Firlus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Firlus
Firlus
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat chełmiński
Gmina Papowo Biskupie
Liczba ludności (III 2011) 232[1]
Strefa numeracyjna (+48) 56
Kod pocztowy 86-221
Tablice rejestracyjne CCH
SIMC 0848003
Położenie na mapie gminy Papowo Biskupie
Mapa lokalizacyjna gminy Papowo Biskupie
Firlus
Firlus
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Firlus
Firlus
Ziemia 53°16′06″N 18°37′51″E/53,268333 18,630833

Firluswieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim w gminie Papowo Biskupie. Wieś zajmuje powierzchnię 363,05 ha[2].

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Demografia[edytuj]

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 232 mieszkańców[1]. Jest dziesiątą co do wielkości miejscowością gminy Papowo Biskupie.

Historia[edytuj]

Prehistoria[edytuj]

Pierwsze ślady osadnictwa na terenach Firlusa pochodzą z neolitu[2].

Średniowiecze[edytuj]

Pierwsze informacje w źródłach pisanych pochodzą z 1411 roku[2]. W dokumentach i kronikach występowała pod nazwami: Fedelhusen (1411 r.), Firlusz (1525 r.), Ferliusz (1531 r.), Firluz (1570 r.), Firlus (1647 r.) i Fyrluss (lata 1796-1802)[2]. Nazwa Federlhusen tłumaczy się jako w przenośni podobny do skrzypiec zwężający się u góry kawałek gruntu[2]. W średniowieczu w czasach krzyżackich znajdował się folwark podlegający wójtowi w Lipienku[2]. W roku 1419 Herman Huyser otrzymał folwark z rąk Michała Kuchmeistera[2]. W 1466 roku wieś należała do starostwa w Lipienku[2]. W 1525 roku król Zygmunt Stary nadał Franciszkowi Estkenowi z Torunia folwark[2]. W 1531 roku Stanisław Kostka nabył dobra w Firlusie[2]. W 1570 roku folwark wrócił do własności królewskich[2].

Nowożytność[edytuj]

Podczas potopu szwedzkiego wieś wraz z folwarkiem zostały spalone[2]. Około 1720 roku chłopi rozparcelowali folwark[2].

Czasy rozbiorów[edytuj]

Po I rozbiorze Polski Firlus trafił do Prus[2]. W 1773 roku odbył się pierwszy spis ludności. Wieś liczyła 67 mieszkańców (m.in. sołtysa Marcina Jazowskiego, Michała Sarneckiego, robotników folwarczanych Marcina Gusowskiego oraz Andrzeja Modleńskiego)[2]. W 1868 roku miejscowość obejmowała powierzchnię 1033 mórg[2]. Firlus w tym czasie miał 33 budynki (15 mieszkalnych). W 1868 roku wieś zamieszkiwało 137 mieszkańców (87 katolików i 50 ewangelików)[2].

Współczesność[edytuj]

W 1993 roku Firlus podłączono do wodociągów[3]. W 2000 roku rozpoczęto remont dróg w miejscowości[4]. W 2005 roku wyremontowano drogę w Firlusie[5]. W 2006 roku wyremontowano świetlicę wiejską oraz wyremontowano drogę Firlus-Żygląd[5]. W 2008 roku wyremontowano drogi Dubielno-Firlus i Niemczyk-Firlus[5]. W 2009 roku wybudowano plac zabaw i sieć kanalizacyjną ciśnieniową[5]. W 2010 roku wybudowano kanalizację sanitarną w miejscowości oraz wyposażono świetlicę[5]. W 2011 roku wybudowano kanalizację Niemczyk-Firlus[6]. W 2012 roku utwardzono plac przy świetlicy wiejskiej[6]. W 2013 roku w Firlusie było zarejestrowanych sześć podmiotów gospodarczych[7].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 127. ISBN 978-83-940216-0-3.
  3. Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 141. ISBN 978-83-940216-0-3.
  4. Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 142. ISBN 978-83-940216-0-3.
  5. a b c d e Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 145. ISBN 978-83-940216-0-3.
  6. a b Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 144. ISBN 978-83-940216-0-3.
  7. Waldemar Rozynkowski: Szkice z dziejów Gminy Papowo Biskupie. Papowo Biskupie: Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Papowo Biskupie, 2014, s. 128. ISBN 978-83-940216-0-3.