboksach trzeba będzie hurtem taksony najwyższej rangi. Tu też jednak trzeba uwzględnić odpowiednie informacje systematyczne w artykułach (np. jednoliścienne trzeba opisać dodatkowo jako nadrząd Lilianae w systemie Rugiero i in.). Kenraiz (dyskusja) 15:33, 7 wrz 2020 (CEST)
    Zrobione są już wszystkie glewiki i wątrobowce. Kenraiz (dyskusja) 17:21, 7 wrz 2020 (CEST)
    Klasyfikacja zmieniona została w infoboksach (i treści) we wszystkich widłakach (bez roślin kopalnych). Kenraiz (dyskusja) 21:05, 25 wrz 2020 (CEST)
  • Jeszcze ważna rzecz – 1) czy wrzucamy do infoboksów roślin podkrólestwo Viridiplantaerośliny zielone i infrakrólestwo Streptophytastreptofity? (pierwszy z tych artykułów trzeba by postawić trochę na nogi). Ja nie mam zdania. 2) U Rugiero i in. ujednolicone są rangi systematyczne (w końcu to system ogólny), ale w taksonomii roślin jednak stosowane są gromady zamiast typów. Jestem za podstawieniem gromady w miejsce typu. W artykułach dot. tych taksonów można dodać uwagę, że w systemie Rugiero określone zostały mianem typu i to moim zdaniem powinno wystarczyć. Kenraiz (dyskusja) 17:52, 7 wrz 2020 (CEST)
    • też myślę, że mogą być gromady zamiast typów. Co do podkrólestw - w Grzybach je pominąłem, bo nie ma ich w syst. Index Fungorum, w roślinach - nie mam zdania. Selso (dyskusja) 19:04, 7 wrz 2020 (CEST)
      Ja również jestem zdecydowanie za i bardzo mnie ta zmiana cieszy. Jestem za wrzucaniem do infoboxów roślin zielonych i przeciw streptofitom. Przechodząc do wdrożenia mam prośbę o weryfikację poprawności zastosowania nowego systemu na przykładzie aktualnie przeze mnie opracowywanych szparagowców – co bowiem ze wskazaną przez Rugiero obocznością cyt.: << Lilianae = Monocotyledones >>? Byłbym za jednoliścienne, choć w obu przypadkach i tak trzeba by przeformułować Magnoliopsida, który te klady wyłącza. Pozdrawiam, Enzo^ (dyskusja) 19:36, 8 wrz 2020 (CEST) Ps. U Mabberleya (s 1000) jest MONOCOTYLEDONS (wyróżnione bez nazwy taksonu, ale wygląda na nadrząd właśnie).
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd Lilianae (czy =jednoliścienne?)
Rząd szparagowce
  • Dla taksonów mających polskie nazwy wstawiać powinniśmy polskie nazwy a Lilianae to nadrząd odpowiadający jednoliściennym i taki link powinniśmy wstawić do infoboksu (artykuł trzeba uzupełnić o to ujęcie). Nie zauważyłem tej monotypowej nadklasy Angiospermae z jedną klasą Magnoliopsida. Bardzo mnie kusi by pominąć nadklasę i zostawić klasę okrytonasienne (wszystkie wyższe taksony miałyby polskie nazwy). Tylko że to gryzłoby się z wymagającą zachowania nadklasą nagonasienne podzieloną już na cztery klasy... Magnoliopsida u Szweykowskich, czyli też dla większości naszych czytelników, to dwuliścienne. Nasz artykuł wymagałby znaczącego przeredagowania, bo teraz przedstawia stare, wąskie ujęcie (1999) według Reveala, który w swoim systemie z 2008 nazwy tej użył dla klasy obejmującej całe okrytonasienne (tj. tak jak Rugiero). Ponieważ tyle lat mamy te "klady" w infoboksie, proponuję jeszcze trochę poczekać z implementacją nowego systemu i zrobić to botem w dużych grupach równocześnie. Najpierw też trzeba by pouzupełniać artykuły o wyższych taksonach, by przynajmniej zawierały ujęcie Rugiero. Najlepiej byłoby je oczywiście generalnie uzupełnić, bo są ważne, a wyglądają biednie... Kenraiz (dyskusja) 22:09, 8 wrz 2020 (CEST)
    • Jestem pierwszy do używania polskich nazw, ale wygląda na to, że w roślinach lądowych zaczyna się robić to, co w glonach jest już od dawna - polskie tradycyjne nazwy robią się coraz bardziej wieloznaczne albo ich zakres nie nadąża za zmiennymi koncepcjami w nazewnictwie naukowym. Kiedyś Charophyta było tożsame z Charophyceae i choć Szweykowskim jeszcze się chciało robić końcówki -owe, -owce itd., to dla wszystkich to były ramienice. Teraz chyba nikomu nie przyszłoby nazwę "ramienice" rozszerzyć na sprzężnice itp. z jednej strony i rośliny telomowe z drugiej (choć tu skrajni kladyści może byliby i skłonni), więc zacząłem się godzić z tym, że niektóre taksony lepiej opisywać pod nazwami naukowymi (już nawet nie zawsze łacińskawymi, a angielskimi). Już jakiś czas temu nadszedł czas, kiedy trzeba było osobno opisać Magnoliopsida i dwuliścienne i relacje między tymi terminami. Tu pozostaje kwestia, które z bardziej egzotycznych nazw opisywać. Pewnie nikt nie napisze artykułu o Anthocericae jako taksonie odpowiadającym telomowym (zgodnie z systemem Jeffreya 1967), Panek (dyskusja) 23:48, 8 wrz 2020 (CEST)
      • Magnoliopsida – potrzebne uzupełnienie o różne ujęcia – zasadniczo trzy chyba 1) wszystkie okrytonasienne, 2) dwuliścienne, 3) wczesne dwuliścienne. Kenraiz (dyskusja) 15:06, 9 wrz 2020 (CEST)
        Dodałem krótką informację o różnych ujęciach taksonu w różnych systemach. Bardzo mnie kusi by w infoboksach okrytonasiennych pominąć monotypową nadklasę z systemu Ruggiero i zostawić tylko: Podgromada: rośliny nasienne, Klasa: okrytonasienne, nadrząd: XXX. To co w opisie i na diagramie systemu jest oczywiste (zdublowane okrytonasienne w dwóch rangach systematycznych) – w infoboksach tysięcy artykułów będzie dziwiło i sugerowało czytelnikom błąd (w przypadku dwuliściennych, będą się dziwić czemu Magnoliopsida nie jest przetłumaczone biorąc ten wiersz w infoboksie za dwuliścienne właśnie, a w przypadku jednoliściennych będą go z tego samego powodu kasować lub poprawiać na Liliopsida lub inne Monocotyledones... Kenraiz (dyskusja) 08:36, 12 wrz 2020 (CEST)
      • Nazwa taksonu obejmującego jednoliścienne: Jednoliścienne vs. Lilianae vs. Liliopodobne – w ujęciu Rugiero Lilianae = jednoliścienne. Nie wiem co z tym zrobić. Pomniejszyłem wcześniejszy wpis: [Tu problemem jest trochę polska nazwa – skoro pozostaje w użyciu to błędnie sugeruje, że stary podział na "jedno- i dwuliścienne" wciąż ma sens w klasyfikacji biologicznej. Przydałaby się polska nazwa dla nadrzędu utworzona od nazwy taksonu i Szweykowscy podają - liliopodobne..., oczywiście w innym, znacznie węższym znaczeniu (takie dominuje w odniesieniu do nadrzędu Lilianae). Stosowanie jej w miejsce "jednoliściennych" byłoby jednak trochę nadużyciem, choć w opisie ujęcia tej grupy w randze nadrzędu, na pewno trzeba by podać jego nazwę pojawiającą się w literaturze]. Kenraiz (dyskusja) 08:56, 9 wrz 2020 (CEST)
        Dodałem informacje o ujęciu systematycznym Rugiero i in. do jednoliścienne i liliopodobne. Podając system w oparciu o to ujęcie można zatem linkować i tu i tu, przy czym ze względu na popularność nazwy, właściwe skojarzenie z zakresem ujęcia, zasoby informacyjne artykułów itd. uważam za celowe linkowanie w infoboksach do jednoliściennych. Kenraiz (dyskusja) 09:43, 10 wrz 2020 (CEST)
        • Drobiazg techniczny – w nazwisku Ruggiero są dwa "g". Mógłbym sam zmienić, ale najwyraźniej tak ci się utrwaliło, więc zwrócenie tutaj uwagi zwiększy prawdopodobieństwo odkręcenia taego utrwalenia. Panek (dyskusja) 09:56, 10 wrz 2020 (CEST)
          • Dzięki. Właśnie sam miałem sprawdzić czy na pewno dobrze cytuję (zawahałem się przy roku akurat), bo korzystam stale z ryciny z systemem i dawno nie sprawdzałem detali... Kenraiz (dyskusja) 10:00, 10 wrz 2020 (CEST)
      • Nazewnictwo zwyczajowe nadrzędów: w literaturze jest ustalone i brzmi "różopodobne, wrzosopodobne, mirtopodobne" itd. Problem trochę w tym, że odpowiadające nadrzędom grupy nie przypisane do rang systematycznych nazywaliśmy raczej od nazw podklas (za Szwejkowskimi: "magnoliowe, różowe, jaskrowe" itd.). Teraz to trzeba by pozmieniać, bo reguły mianownictwa taksonów różnych rang w języku polskim mamy ustalone i trzeba się ich trzymać (chyba poza ww. jednoliściennymi, ze względu na rozpowszechnienie nazwy). Niezgodnie z zasadami projektu byłoby tworzenie polskich nazw (mimo jednoznacznych zasad ich tworzenia) dla taksonów nie nazwanych w literaturze (np. bukszpanopodobne dla Buxanae i astropodobne dla Asteranae), więc będzie trochę miks polsko-łaciński na tym poziomie. Kenraiz (dyskusja) 08:56, 9 wrz 2020 (CEST)
        Nadrzędy podzielić można na trzy grupy: 1) monotypowe bez polskich nazw (nie znalazłem): Austrobaileyanae, Berberidopsidanae, Buxanae, Ceratophyllanae, Myrothamnanae, Santalanae, Saxifraganae, Trochodendranae – do wymienienia w infobosie, ale bez linkowania lub linkujące do jedynego rzędu, w którym wówczas podać trzeba by informację o ujęciu wg Ruggiero; 2) też monotypowe, ale z polskimi nazwami (w nawiasach źródło – Słownik bot. lub Systematyka Szweykowskich): Caryophyllanae goździkopodobne (SLO 268), Dillenianae ukęślopodobne (SLO 944), Nymphaeanae grzybieniopodobne (Bot 363), Proteanae srebrnikopodobne (SLO 785), Ranunculanae jaskropodobne (SLO 322); 3) duże grupy z kilkoma i więcej rzędami, wcześniej odpowiadające raczej podklasom: Asteranae astropodobne (Bot 415), Lilianae liliopodobne, Magnolianae magnoliopodobne SLO 487, Rosanae różopodobne SLO 785. Dla grupy nr 3 na pewno warto dorobić artykuły. Kenraiz (dyskusja) 11:57, 10 wrz 2020 (CEST)
      • Roślina infoboks wciąż w ok. 200 artykułach mamy stary infoboks, który przeszkadza w sprawnym przebotowaniu systematyki. Przydałoby się zwłaszcza "normalne" taksony (wyjąwszy jakieś stare ujęcia specyficzne dla określonych systemów klasyfikacyjnych typu Rosopsida, dzwonkowce) przerobić na takson infoboks. Kenraiz (dyskusja) 08:56, 9 wrz 2020 (CEST)
      • Zakres botowania: ze względu na obecność różnych artykułów nie pasujących do systemu Rugiero (jakieś stare ujęcia specyficzne dla określonych systemów klasyfikacyjnych oraz taksony kopalne - nie ujęte w systemie Rugiero (osobny, duży problem, o który sam się potknąłem próbując porządkować linię widłaków)) - botowanie trzeba będzie przeprowadzać małymi partiami haseł (np. rodzinami) po uprzednim przejrzeniu ich kategorii. Ew. zmiany wprowadzane ręcznie trzeba by wykonywać systematycznie tj. wprowadzając zmiany w infoboksie we wszystkich taksonach danej rodziny/rzędu i najlepiej zgłaszając to tu - na stronie dyskusji wikiprojektu. Kenraiz (dyskusja) 08:56, 9 wrz 2020 (CEST)
      • Skrzypy staną się (są) paprociami: zgodnie z filogenezą skrzypowce Equisetales i podklasa skrzypowe Equsetidae włączone są razem z podklasami paprotkowych/paproci cienkozarodniowych, strzelichowych i nasięźrzałowych/psylotowych w klasę paproci Polypodiopsida i podgromadę paprociowych Polypodiophytina. Może trochę dziwnie to będzie wyglądało, ale tak też wygląda to w kontekście relacji. Inne słabe miejsce to nazwa polska dla podklasy Polypodiidae - u Szweykowskich osobne wysokiej rangi taksony były dla długoszowców i paproci cienkozarodniowych, ale są też prace (Podbielkowskiego, Karpowiczowej) określające paprociami cienkozarodniowymi wszystko razem. Zgodnie z zasadami tworzenia nazw podklasa powinna nosić nazwę paprotkowych, ale nie mogę znaleźć na nią źródła... (tylko jakaś praca o osuwiskach), więc chyba trzeba będzie zostać przy tych paprociach cienkozarodniowych. Kenraiz (dyskusja) 16:23, 9 wrz 2020 (CEST)
      • Rozsypane nagonasienne – dla tej grupy nie mogę znaleźć aktualnego systemu układającego rzędy, podklasy i klasy zgodnie z krystalizującymi się od lat kladogramami. Najnowszy kladogram z czymś co coraz bardziej jawi się jako konsensus opublikowali rok temu Chińczycy (Ran i in.) – jest w art. nagonasienne. Problem polega na bazalnym położeniu Pinaceae w stosunku do gniotowych - to rozwala utrwalone w literaturze Pinopsida i Gnetopsida... Springer w zeszłym roku wydał monografię The Conifers, w której autorzy nie zająkneli się o sztucznym charakterze grupy i analizują sobie relacje między tradycyjnymi rodzinami pomijając gniotowe... Nie wiem czy w tej sytuacji nie postąpić tak samo – przyjąć system Rugiero z osobnymi Gnetopsida i Pinopsida, problemy taksonomiczne opisując w artykułach i czekając na nowe propozycje klasyfikacji nagonasiennych. Kenraiz (dyskusja) 16:43, 9 wrz 2020 (CEST)
      • Psylotowe stają się „taksonem dawnym” – psylotowce wraz z nasięźrzałowcami zaliczane są do nasięźrzałowych Ophioglossidae i jest to o tyle wygodne, że choć w innym ujęciu, to odpowiada polskiemu nazewnictwu zwyczajowemu w Szweykowskich, a przy tym panuje konsensus do takiego odwrócenia mianownictwa psylotowe=>nasięźrzałowe od 2011, potem u Ruggiero i w PPGI. Trzeba „tylko” napisać nowy artykuł i poprawić całe drzewo taksonów tu zaliczanych. Kenraiz (dyskusja) 17:58, 17 paź 2020 (CEST)

Czy ktoś to rozumie?[edytuj kod]

W grzybach według Index Fungorum i CABI databases podklasa Diaporthomycetidae (większość gatunków) zaliczana jest do klasy Sordariomycetes. Ale ta sama podklasa (tym razem z jednym tylko gatunkiem Pseudoconlarium punctiforme) zaliczana jest do klasy Dothideomycetes. Można by to uznać za błąd, ale takich przypadków jest wiele, co raczej wyklucza błąd. Chodzi zapewne o jakiś nowy rodzaj podejścia do taksonomii. Czy ktoś wie o co tu chodzi? Selso (dyskusja) 10:09, 10 wrz 2020 (CEST)

Materiały z Polony[edytuj kod]

Z przyjemnością informuję, że wgraliśmy z biblioteki Polona do Commons ponad 1000 tablic botanicznych w wysokiej rozdzielczości, pochodzących głównie z polskich wydawnictw z XIX i 1. połowy XX w. Na większości z nich jest więcej niż jedna roślina. Można je znaleźć w tej kategorii. Zachęcamy do pomocy w ich kategoryzowaniu oraz wykorzystywaniu w artykułach. Napisaliśmy też poradniki jak hurtowo kategoryzować pliki oraz jak kadrować i wycinać pliki. Jeśli znajdziecie jeszcze jakieś ciekawe materiały na Polonie, to chętnie je wgramy do Commons - wystarczy podesłać nam adresy url poszczególnych skanów lub całej publikacji :) PolonaRedaktor (dyskusja) 12:28, 28 paź 2020 (CET)