Formant (morfologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Formant, zrostek, afiks (od łac. affixum, element przyczepiony) – słowotwórcza część wyrazu, dodana do jego rdzenia (podstawy słowotwórczej).

Podział funkcjonalny[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na funkcję formanty dzielą się na:

  • fleksyjne – dodawane w procesie odmiany wyrazu przez osoby lub przypadki, bez zmiany kategorii gramatycznej
  • derywacyjne – gdy poprzez dodanie afiksu zmienia się kategoria gramatyczna wyrazu, na przykład z czasownika na rzeczownik.

Podział formalny[edytuj | edytuj kod]

Formalnie zrostki dzieli się w zależności od ich usytuowania względem morfemu w derywacie[1]:

  • przedrostek (prefiks) – występuje przed rdzeniem
  • przyrostek (sufiks) – występuje po rdzeniu, afiks słowotwórczy
  • postfiks – występuje po rdzeniu, afiks słowotwórczy oraz fleksyjny
  • międzyrostek (spójka, interfiks) – występuje między dwoma rdzeniami
  • okołorostek (cyrkumfiks) – występuje wokół rdzenia
  • wrostek (infiks) – występuje wewnątrz rdzenia.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wiesław Babik: Słownik encyklopedyczny informacji, języków i systemów informacyjno-wyszukiwawczych. Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, 2002, s. 16, seria: Nauka, Dydaktyka, Praktyka. ISBN 83-87629-84-7.