Elemi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Elemi – naturalna żywica (Manila Elemi, Resina Elemi) otrzymywana z drzewa kanarecznika, które rośnie na Filipinach oraz innych, rosnących w Ameryce Środkowej i Meksyku. Jest to miękka, nieprzezroczysta, półstała, zielonożółta, lepka substancja o zapachu terpentynowo-cytrynowym. Stosowana jest do produkcji politur, farb, lakierów (niskocelulozowych i spirytusowych), jest apreturą filcową, a dawniej w przemyśle kosmetycznym jako utrwalacz zapachu (zaprzestano stosowania, po stwierdzeniu jej właściwości alergizujących).

W zależności od pochodzenia występuje:

  • elemi właściwe, tzw. Manila - pozyskiwane jest z żywicy drzewa Canarium commune. Występuje w postaci nieprzeźroczystych, białawych bryłek o woni koprowo-cytrynowo-terpentynowej. Zawiera d-α-felandren, dipenten, alkohol seskwiterpenowy, elemicynę i terpinol. Rozpuszcza się całkowicie w chloroformie, toluenie, dwuchloroetanie, benzenie, alkoholu amylowym i eterze. Częściowo rozpuszcza się w acetonie, alkoholu metylowym, czterochlorku węglowym, dwusiarczku węglowym i olejku terpentynowym. Używane jest jako składnik spoiwa temperowego.
  • elemi brazylijskie tzw. Caricari - pozyskiwane z żywicy drzewa Icica icariba. Występuje w postaci półpłynnej, ciągnącej się masy barwy ciemnożółtej o silnym zapachu. Zawiera kariamirynę i karieleresen. Rozpuszcza się w chloroformie, eterze, toluenie i dwusiarczku węglowym. Częściowo rozpuszcza się w benzenie, kwasie octowym lodowatym, acetonie, w 80% w chloralu.
  • elemi jukatańskie - pozyskiwane z żywicy prawdopodobnie drzewa Amyris rumieri. Występuje w dwojakiej postaci. Jako miękka masa barwy jasnożółtej o mocnym zapachu lub w grudkach, twardych, kruchych o barwie zielonkawożółtej. Zawiera jukamyrinę i jukeleresen. Rozpuszcza się częściowo w zimnym alkoholu etylowym, metylowym i w 80% w chloralu. Elemi jukatańskie jest surowcem do sporządzania werniksu.
  • elemi meksykańskie, tzw. Vera cruz - pozyskiwane z żywicy prawdopodobnie drzewa Amyris elemifera. Występuje w postaci twardych brył o barwie zielonkawożółtej. Rozpuszcza się częściowo w zimnym alkoholu etylowym, metylowym i w 80% w chloralu.