Ferenc Farkas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ferenc Farkas
Ilustracja
Ferenc Farkas, 1971
Data i miejsce urodzenia 15 grudnia 1905
Nagykanizsa
Pochodzenie węgierskie
Data i miejsce śmierci 10 października 2000
Budapeszt
Gatunki muzyka poważna
Zawód kompozytor
Odznaczenia
Order Zasługi Republiki Włoskiej V Klasy (1951-2001)
Strona internetowa

Ferenc Farkas (ur. 15 grudnia 1905 w Nagykanizsa[1][2][3], zm. 10 października 2000 w Budapeszcie[3]) – węgierski kompozytor.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W dzieciństwie uczył się gry na fortepianie[2]. W latach 1922–1927 studiował w Akademii Muzycznej im. Ferenca Liszta w Budapeszcie u Leó Weinera i Alberta Siklósa[1][2]. W 1928 roku został korepetytorem Teatru Miejskiego w Budapeszcie i nawiązał współpracę z baletem Siergieja Diagilewa[1]. W latach 1929–1931 przebywał na stypendium w Rzymie, gdzie uczył się u Ottorino Respighiego w Akademii Muzycznej św. Cecylii[1][2]. Od 1933 do 1935 roku pracował dla wytwórni filmowych w Wiedniu i Kopenhadze[1]. W latach 1935–1941 był wykładowcą wyższej szkoły muzycznej w Budapeszcie[2], zaś między 1941 a 1944 rokiem uczył w konserwatorium w Klużu[2]. Od 1946 do 1948 roku kierował założonym przez siebie konserwatorium w Székesfehérvár[1][2]. W latach 1949–1970 prowadził klasę kompozycji w Akademii Muzycznej im. Ferenca Liszta w Budapeszcie[1].

Otrzymał nagrodę im. Erkela (1960) i nagrodę im. Herdera (1979)[1][2]. W 1965 roku uhonorowany tytułem Zasłużonego Artysty (Érdemes Művésze díj), a w 1970 roku Wybitnego Artysty (Kiváló Művésze-díj)[2]. Odznaczony został krzyżem kawalerskim Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (1985)[2]. Do jego uczniów należeli György Kurtág, György Ligeti, Zsolt Durkó, Sándor Szokolay i Attila Bozay[1].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Był przedstawicielem zachowawczych tendencji w muzyce węgierskiej, w swojej twórczości wykorzystywał elementy zaczerpnięte z folkloru, przetwarzane na sposób tradycyjny[1]. Stosował konwencjonalną, prostą harmonikę tonalną, z klarowną formą, rytmiczną witalnością i plastycznie zarysowaną tematyką[1]. Preferował diatoniczne uformowanie materiału, tworząc muzykę przystępną w odbiorze i unikając skomplikowania formy[1].

Wybrane kompozycje[edytuj | edytuj kod]

(na podstawie materiałów źródłowych[1][2])

Utwory orkiestrowe[edytuj | edytuj kod]

  • Fantazja na fortepian i orkiestrę (1929)
  • Divertimento (1930)
  • Tańce fińskie na orkiestrę smyczkową (1935)
  • Concertino na harfę i orkiestrę (1937, zrewid. 1956)
  • Rhapsodia Carpathiana (1940)
  • Musica pentatonica na orkiestrę smyczkową (1945)
  • Musica dodecatonica (1947)
  • Concertino na fortepian i orkiestrę (1947, także wersja na klawesyn i orkiestrę smyczkową 1949)
  • Preludium i fuga (1947)
  • suita Lavotta (1951)
  • Scherzo sinfonico (1952, nowa wersja 1970)
  • Symfonia „In memoriam 4 IV 1945” (1952)
  • Piccola musica di concerto na orkiestrę smyczkową (1961)
  • Trittico concertato na wiolonczelę i orkiestrę smyczkową (1964)
  • Concerto all’antica na baryton lub wiolę da gamba i orkiestrę smyczkową (1965)
  • Planctus et consolationes (1965)
  • Serenata concertante na flet i orkiestrę smyczkową (1967)
  • Uwertura uroczysta „Commemoratio agriae” (1969)
  • Variazioni classiche (1975–1976)
  • Ouverture philharmonique (1977–1978)
  • Musica serena na smyczki (1982)
  • Musica giocosa (1982)
  • Concertino na trąbkę i smyczki (1984)

Utwory kameralne

  • Notturno na trio smyczkowe (1929)
  • 3 sonatiny na skrzypce i fortepian (1930, 1931, 1959)
  • Alla danze ungherese na wiolonczelę lub skrzypce i fortepian (1934)
  • Scherzino et intermezzo na flet prosty i fortepian (1940)
  • Serenada na flet i 2 skrzypiec (1940, zrewid. 1965)
  • Serenada na kwintet dęty (1951)
  • Tańce starowęgierskie z XVII w. na kwintet dęty (1953)
  • Sonatina na tematy ludowe na kontrabas lub fagot lub wiolonczelę i fortepian (1955)
  • Sonata a due na altówkę i wiolonczelę (1962)
  • Ballada na wiolonczelę i fortepian (1963)
  • Kwartet smyczkowy (1970–1972)
  • Citharoedia Strigoniensis na trio gitarowe (1972)
  • Trio na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1979)
  • 10 studiów na 2 skrzypiec (1982)
  • Trigon na flet, fagot i fortepian (1988)

Utwory fortepianowe

  • Quaderno Romano (1931)
  • 3 burleski (1941)
  • 3 fantazje lutniowe V. Bakfarka (1943)
  • Toccata (1945)
  • Ballada (1955)
  • Corespondances (1957)
  • 3 monogramy (1962)

Utwory wokalno-instrumentalne

  • Pastorali na sopran i orkiestrę kameralną (1931)
  • Fagyöngy na mezzosopran i orkiestrę kameralną (1932)
  • Cantata lirica na chór i orkiestrę (1945)
  • Gyümölcskosár na sopran, klarnet, skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1947)
  • Naptár na sopran, tenora i 11 instrumentów (1955)
  • A vándor dalai na tenora, flet, altówkę i wiolonczelę (1956)
  • kantata Cantus pannonicus na sopran, chór i orkiestrę (1959)
  • Forget Me na sopran i orkiestrę (1959)
  • Tibicinium na głos i flet (1960)
  • oratorium Laudatio Szigethiana na głos solowy, głos recytujący, chór i orkiestrę (1966)
  • kantata Tavaszvárás na baryton, chór i orkiestrę (1967)
  • Praesepe Keuresheghiense na chór mieszany, organy i zespół kameralny (1970)
  • Cinque canzoni dei trovatori na głos i gitarę (1971)
  • Kassák-Kantate (1972–1973)
  • Aspirationes principis na tenora, baryton i orkiestrę (1974–1975)
  • Vita poetae na trio męskie, chór i instrumenty (1976)
  • Ad Musicam na chór (1981)

Utwory sceniczne

  • opera A bűvös szekrény (1938–1942, wyst. Budapeszt 1942)
  • singspiel Csínom Palkó (1950, wyst. Budapeszt 1951; nowa wersja wyst. Szeged 1960)
  • opera ludowa Vidróczki (1964, wyst. Szeged 1964)
  • komedia muzyczna Piroschka (1964, wyst. Kaiserslautern 1970)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 3. Część biograficzna efg. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1987, s. 66. ISBN 83-224-0344-5.
  2. a b c d e f g h i j k Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 2 Conf–Gysi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1068. ISBN 0-02-865527-3.
  3. a b Encyklopedia muzyki. red. Andrzej Chodkowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 250. ISBN 978-83-01-13410-5.