Fusarium

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fusarium
Ilustracja
Fusarium graminearum
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa Sordariomycetes
Rząd Hypocreales
Rodzina gruzełkowate
Rodzaj Fusarium
Nazwa systematyczna
Fusarium Link
Mag. Gesell. naturf. Freunde, Berlin 3(1-2): 10 (1809)
Typ nomenklatoryczny
Fusarium roseum Link
Fusarium verticillioides
Makrokonidia Fusarium avenaceum

Fusarium Link – rodzaj grzybów z rodziny gruzełkowatych (Nectriaceae)[1].

Systematyka[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Nectriaceae, Hypocreales, Hypocreomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Synonimy: Bidenticula Deighton, Botryocrea Petr., Disco-fusarium Petch, Fusidomus Grove, J. Bot., Fusisporium Link, Geejayessia Schroers, Lachnidium Giard, Pionnotes Fr., Pseudofusarium Matsush., Pseudomicrocera Petch, Pycnofusarium Punith., Rachisia Lindner, Selenosporium Corda, Septorella Allesch., Sporotrichella P. Karst., Stagonostroma Died., Trichofusarium Bubák, Ustilaginoidella Essed[2].

Rodzaj Fusarium klasyfikowany był wcześniej w klasie grzybów niedoskonałych (Deuteromycetes), ponieważ nie znano stadiów doskonałych (płciowych) poszczególnych gatunków. Obecnie u części gatunków określono stadia doskonałe. Należą one do dwóch rodzajów: Gibberella i Nectria.

Morfologia[edytuj]

Ciało gatunków z rodzaju Fusarium zbudowane jest ze strzępek, zazwyczaj tworzących gęstą, watowatą i dość jaskrawą grzybnię. Rozwija się przeważnie szybko. Tworzące ją strzępki są septowane, zazwyczaj cylindryczne i rozgałęzione. U niektórych gatunków rozwijają się tylko na powierzchni, u innych przerastają podłoże. Występują dwa rodzaje strzępek: tworzące grzybnię substratową służącą do pobierania z podłoża wody i substancji pokarmowych, oraz grzybnię powietrzną służącą do oddychania. Rozmnażają się za pomocą zarodników konidialnych tworzonych na wzniesionych strzępkach zwanych konidioforami. Konidiofory, w zależności od gatunku mogą być nierozgałęzione lub rozgałęzione. Na ich szczytowych komórkach zwanych fialidami powstają dwa rodzaje konidiów: makrokonidia i mikrokonidia. Budowa fialid jest ważną cecha przy mikroskopowym oznaczaniu gatunków. Konidiofory mogą wyrastać pojedynczo na strzępkach grzybni powietrznej, lub ustawione palisadowo w sporodochiach – poduszeczkowatych splotach grzybni, zazwyczaj o barwie pomarańczowej, rzadziej brązowej. Niektóre gatunki wytwarzają przetrwalniki w postaci sklerot lub chlamydospor[3].

Niektóre gatunki wytwarzają owocniki typu perytecjum, w których powstają w wyniku rozmnażania płciowego zarodniki zwane askosporami. Niektóre gatunki są homotaliczne, tzn. samopłodne, niektóre heterotaliczne, tzn. do rozmnażania konieczna jest koniugacja między dwoma różniącymi się płciowo plechami[3].

Znaczenie[edytuj]

Gatunki z rodzaju Fusarium to grzyby strzępkowe występujące na całym świecie, w glebie jako saprotrofy. Część gatunków powoduje choroby roślin (pasożyty fakultatywne). Atakują liczne gatunki roślin, od zbóż do różnego rodzaju tropikalnych roślin uprawnych. Powodują choroby korzeni (zgorzele), choroby podstawy pędu (źdźbła), choroby naczyniowe, choroby kłosów. Wywoływane przez nie choroby to fuzariozy. Grzybnia gatunków z rodzaju Fusarium wytwarza metabolity wtórne o działaniu toksycznym (mykotoksyny). Mają one działanie toksyczne wobec roślin (fitotoksyny) oraz zwierząt i ludzi (zootoksyny). Niektóre z mykotoksyn biorą udział w patogenezie chorób fuzaryjnych ułatwiając grzybowi zasiedlanie tkanki roślinnej.

Przedstawiciele[edytuj]

Najlepiej poznanymi grzybami z rodzaju FusariumF. culmorum, F. nivale, F. avenaceum i F. graminearum. Grzyby te są odpowiedzialne za 80% porażeń zbóż w standardowej agrotechnice. Szczególne zastosowanie w identyfikacji grzybów z rodzaju Fusarium znalazły markery SCARs (ang. Sequence Characterized Amplified Regions). W metodzie SCARs zachodzi amplifikacja w reakcji PCR tylko jednego, określonego gatunkowo fragmentu DNA patogena grzybowego. Obecnie wyżej wymienione markery zostały już opracowane dla większości gatunków z rodzaju Fusarium, ważnych z gospodarczego punktu widzenia. Markery opracowano między innymi dla: F. avenaceum, F. culmorum, F. graminearum, F. poae, F. moniliforme, F. subglutinans, F. sambucinumoraz i F. oxysporum[4].

Zastosowanie[edytuj]

F. oxysporum wydziela specyficzny, przyjemny zapach przypominający brzoskwinie lub woń kwiatów. Z niektórych gatunków otrzymuje się suplementy diety dla sportowców o wysokiej zawartości mikroelementów.

Przypisy

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2016-05-31].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2016-05-31].
  3. a b Projekt Fusar. Fusarium. [dostęp 2016-06-02].
  4. Kulik T., Fordonski G., Pszczółkowska A., Płodziń K., Olszewski J.: Identyfikacja wybranych gatunków grzybów z rodzaju Fusarium z nasion niektórych gatunków roślin uprawnych metodą tradycyjną i BIO-PCR, Acta Agrobotanica Vol. 58, z. 2 – 2005 s. 33–54