Górzyca (województwo zachodniopomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Górzyca
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat gryficki
Gmina Gryfice
Liczba ludności (2004) 234
Strefa numeracyjna (+48) 91
Kod pocztowy 72-300 (Gryfice)
Tablice rejestracyjne ZGY
SIMC 0775787
Położenie na mapie gminy Gryfice
Mapa lokalizacyjna gminy Gryfice
Górzyca
Górzyca
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Górzyca
Górzyca
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Górzyca
Górzyca
Ziemia 53°58′41″N 15°14′13″E/53,978056 15,236944

Górzycawieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w północno-wschodniej części gminy Gryfice. Przez środek wsi przechodzi droga wojewódzka nr 109.

We wsi znajduje się szkoła podstawowa do której uczęszczają dzieci także z okolicznych wiosek. Młodzież jest dowożona do Gimnazjum nr 1 w Gryficach. Znajduje się tu nieczynny przystanek kolejowy Górzyca Reska (oddalony 1 km od centrum wsi).

W miejscowości ma siedzibę jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego[1].

Przez wioskę przechodzi czarny szlak rowerowy (BrojceCerkwica).

Kościół parafialny

Kościół[edytuj]

Obiektami chronionymi w miejscowości jest cmentarz oraz kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, zbudowany z cegły w XIX wieku. Poświęcony został ponownie 8 grudnia 1946 roku. Z kościoła w Górzycy pochodzi średniowieczny tryptyk (z 1480 r.), który aktualnie znajduje się w kościele pw. Wniebowzięcia NMP w Gryficach na bocznej ścianie w nawie południowej. Parafia w Górzycy została erygowana 14 sierpnia 1977 roku[2].

Rys historyczny[edytuj]

Wieś była wymieniana już w dokumencie z 1224 roku. Jej nazwa uległa przekształceniom: Gutirz, Gorke, Goerke (1618 r.), Gorcke (1634 r.), Gorke (do 1945 r.). W 1302 roku Górzycę kupili premonstratensi z klasztoru w Białobokach. Natomiast w dokumencie z 1309 roku jako wasal tegoż klasztoru wymieniony był Otto Zarnsdof. W 1337 roku premonstatensi ofiarowali Górzycę kościołowi mariackiemu w Gryficach.

Pierwsze wzmianki o szkole w Górzycy pochodzą z 1791 roku. W 1802 roku nastąpiła parcelacja, w wyniku jej powstało kilkanaście zagród chłopskich oraz niewielki (niecałe 200 ha) folwark. Majątek ten pierwotnie był własnością skarbową, a od poł. XIX wieku prywatną. Od początku XX wieku do 1945 roku własność rodziny Zimmerów.

W okresie powojennym używano nazw przejściowych: Grusza[3], Górka[2].

W latach 1945–1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Górzyca. W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Układ wsi[edytuj]

Wieża kościoła

Pierwotne założenia owalnicowe, zdestruowane w konsekwencji założenia folwarku, kiedy to wieś przechodziła formę wielodrożnicy, z dwoma krzyżującymi się drogami. W części wschodniej zlokalizowany był folwark, w centrum przy skrzyżowaniu dróg kościół wraz z cmentarzem. Pozostała cześć wsi to zabudowa chłopska, z czworobocznymi zagrodami z budynkami bramnymi i szerokofrontowymi chałupami usytuowanymi w głębi siedlisk. Na wschód od kościoła na dawnym na wsi niewielkie oczko wodne w początku XX wieku na wschód od wsi powstaje przystanek kolejowy, dworzec oraz budynek mieszkalny. Układ współczesny w dużym stopniu posiada wszystkie elementy. Zmieniona jest funkcja dawnego folwarku podzielona pomiędzy indywidualnych rolników.

Samorząd mieszkańców[edytuj]

Gmina Gryfice utworzyła jednostką pomocniczą – "Sołectwo Górzyca", które obejmuje jedynie wieś Górzyca. Organem uchwałodawczym sołectwa jest zebranie wiejskie, na którym mieszkańcy wybierają sołtysa. Działalność sołtysa wspomaga jest rada sołecka, która liczy od 3 do 7 osób – w zależności jak ustali wyborcze zebranie wiejskie[4].

Przypisy

  1. Wykaz OSP w KSRG w wojewódzktwie zachodniopomorskim w lutym 2011 r.. Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie, 2011-03-02. [dostęp 2011-08-14].
  2. a b UG Gryfice, Plan Rozwoju miejscowości Górzyca, 28 czerwca 2005 r.
  3. Starostwo Powiatowe Gryfickie (pol.). W: Informacje o zespole archiwalnym [on-line]. Archiwum Państwowe w Szczecinie Oddział w Płotach (SEZAM). [dostęp 25 listopada 2007].
  4. Uchwała Nr XXIX/288/2005 Rady Miejskiej w Gryficach z dnia 30 sierpnia 2005 r. ws. statutów sołectw gminy Gryfice (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2005 r. Nr 79, poz. 1666)

Zobacz też[edytuj]