Formant (morfologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy pojęcia językoznawczego. Zobacz też: inne znaczenia słowa „formant”.

Formant, zrostek, afiks (od łac. affixum, element przyczepiony) – słowotwórcza część wyrazu, dodana do jego rdzenia (podstawy słowotwórczej). Formant słowotwórczy modyfikuje wyraz podstawowy pod względem znaczeniowym lub funkcjonalnym[1].

Podział funkcjonalny[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na funkcję formanty dzielą się na:

  • fleksyjne – dodawane w procesie odmiany wyrazu przez osoby lub przypadki, bez zmiany kategorii gramatycznej;
  • derywacyjne – gdy poprzez dodanie afiksu zmienia się kategoria gramatyczna wyrazu, na przykład z czasownika na rzeczownik.

Podział formalny[edytuj | edytuj kod]

Formalnie zrostki dzieli się w zależności od ich usytuowania względem morfemu w derywacie[2]:

  • przedrostek (prefiks) – występuje przed rdzeniem;
  • przyrostek (sufiks) – występuje po rdzeniu, afiks słowotwórczy;
  • postfiks – występuje po rdzeniu, afiks słowotwórczy oraz fleksyjny;
  • międzyrostek (spójka, interfiks) – występuje między dwoma rdzeniami;
  • okołorostek (cyrkumfiks) – występuje wokół rdzenia;
  • wrostek (infiks) – występuje wewnątrz rdzenia.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]