Feliks Parnell

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Feliks Parnell
Imię i nazwisko Feliks Jan Grzybek
Data i miejsce urodzenia 13 grudnia 1898
Warszawa
Data i miejsce śmierci 4 kwietnia 1980
Łódź
Narodowość polska
Dziedzina sztuki taniec

Feliks Parnell, właściwie Feliks Jan Grzybek[1] (ur. 13 grudnia 1898 w Warszawie, zm. 4 kwietnia 1980 w Łodzi[2]) – polski tancerz i choreograf[1].

Nagrobek Feliksa Parnella na łódzkim cmentarzu św. Józefa przy ulicy Ogrodowej

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Był synem ogrodnika i kwiaciarki, od 1910 uczęszczał do szkoły baletowej w Warszawie. Od początku wykazywał talent i był angażowany do wstawek baletowych i ról epizodycznych. W 1915 ukończył edukację i wyjechał do Odessy, gdzie dwa lata później był już samodzielnym choreografem. Często wyjeżdżał na tournée po innych miastach Rosji, podczas kilku z nich zetknął się z Michaiłem Mordkinem i Michaiłem Fokinem, co przyniosło znajomość i współpracę, która miała wpływ na jego karierę. W 1921 powrócił do Warszawy i rozpoczął karierę, która trwała do 1962. Do 1939 występował w większości warszawskich teatrów, scen baletowych i kabaretowych. W latach 1927–1930 był choreografem i solistą Teatru Wielkiego, równocześnie występował w Teatrze Polskim i Teatrze im. Bogusławskiego.

Balet Parnella[edytuj | edytuj kod]

W 1934 Feliks Parnell zorganizował własny zespół taneczny, który składał się z dziesięciu tancerzy. Formacja ta była znana jako Balet Parnella, a poza granicami kraju pod nazwą Ballet Polonais de Parnell. Trasy tournée obejmowały wszystkie kraje w Europie, a występy odbywały się w wielu miastach. O kunszcie tańca świadczy złoty medal zdobyty przez balet Parnella w Niemczech podczas olimpiady tanecznej w 1936.

Lata II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 1939 Feliks Parnell zainicjował powstanie nowej sceny, którą był teatr Tip-Top. Mimo wybuchu wojny i zakazu występów wydanego przez państwo podziemne teatr funkcjonował jako jawna placówka kulturalna zmieniając nazwę na Nowości. Tam i w teatrzyku Miniatury Parnell uczył tańca i pracował nad układami baletowymi. Nie kolaborował z okupantem, był oddany baletowi i chciał tworzyć sztukę.

Po 1945[edytuj | edytuj kod]

Od 1945 do 1946 razem z odtworzonym zespołem baletowym występował w Polsce na deskach wielu scen. W 1947 otrzymał angaż choreografa w Ludowym Teatrze Muzycznym w Warszawie. W tym roku, na deskach teatru „Roma” w Warszawie, zaprezentował szokujący tematem, formą i czasem występu balet inspirowany tematyką obozów koncentracyjnych. Wywołało to uszczypliwe uwagi felietonisty „Rzeczpospolitej”, który przypomniał, że w tym samym czasie odbywa się „proces oświęcimski” w Krakowie, załogi tego obozu[3].

Dwa lata później został kierownikiem artystycznym Opery Wrocławskiej. W późniejszych sezonach pracował w Poznaniu i Szczecinie. Ostatecznie osiadł w Łodzi, gdzie pracował jako choreograf w tamtejszej operze (Teatr Wielki) i operetce (Teatr Muzyczny w Łodzi). Tym niemniej gościnnie występował w warszawskim Teatrze Wielkim, gdzie występem w Tańcach Połowieckich zakończył karierę taneczną. Mimo że dwa lata później przeszedł na emeryturę to nadal był twórcą układów choreograficznych do filmów i przedstawień. Wystąpił w filmach Młodość Chopina (1951) oraz Spotkanie na Atlantyku (1980) – podczas którego realizacji zmarł.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był trzykrotnie żonaty, pierwszą żoną była Rosjanka Wiera Pawliszczewa, drugą Zizi Halama, a trzecią Maria Łapińska.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Feliks Parnell jest patronem Ogólnokształcącej Szkoły Baletowej w Łodzi[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Feliks Parnell w bazie e-teatr.pl
  2. Encyklopedia, Feliks Parnell, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-10-22] (pol.).
  3. Megan, „Terpsychra w koncentraku”, w: „Rzeczpospolita”, 16 XII 1947, nr 343, s. 7.
  4. Strona Ogólnokształcącej Szkoły Baletowej w Łodzi.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]