Dzioboróg kafryjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dzioboróg kafryjski
Bucorvus leadbeateri[1]
(Vigors, 1825)
Dzioboróg kafryjski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd dzioborożcowe
Rodzina dzioborożce
Rodzaj Bucorvus
Gatunek dzioboróg kafryjski
Synonimy
  • Buceros Leadbeateri Vigors, 1825[2]
  • Bucorvus cafer (Vigors, 1825)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Dzioboróg kafryjski lub dzioborożec kafryjski (Bucorvus leadbeateri) – gatunek dużego ptaka z rodziny dzioboroców (Bucerotidae) występującego w centralnej i południowej Afryce. Narażony na wyginięcie.

Morfologia[edytuj]

Dzioborogi kafryjskie mierzą 90–100 cm długości. Masa ciała samców wynosi 3459–6180 g, samic 2230–4580 g[2]. Czarne upierzenie. Dziób pokaźny, czarny i prosty. Na głowie, szczególnie wokół oczu, widoczne są czerwone łaty nagiej skóry.

Występowanie[edytuj]

Południowa Kenia i Rwanda na południe po południowo-wschodnią Demokratyczną Republikę Konga, Angolę, Namibię, północną i wschodnią Botswanę oraz północno-wschodnie i wschodnie RPA[2].

Ekologia[edytuj]

Środowiskiem życia gatunku są zadrzewienia, sawanna i obszary trawiaste przyległe do obszarów lasu[2]. Zasiedlane obszary trawiaste cechuje różnorodność, od górskich obszarów trawiastych po rozległe, wysokie skupiska Baikiaea plurijuga, Colospermum mopane i Brachystegia spiciformis[4]. Żywi się głównie stawonogami (m.in. prostoskrzydłe, chrząszcze, termity i skorpiony)[2], zjada również inne zwierzęta – ślimaki, płazy, mangustowate, pisklęta i młode zające[4]. Odnotowano w diecie również nasiona i owoce[5].

Lęgi[edytuj]

Gniazduje kooperatywnie; parze może towarzyszyć do 9 pomocników[4]. Dzioborogi kafryjskie niosą się głównie od września do grudnia[2]. Gniazdo przeważnie znajduje się w dziupli drzewa i wyściełane jej wewnątrz suchymi liśćmi; rzadko ptaki te zakładają gniazda również w otworach między skałami lub ziemistych zboczach. Przeważnie w zniesieniu znajduje się 1 lub 2 jaja, rzadko 3. Składane są w odstępie 3–14 dni. Samica wysiaduje je sama przez 37–43 dni. W ciągu dnia opuszcza gniazdo najwyżej 3 lub 4 razy, więc pokarm dostarczają jej głównie samiec i pomocnicy lęgowi. Młode klują się niesynchronicznie, najmłodsze pisklę umiera zwykle po tygodniu, niekiedy po kilku. Młode opuszczają gniazdo po około 86 dniach życia i towarzyszą rodzicom jeszcze kilka lat[4].

Status zagrożenia[edytuj]

IUCN uznaje dzioboroga kafryjskiego za gatunek narażony na wyginięcie (VU, Vulnerable) od 2010 roku (stan w 2016); wcześniej uchodził za gatunek najmniejszej troski. Głównym zagrożeniem dla gatunku jest utrata środowiska wskutek wycinki drzew do użytku, pozyskania miejsca pod uprawy oraz pożarów. Wymienione oraz inne problemy populacji pogłębia fakt powolnego rozmnażania się i dojrzewania ptaków tego gatunku[5].

Przypisy

  1. Bucorvus leadbeateri, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e f Kemp, A.C. & Boesman, P.: Southern Ground-hornbill (Bucorvus leadbeateri). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 1 stycznia 2016].
  3. Bucorvus leadbeateri. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. a b c d Bucorvus leadbeateri (Southern ground-Hornbill). Biodiversity Explorer. [dostęp 1 syucznia 2016].
  5. a b Southern Ground-hornbill Bucorvus leadbeateri. BirdLife International. [dostęp 1 stycznia 2016].