Elenia górska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Elenia górska
Elaenia frantzii[1]
Lawrence, 1865
Osobnik sfotografowany w Kolumbii
Osobnik sfotografowany w Kolumbii
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd tyrankowce
Rodzina tyrankowate
Podrodzina elenie
Plemię Elaeniini
Rodzaj Elaenia
Gatunek elenia górska
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Elenia górska (Elaenia frantzii) – gatunek małego ptaka z rodziny tyrankowatych. Występuje w Ameryce Środkowej i północnej Ameryce Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał George Newbold Lawrence w 1865 na łamach Annals of the Lyceum of Natural History of New York. Holotyp pochodził z Kostaryki. Autor nadał nowemu gatunkowi nazwę Elaenia frantzii[3]. Nazwa ta jest obecnie (2017) utrzymywana przez Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC)[4]. Epitet gatunkowy frantzii upamiętnia A. von Frantziusa, odkrywcę gatunku[3]. IOC wyróżnia 4 podgatunki[4], podobnie jak autorzy Handbook of the Birds of the World[5].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

IOC wyróżnia następujące podgatunki[4]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi około 14 cm, masa ciała 17 g[5]. W upierzeniu dymorfizm płciowy nie występuje. Głowa zaokrąglona, barwy brązowooliwkowej, podobnie jak grzbiet. Tęczówka ciemnobrązowa, widoczna wąska, jasnocytrynowa obrączka oczna. Dziób czarny; nasada żuchwy jasna, różowawa. Gardło i pierś szarooliwkowe, dziób i pokrywy podogonowe jasnocytrynowe. Skrzydła popielate; odznaczają się żółtawe paski skrzydłowe. Krawędzie lotek żółtawe, a w przypadku lotek III rzędu – białawe. Nogi czarniawe. Przedstawicieli E. f. pudica cechują mniejsze rozmiary, ciemniejszy wierzch ciała i jaśniejszy spód. Ptaki z podgatunku E. f. browni mają jaśniejszy wierzch ciała i są mniejsze niż te z podgatunku nominatywnego, natomiast reprezentantów E. f. ultima wyróżnia ciemniejsze upierzenie[6].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowiskiem życia elenii górskich są świetliste, wilgotne lasy, obrzeża lasów, zarośla wtórne i tereny rolnicze z porozrzucanymi drzewami i krzewami. Odnotowywane były na wysokości 750–3600 m n.p.m.[6] Ich pożywienie stanowią owoce i owady. Okres lęgowy w Kostaryce trwa od marca do listopada; w Kolumbii obserwowano pisklęta w sierpniu[5].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje elenię górską za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2017)[7].

Przypisy

  1. Elaenia frantzii, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Elaenia frantzii. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b G.N. Lawrence. Descriptions of Birds from Central America. , s. 172–173, 1865. 
  4. a b c d e Frank Gill & David Donsker: Tyrant flycatchers. IOC World Bird List (v7.1), 8 stycznia 2017. [dostęp 21 stycznia 2017].
  5. a b c d e f Hosner, P.: Mountain Elaenia (Elaenia frantzii). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 21 stycznia 2017].
  6. a b Zachary R. Hanna, Marco F. Ortiz-Ramírez, César A. Ríos-Muñoz, Héctor Cayetano-Rosas, Rauri C. K. Bowie & Adolfo G. Navarro-Sigüenza. [http://web.archive.org/web/20170121125317/https://peerj.com/articles/1598.pdf Phylogenetic and morphologic evidence confirm the presence of a new montane cloud forest associated bird species in Mexico, the Mountain Elaenia (Elaenia frantzii; Aves: Passeriformes: Tyrannidae)]. „PeerJ”, 2016. 
  7. Mountain Elaenia Elaenia frantzii. BirdLife International. [dostęp 21 stycznia 2017].