Firlus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Firlus
Firlus
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat chełmiński
Gmina Papowo Biskupie
Liczba ludności (III 2011) 232[1]
Strefa numeracyjna (+48) 56
Kod pocztowy 86-221
Tablice rejestracyjne CCH
SIMC 0848003
Położenie na mapie gminy Papowo Biskupie
Mapa lokalizacyjna gminy Papowo Biskupie
Firlus
Firlus
Położenie na mapie powiatu chełmińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu chełmińskiego
Firlus
Firlus
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Firlus
Firlus
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Firlus
Firlus
Ziemia53°16′06″N 18°37′51″E/53,268333 18,630833

Firluswieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim w gminie Papowo Biskupie. Wieś zajmuje powierzchnię 363,05 ha[2].

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Demografia[edytuj]

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 232 mieszkańców[1]. Jest dziesiątą co do wielkości miejscowością gminy Papowo Biskupie.

Historia[edytuj]

Prehistoria[edytuj]

Pierwsze ślady osadnictwa na terenach Firlusa pochodzą z neolitu[2].

Średniowiecze[edytuj]

Pierwsze informacje w źródłach pisanych pochodzą z 1411 roku[2]. W dokumentach i kronikach występowała pod nazwami: Fedelhusen (1411 r.), Firlusz (1525 r.), Ferliusz (1531 r.), Firluz (1570 r.), Firlus (1647 r.) i Fyrluss (lata 1796-1802)[2]. Nazwa Federlhusen tłumaczy się jako w przenośni podobny do skrzypiec zwężający się u góry kawałek gruntu[2]. W średniowieczu w czasach krzyżackich znajdował się folwark podlegający wójtowi w Lipienku[2]. W roku 1419 Herman Huyser otrzymał folwark z rąk Michała Kuchmeistera[2]. W 1466 roku wieś należała do starostwa w Lipienku[2]. W 1525 roku król Zygmunt Stary nadał Franciszkowi Estkenowi z Torunia folwark[2]. W 1531 roku Stanisław Kostka nabył dobra w Firlusie[2]. W 1570 roku folwark wrócił do własności królewskich[2].

Nowożytność[edytuj]

Podczas potopu szwedzkiego wieś wraz z folwarkiem zostały spalone[2]. Około 1720 roku chłopi rozparcelowali folwark[2].

Czasy rozbiorów[edytuj]

Po I rozbiorze Polski Firlus trafił do Prus[2]. W 1773 roku odbył się pierwszy spis ludności. Wieś liczyła 67 mieszkańców (m.in. sołtysa Marcina Jazowskiego, Michała Sarneckiego, robotników folwarczanych Marcina Gusowskiego oraz Andrzeja Modleńskiego)[2]. W 1868 roku miejscowość obejmowała powierzchnię 1033 mórg[2]. Firlus w tym czasie miał 33 budynki (15 mieszkalnych). W 1868 roku wieś zamieszkiwało 137 mieszkańców (87 katolików i 50 ewangelików)[2].

Współczesność[edytuj]

W 1993 roku Firlus podłączono do wodociągów[3]. W 2000 roku rozpoczęto remont dróg w miejscowości[4]. W 2005 roku wyremontowano drogę w Firlusie[5]. W 2006 roku wyremontowano świetlicę wiejską oraz wyremontowano drogę Firlus-Żygląd[5]. W 2008 roku wyremontowano drogi Dubielno-Firlus i Niemczyk-Firlus[5]. W 2009 roku wybudowano plac zabaw i sieć kanalizacyjną ciśnieniową[5]. W 2010 roku wybudowano kanalizację sanitarną w miejscowości oraz wyposażono świetlicę[5]. W 2011 roku wybudowano kanalizację Niemczyk-Firlus[6]. W 2012 roku utwardzono plac przy świetlicy wiejskiej[6]. W 2013 roku w Firlusie było zarejestrowanych sześć podmiotów gospodarczych[7].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 127. ISBN 978-83-940216-0-3.
  3. Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 141. ISBN 978-83-940216-0-3.
  4. Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 142. ISBN 978-83-940216-0-3.
  5. a b c d e Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 145. ISBN 978-83-940216-0-3.
  6. a b Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 144. ISBN 978-83-940216-0-3.
  7. Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 128. ISBN 978-83-940216-0-3.