2 Pułk Przedniej Straży Buławy Wielkiej Koronnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 2 Pułku Przedniej Straży Buławy Wielkiej Koronnej. Zobacz też: 2 Pułk Przedniej Straży.
2 Pułk Przedniej Straży
Historia
Państwo  I Rzeczpospolita
Sformowanie 1789
Nazwa wyróżniająca Buławy Wielkiej Koronnej
Tradycje
Rodowód Regiment Konny Buławy Wielkiej Koronnej
Dowódcy
Pierwszy Krzysztof Karwicki
Działania zbrojne
Wojna w obronie Konstytucji 3 maja
Organizacja
Rodzaj wojsk Wojska lądowe
Podległość Dywizja Wołyńsko-Podolska (1792)[1]
Mundur żołnierzy pułku do 1791

2 Pułk Przedniej Straży Buławy Wielkiej Koronnejoddział kawalerii armii koronnej wojska I Rzeczypospolitej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Sformowany w 1789 z regimentu tegoż imienia dragonów. W styczniu 1789 posiadał 255 „głów”[2].

Zgodnie z planowanym etatem 100 000 armii Rzeczypospolitej Obojga Narodów pułk miał liczyć etatowo 1369 „głów”. W sztabie wyższym miało służyć 5 oficerów, w średnim i niższym - 15. W skład pułku miało wejść 10 chorągwi po 135 „głów” każda. Etat ten nie został zrealizowany. Rozpoczęto formowanie 65 000 armii. Pułk w tym przypadku miał liczyć etatowo 1099 „głów”[3] w tym 19 w sztabie i 8 chorągwi po 135 osób[4].

Pułk w 1792 liczył 1016 „głów” i 1016 koni[5]. Przed wybuchem wojny z Rosją, wiosną 1792 pułk liczył według etatu 1099 żołnierzy a faktycznie posiadał 1046[6].

W następstwie drugiego rozbioru, stacjonujący w Smile i w Jampolu pułk znalazł się za kordonem i 6 maja 1793 roku został wcielony do wojska rosyjskiego pod nazwą żytomierskiego pułku lekkokonnego[7][8].

Po wybuchu powstania kościuszkowskiego pułk został rozbrojony. Około 150 kawalerzystów zdołało się przedrzeć do insurekcji[8].

Jego żołnierze walczyli pod Zieleńcami (17 czerwca 1792), Włodzimierzem (8 lipca 1792)[7] i w potyczce pod Dubnikami[8].

Stanowiska[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze regimentu[edytuj | edytuj kod]

Obsada pułku była identyczna jak 1 pps im Królowej[8]. Do 1789 roku regiment etatowo liczył 24 oficerów z szefem i regimentsfelczerem włącznie. W sztabie służyli: szef, pułkownik, podpułkownik, major, kwatermistrz, audytor, adiutant w randze porucznika. W kompaniach służyło: dwóch kapitanów z kompanią, dwóch kapitanów sztabowych (agrègè), sześciu poruczników i sześciu chorążych. Szefa i pułkownika w dowodzeniu kompaniami zastępowali kapitanowie sztabowi. Podpułkownik i major osobiście dowodzili swoimi kompaniami[10]. W 1790, po utworzeniu pułku straży przedniej, podpułkownik otrzymał kompanię, pojawił się drugi major, trzech nowych kapitanów sztabowych, drugi adiutant, dwóch nowych poruczników i dwóch nowych chorążych, co dało teoretyczną liczbę 34 oficerów w pułku[10].

Szefowie regimentu[7][11]:

Pułkownicy[7]:

Hierarchia regimentu[edytuj | edytuj kod]

  • regiment arkebuzjerów hetmana wielkiego koronnego Adama Mikołaja Sieniawskiego (-1717) → regiment dragonii Buławy Wielkiej Koronnej (1717-1789) → pułk 2 przedniej straży Buławy Wielkiej Koronnej (1789-1793) ↘ żytomierski pułk lekkokonny

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]