Emetyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Emetyk
winian antymonowo-potasowy
winian antymonowo-potasowy
winian antymonylowo-potasowy
winian antymonylowo-potasowy
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C8H4K2O12Sb2·3H2O
Masa molowa 667,87 g/mol
Wygląd bezbarwne kryształki lub biały proszek o słodkawym smaku[1]
Identyfikacja
Numer CAS 28300-74-5
PubChem 16682940[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Emetyk (gr. εμετικός emetikós, wymiotny) – lek wymiotny[4] (wywołujący wymioty), zwłaszcza sól potasowo-antymonowa kwasu winowego (stosowana także w leczeniu chorób tropikalnych)[5][6].

Budowa[edytuj]

Sól ta ma budowę trójwodną dimeryczną, z tetraskoordynowanym atomem antymonu[2], lub półwodną monomeryczną, z kationem antymonylowym, O=Sb+[5][7].

Zastosowanie[edytuj]

Emetyki, stosowane doustnie lub podskórnie[8], działają przez pobudzenie ośrodka wymiotnego w mózgu lub podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego. Stosowano je do usuwania związków toksycznych z żołądka, jak również w terapii chorób tropikalnych (na przykład schistosomatozy)[9]. Obecnie niekiedy używa się ich w weterynarii.

Antyemetyk[edytuj]

 Osobny artykuł: Leki przeciwwymiotne.

Antyemetyk jest lekiem zapobiegającym lub zmniejszającym nudności i wymioty, mającym zastosowanie przede wszystkim w leczeniu choroby lokomocyjnej oraz niepożądanych działań chemioterapii i radioterapii.

Przypisy

  1. a b Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 115. ISBN 8371832400.
  2. a b Emetyk – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. a b Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: związki antymonu z wyjątkiem: tetratlenku (Sb2O4), pentatlenku (Sb2O5), trisiarczku (Sb2S3), pentasiarczku (Sb2S5) i związków wymienionych w innych miejscach niniejszego załącznika w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-03-28].
  4. Wymiotne leki. Encyklopedia PWN. [dostęp 2010-04-15].
  5. a b Encyklopedia techniki. Chemia. Władysław Gajewski (red.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1965. OCLC 33835352.
  6. Jerzy Chodkowski (red.): Mały słownik chemiczny. Wyd. V. Warszawa: Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, 1976.
  7. Bharati Gupta, Krishna Swaroop Gupta, Yugul Kishore Gupta. Kinetics and mechanism of the silver(I)-catalyzed oxidations of arsenic(III) and antimony(III) with peroxodiphosphate in acetate buffers. „J. Chem. Soc., Dalton Trans.”, s. 1873-1876, 1984. DOI: 10.1039/DT9840001873. 
  8. Medycyna. Czasopismo tygodniowe dla lekarzy praktyków, 1882. T. 10, nr 30, s. 503.
  9. Wojciech Kostowski, Zbigniew S. Herman: Farmakologia – podstawy farmakoterapii: podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Wyd. 3 poprawione i uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 1569. ISBN 8320033527.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.