Fusarium oxysporum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fusarium oxysporum
Ilustracja
Grzybnia hodowana na agarze
Systematyka
Domena jądrowce
Królestwo grzyby
Typ workowce
Klasa Sordariomycetes
Rząd rozetkowce
Rodzina gruzełkowate
Rodzaj Fusarium
Gatunek Fusarium oxysporum
Nazwa systematyczna
Fusarium oxysporum Schltdl
Fl. Berol. (Berlin) 2: 139 (1824)
Fuzarioza tytoniu wywołana przez Fusarium oxysporum

Fusarium oxysporum Schltdl – gatunek grzybów z rodziny gruzełkowatych (Nectriaceae)[1]. Pasożyt wielu roślin, wywołujący u nich chorobę zwaną fuzariozą[2]. Jest najważniejszym gospodarczo gatunkiem w obrębie rodzaju Fusarium[3].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Fusarium, Nectriaceae, Hypocreales, Hypocreomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi [1].

Ma ponad 160 synonimów. Większość wśród nich to odmiany i formy, przez Index Fungorum jednak uznane za synonimy[4].

Morfologia[edytuj]

Grzyb mikroskopijny. Morfologicznie i funkcjonalnie jest bardzo zmienny i tworzy liczne szczepy. Watowata grzybnia rozwija się bardzo szybko. Początkowo jest biała, potem brzoskwiniowa lub fioletowa. Wytwarza dwa rodzaje konidiów. Mikrokonidia zazwyczaj bardzo liczne, powstają na zakończeniach bocznych strzępek, lub na prostych, lub słabo rozgałęzionych konidioforach. Mają dość zmienne kształty – owalne, elipsoidalne lub wałeczkowate, są proste lub zakrzywione, o rozmiarach 5–12 × 2,2–3,5 μm. Makrokonidia rzadkie, powstające na bardziej rozgałęzionych konidioforach, lub na powierzchni grzybni w tworach podobnych do sporodochiów. Są cienkościenne, wrzecionowato-szydłowate, wyjątkowo wrzecionowato-sierpowate. Mają 3–7 przegród (najczęściej 3–5) i różne rozmiary[3]:

  • makrokonidia z 3 przegrodami: 27–46 × 3–5 μm.
  • makrokonidia z 5 przegrodami: 35–60 × 3–5 μm.
  • makrokonidia z 6-7 przegrodami: 50–66 × 3,5–5 μm.

Chlamydospory zazwyczaj liczne, o ścianach gładkich lub chropowatych. Powstają zazwyczaj pojedynczo, ale czasami w parach lub w łańcuszkach[3].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Fusarium oxysporum występuje w glebie na całym świecie i jest w niej jednym z najbardziej rozprzestrzenionych mikroorganizmów[5] Znaleziono go w piaskach pustyni Sonora, w glebie tropikalnych i umiarkowanych lasów, łąk i w glebach tundry[6].

Zakres żywicieli tego gatunku jest bardzo szeroki i obejmuje zarówno rośliny, jak i zwierzęta. Jako pasożyt może żyć kosztem bardzo licznych gatunków roślin nagonasiennych, okrytonasiennych i szerokiej gamy zwierząt, od stawonogów począwszy, po człowieka. Szczepy żyjące na roślinach są polifagiczne, natomiast te żyjące na zwierzętach i ludziach są monofagiczne, wykazują dużą specjalizację[7].

Znaczenie[edytuj]

Przypisy

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2016-11-03].
  2. Joanna Marcinkowska: Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii. Warszawa: PWRiL, 2012. ISBN 978-83-09-01048-7.
  3. a b c d Mycobank. Fusarium oxysporum. [dostęp 2016-11-16].
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2016-11-15].
  5. Gordon, T.R. and Martyn, R.D. 1997. The evolutionary biology of Fusarium oxysporum. Annu. Rev. Phytopathol. 35:111-128
  6. Stoner, M.F. 1981. Ecology of Fusarium in noncultivated soils. Pages 276-286 in: Fusarium: Diseases, Biology, and Taxonomy. P.E. Nelson, T.A. Toussoun and R.J. Cook, eds. The Pennsylvania State University Press, University Park
  7. Nelson, P.E., Dignani, M.C. and Anaissie, E.J. 1994. Taxonomy, biology, and clinical aspects of Fusarium species. Clin. Microbiol. Rev. 7:479-504
  8. Dean R, Van Kan JA, Pretorius ZA, et al.. The Top 10 fungal pathogens in molecular plant pathology. „Mol. Plant Pathol.”. 13 (4), s. 414–30, May 2012. DOI: 10.1111/j.1364-3703.2011.00783.x. PMID: 22471698 (ang.). 
  9. Karol Manka: Fitopatologia leśna. Warszawa: PWRiL, 2005. ISBN 83-09-01793-6.
  10. red.: Selim Kryczyński i Zbigniew Weber: Fitopatologia. Tom 2. Choroby roślin uprawnych. Poznań: PWRiL, 2011, s. 284,285. ISBN 978-83-09-01077-7.
  11. Małgorzata Kołaczyńska-Janicka. Odglebowe choroby ogórków szklarniowych. Hasło ogrodnicze, 2008, nr 10, s.87-91
  12. Agnieszka Kotwica: „Śmiertelna” choroba bananów zagrożeniem dla rynku (pol.). W: Rynek Owoców i Warzyw [on-line]. 2015-01-08. [dostęp 2015-11-22].
  13. Microbewiki. Fusarium oxysporum. [dostęp 2016-11-15].