Fastów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
pol. Fastów
ukr. Фастiв
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód kijowski
Populacja (2013)
• liczba ludności

48 237[1]
Nr kierunkowy +380 4565
Kod pocztowy 08500 — 08509
Położenie na mapie Kijowa i obwodu kijowskiego
Mapa lokalizacyjna Kijowa i obwodu kijowskiego
pol. Fastów
pol. Fastów
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
pol. Fastów
pol. Fastów
Ziemia50°04′N 29°55′E/50,066667 29,916667
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Fastów (ukr. Фастів) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim. Około 50,9 tys. mieszkańców (szacunek na 2006).

Do XIX wieku oficjalna nazwa miasta to „Chwastów”. Był miastem duchownym Rzeczypospolitej Obojga Narodów[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wyludnione na skutek tatarskich najazdów tereny w XVI wieku szlachcic Filon Hulkiewicz przekazał biskupowi kijowskiemu Jakubowi Woronieckiemu, a zaczął je kolonizować biskup Józef Wereszczyński, który uczynił osadę siedzibą katolickich biskupów kijowskich, którzy uczynili z Fastowa ośrodek swojej domeny biskupiej. Biskup Wereszczyński ufundował też tutaj parafię i kościół, a nawet założył drukarnię.

W 1596 roku nowo założone miasteczko najechał Kiryk Rużyński dziedzic Pawłoczy i zrabował sprzęty kościelne. Fastów szybko się rozwijał co spowodowało, że król Zygmunt III Waza wydał w 1601 r. przywilej o nadaniu mu praw miejskich.

W 1620 roku biskup Radoszewski sprowadził tu zakon jezuitów i wybudował basztę obronną. Jezuici wkrótce wybudowali tu kościół i szkołę.

Quote-alpha.png
W czasie wojen kozackich wśród celebry, przy wystawieniu Przenajśw. Sakramentu, gdy kapłan śpiewał Salvum fac; usłyszano płacz rzewny, głos boleści. (...) Sakramentem głos nadludzki dał się słyszéć, jęk bolesny przed wojnami, które kościół i kraj cały zniszczyć miały. [3]

16 lutego 1649 roku kozacy najechali na miasto podczas jarmarku i zamordowali 13 szlachciców. W tym samym roku na miasteczko najechali Tatarzy, którzy wymordowali mieszkańców.

Po bitwie pod Wiedniem miasteczko było siedzibą Semena Paleja, który je ufortyfikował i stąd wyprawiał się na rabunek, a w latach 1702-1704 był ogarnięty powstaniem Semena Paleja stłumionym przez hetmana Adama Mikołaja Sieniawskiego. Po powstaniu Paleja miasteczko znowu było wyludnione tak bardzo, że w 1714 roku mieszkała w nim 1 osoba.

Zasiedlanie rozpoczął biskup Jan Joachim Tarło, a potem biskup Samuel Ożga, który zbudował tu w 1723 r. kościół katolicki. Od XVIII wieku była to także siedziba jednego z trzech dekanatów katolickiej Diecezji Kijowskiej.

W 1749 i 1750 Fastów ponownie ucierpiał, tym razem w wyniku najazdu hajdamaków, co spowodowało, że w 1751 roku stanęła tu dla ochrony chorągiew milicji wojewódzkiej.

Fastów przed 1917 rokiem

W 1768 podczas koliszczyzny zbuntowani chłopi ruscy i kozacy urządzili w mieście pogrom ludności żydowskiej i szlachty polskiej[4], a także okradli i spalili kościół. W 1787 roku przez miasteczko przejeżdżał król Stanisław August Poniatowski. W 1789 stacjonował tu 2 Pułk Przedniej Straży Buławy Wielkiej Koronnej. W 1791 roku zbudowano nowy kościół Podwyższenia Krzyża Św. Od 1793 roku na skutek II rozbioru Polski miasto znalazło się w granicach Rosji. W XIX wieku doprowadzono tu kolej.

We wrześniu 1919, podczas wojny ukraińsko-radzieckiej oddziały białogwardzistów dokonały pogromu ludności żydowskiej, mordując 1300-1800 osób. Na skutek pogromu dzielnica żydowska została zrujnowana[5].

Od 1991 roku w granicach Ukrainy.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża wybudowany w latach 1903-1911 z żółtej cegły według projektu polskiego architekta W. Dąbrowskiego. Architektura kościół stanowi unikatowy przykład połączenia stylu romańsko-gotyckiego z elementami modernizmu. W 1934 r. komuniści odebrali kościół katolikom i zamienili na magazyn. Remont kościoła został przeprowadzony w 1991 dzięki głównie inicjatywie tutejszego proboszcza parafii Zygmunta Kozara (zm. 2003 r.). Naprzeciwko kościoła w latach 90. XX w. został odrestaurowany także budynek katolickiego seminarium duchowego.
  • Cerkiew Pokrowska z dzwonnicą
  • Park Młodzieżowy
  • Muzeum Lokalne

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Obecnie posługę w parafii rzymskokatolickiej sprawują dominikanie, którzy w 2005 r. otworzyli i prowadzą ośrodek pomocy – Dom św. Marcina de Porres dla dzieci zaniedbanych środowiskowo i dzieci ulicy[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Тимошенко Г.М. (red.): Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року». Київ: Державна служба статистики України, 2013, s. 67.
  2. Aleksander Jabłonowski, Polska XVI wieku. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów - Bracław). T. 3, Warszawa 1897, s. 229.
  3. Eustachy Iwanowski, Rozmowy o polskiéj koronie, Kraków 1873, na str. 655
  4. Władysław Andrzej Serczyk, Koliszczyzna, Kraków 1968, s. 110
  5. J.D. Klier: Russian Civil War [w: R.S. Levy, Antisemitism: A Historical Encyclopedia Of Prejudice And Persecution]. ABC-Clio, 2005, s. 636. ISBN 1-85109-439-3. [dostęp 2013-02-12]. (ang.) O. Budnitskii: Russian Jews Between the Reds and the Whites, 1917-1920. University of Pennsylvania Press, 2012, s. 216-273. ISBN 978-0-8122-4364-2. [dostęp 2012-12-28]. (ang.) Y. Arad: The Holocaust in the Soviet Union. 2009, s. 13-14. [dostęp 2013-02-12]. (ang.)
  6. Dom Świętego Marcina. Fundacja Przyjaciół Ukrainy proUkraina, 2013-05-20. [dostęp 2014-03-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-16)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]