Francisco Solano López

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Francisco Solano López
Lopez1870.jpg
Francisco solano lopez signature.jpg
Data i miejsce urodzenia 24 lipca 1827
Asunción
Data i miejsce śmierci 1 marca 1870
Cerro Corá
Flag of Paraguay.svg Prezydent Paragwaju
Okres od 10 września 1862
do 1 marca 1870
Poprzednik Carlos Antonio López
Następca Cirilo Antonio Rivarola
Odznaczenia
Kollana Narodowego Orderu Zasługi (Paragwaj)

Francisco Solano López (ur. 24 lipca 1827 w Asunción, zm. 1 marca 1870 w Cerro Corá) – prezydent Paragwaju od 1862 do śmierci w 1870. Najstarszy syn prezydenta Carlosa Antonio Lópeza, po którym przejął urząd. Nazywany latynoskim Napoleonem, był odpowiedzialny za wybuch wojny paragwajskiej, która stała się także przyczyną jego śmierci.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Solano urodził się w Manorá na ówczesnych przedmieściach Asunción. Był naczelnym dowódcą armii paragwajskiej w czasie drobnych starć z Argentyną w 1846. W 1853 jako minister udał się z wizytą do Europy, gdzie spędził półtora roku, przebywając m.in. w Anglii, Francji i we Włoszech. Zakupił tam duże ilości uzbrojenia i innego sprzętu wojskowego, łącznie z kilkoma parowcami. Zaproponował także projekt budowy kolei i założenia kolonii francuskiej w Paragwaju. W 1853 spotkał w Paryżu irlandzką kurtyzanę Elizę Lynch, w której się zakochał i zabrał do swojej ojczyzny. To ona miała już niedługo zostać pierwszą damą Paragwaju.

Władza[edytuj | edytuj kod]

Po powrocie z Europy został ministrem wojny w 1855, a w 1862 po śmierci ojca przejął stery rządu jako wiceprezydent. Następnie zwołał kongres, który mianował go prezydentem na 10 lat. Wzorując się na Napoleonie, plany miał ambitne i dalekosiężne. Dążył do zjednoczenia Urugwaju z Paragwajem i utworzenia Wielkiego Paragwaju, co zapewniłoby jego ojczyźnie upragniony dostęp do morza. By zrealizować swój cel musiałby jednakże zaanektować ziemie leżące pomiędzy tymi krajami, a należące do Argentyny i Brazylii. Wkrótce nadarzyła się ku temu okazja.

Wojna[edytuj | edytuj kod]

Gdy w 1864 wojska brazylijskie wkroczyły do pogrążonego w wojnie domowej Urugwaju, Lopez zażądał ich wycofania. Po zignorowaniu tych żądań zarządził konfiskatę brazylijskiego statku kupieckiego w porcie w Asunción i wtrącił do więzienia brazylijskiego gubernatora stanu Mato Grosso, który był na jego pokładzie. W grudniu tego samego roku najechał prowincję Mato Grosso, którą zaanektował i złupił jej stolicę Cuiabę. Objął również w posiadanie znajdujące się tam kopalnie diamentów.

Następnie zamierzał wysłać armię na pomoc urugwajskiemu prezydentowi Aguirre przeciwko rewolucyjnemu uzurpatorowi wspieranemu przez Brazylię. Odmowa argentyńskiego prezydenta Bartolomé Mitre na przemarsz wojsk paragwajskich przez terytorium Argentyny została potraktowana przez Lopeza jako pretekst do wojny z nią.

Szybko zgromadzony kongres składający się z nominowanych przez Lopeza członków mianował go marszałkiem z nadzwyczajnymi uprawnieniami. A 13 kwietnia 1865 wypowiedział wojnę Argentynie, konfiskując argentyńskie statki wojenne w zatoce Corrientes. Pod okupację wzięto też miasto Corrientes wraz z prowincją o tej samej nazwie, włączono także do Paragwaju prowincję Entre Rios. W tym czasie partyzantka urugwajska zdobyła władzę i ogłosiła wojnę przeciwko Paragwajowi, razem z Brazylią i Argentyną formując tzw. potrójny alians.

Wojna toczyła się ze zmiennym szczęściem, a wrogie obozy walczyły z wielkim zacietrzewieniem. Paragwaj zmobilizował ok. 80 tys. żołnierzy, czyli co szóstego mieszkańca. W 1868, kiedy alianci zaczęli coraz bardziej osaczać Lopeza, stał się on coraz bardziej podejrzliwy nawet wobec własnych rodaków, podejrzewając istnienie spisku przeciwko niemu. Zarządził nawet konfiskatę majątku kilkuset obywateli, a wiele osób zostało na jego rozkaz zamordowanych, łącznie z jego rodzonym bratem, członkami rządu, sędziami, biskupami i innymi ważnymi osobistościami, a nawet przedstawicielami dyplomatycznymi innych państw.

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

W końcu Lopez został zepchnięty przez wrogie wojska do północnej części kraju, gdzie 1 marca 1870 został zaskoczony przez Brazylijczyków i zabity podczas próby ucieczki, gdy przepływał rzekę Aquidaban, koło Cerro Cora. Przeszyty lancą, miał powiedzieć przed śmiercią: "Umieram wraz z moją ojczyzną". Jego syn Panchito, mianowany przez ojca pułkownikiem, odmówił złożenia broni i również zginął. Tradycja mówi, że Eliza Lynch pochowała ich gołymi rękami.[1] Szczątki dyktatora spoczęły w mauzoleum na wzór paryskiego Pałacu Inwalidów.

Śmierć Lopeza zakończyła najkrwawszą wojnę w historii Ameryki Północnej. Ludność kraju została zdziesiątkowana, a jego terytorium zmniejszyło się o jedną czwartą. Paragwaj musiał się także długo borykać z katastrofą demograficzną (po wojnie spośród 220 tys. mieszkańców było zaledwie 28 tys. mężczyzn).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Grzegorz Mathea. Upadek latynoskiego Napoleona. „Polityka”. 3007 (18/2015), s. 70-72, 28.04-5.05.2015. Warszawa. ISSN 369195. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz Mathea, Upadek latynoskiego Napoleona [w:] "Polityka", nr 18/2015, 28.04-5.05.2015, s.70-72.
  • Jarosław Wojtczak, Wojna paragwajska 1864–1870, Bellona, Warszawa 2011.