Fulica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fulica[1]
Linnaeus, 1758[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – łyska wielka (F. gigantea)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd żurawiowe
Nadrodzina Ralloidea
Rodzina chruściele
Rodzaj Fulica
Typ nomenklatoryczny

Fulica atra Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Fulicarodzaj ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce, Eurazji, Ameryce oraz na wyspach Mauritius, Reunion i Hawajach[9].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 34–59 cm, rozpiętość skrzydeł 56–85 cm; masa ciała 305–2500 g[9].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Fulica: łac. fulica, fuliga lub fulix, fulicis „łyska”[10].
  • Phalaria: łac. phalaris, phalaridis „niezidentyfikowany ptak wodny”, prawdopodobnie łyska, od gr. φαλαρις phalaris, φαλαριδος phalaridos „niezidentyfikowany ptak wodny”, prawdopodobnie łyska, od φαλος phalos „biały”[11]. Gatunek typowy: Fulcia gigantea Eydoux & Souleyet, 1841.
  • Lysca: późnołac. luscicius „modry, niebiesko-szary” (por. łac. luscus „jednooczny”)[12]. Gatunek typowy: Fulica ardesiaca von Tschudi, 1843.
  • Lupha: hr. λοφος lophos „czub, tonsura”[13]. Gatunek typowy: Fulica cristata Linnaeus, 1758.
  • Lycornis: gr. λυκος lukos „kawka” (tj. czarny); ορνις ornis, ορνιθος ornithos „ptak”[14]. Gatunek typowy: Fulica cornuta Bonaparte, 1853.
  • Lophophalaris: gr. λοφος lophos „czub”; φαλαρις phalaris, φαλαριδος phalaridos „płetwo-stopy ptak wodny”, prawdopodobnie łyska[15]. Nowa nazwa dla Lupha Reichenbach, 1852, ze względu na puryzm.
  • Palaeolimnas: gr. παλαιος palaios „stary, starożytny”; nowowłac. limnas „wodnik”, od gr. λιμνας limnas „z bagna”, od λιμνη limnē „bagno, mokradło”[16]. Gatunek typowy: †Fulica newtonii Milne-Edwards, 1867.
  • Paludiphilus: łac. palus, paludis „bagno, mokradło”; gr. φιλος philos „miłośnik”[17]. Gatunek typowy: †Fulica newtonii Milne-Edwards, 1867.
  • Nesophalaris: gr. νησος nēsos „wyspa” (tj. Chatham); φαλαρις phalaris „łyska”[18]. Gatunek typowy: †Fulica chathamensis Forbes, 1892.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące gatunki[19]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Fulica, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 152. (łac.)
  3. a b c H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. xxi. (niem.)
  4. C.L. Bonaparte. Excursion dans les divers Musées d’Allemagne, de Hollande et de Belgique (suite), et Tableaux paralléliques de l’ordre des Échassiers (fin). „Comptes rendus hebdomadaires des Séances de l’Académie des Sciences”. 43, s. 600, 1856 (fr.). 
  5. F. Heine: Fam. Rallidae. W: F. Heine & A. Reichenow: Nomenclator Musei Heineani Ornithologici. Berlin: R. Friedländer & Sohn, 1890, s. 317. (łac.)
  6. H.O. Forbes. A List of the Birds inhabiting the Chatham Islands. „Ibis”. Sixth series. 5, s. 544, 1893 (ang.). 
  7. M. Hachisuka: The dodo and kindred birds: or, the extinct birds of the Mascarene Islands. London: H.F. & G. Witherby, 1953, s. 154. (ang.)
  8. P. Brodkorb & E.W. Dawson. Nomenclature of Quaternary Coots from Oceanic Islands. „The Auk”. 79 (2), s. 267, 1962. DOI: 10.2307/4082529 (ang.). 
  9. a b P.B. Taylor: Family Rallidae (Rails, Gallinules and Coots). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996. ISBN 84-87334-20-2. (ang.)
  10. Jobling 2020 ↓, s. Fulica.
  11. Jobling 2020 ↓, s. Phalaria.
  12. Jobling 2020 ↓, s. Lysca.
  13. Jobling 2020 ↓, s. Lupha.
  14. Jobling 2020 ↓, s. Lycornis.
  15. Jobling 2020 ↓, s. Lophophalaris.
  16. Jobling 2020 ↓, s. Palaeolimnas.
  17. Jobling 2020 ↓, s. Paludiphilus.
  18. Jobling 2020 ↓, s. Nesophalaris.
  19. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Rallidae Rafinesque, 1815 - chruściele - Rails and Coots (wersja: 2020-03-14). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-03-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. [dostęp 2020-03-21]. (ang.)