Głusko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Głusko
Jezioro Ostrowiec niedaleko Głuska
Jezioro Ostrowiec niedaleko Głuska
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat strzelecko-drezdenecki
Gmina Dobiegniew
Liczba ludności (2006) 180
Strefa numeracyjna (+48) 95
Tablice rejestracyjne FSD
SIMC 0180203
Położenie na mapie gminy Dobiegniew
Mapa lokalizacyjna gminy Dobiegniew
Głusko
Głusko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Głusko
Głusko
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Głusko
Głusko
Położenie na mapie powiatu strzelecko-drezdeneckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu strzelecko-drezdeneckiego
Głusko
Głusko
Ziemia53°02′50″N 15°56′41″E/53,047222 15,944722
Siedziba Nadleśnictwa Głusko

Głusko (niem. Steinbusch) – osada w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew. Siedziba sołectwa (w skład którego wchodzą także osady Sitnica, Moczele, Ostrowite, Podszkle, Kamienna Knieja i Żeleźnica).Osada liczy ok. 210 mieszkańców, a całe sołectwo – ok. 340 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Leśna osada położona ok. 15 km na południowy wschód od Dobiegniewa w południowej części Drawieńskiego Parku Narodowego, opodal rzeki Drawy. Siedziba sołectwa i nadleśnictwa. Nad Drawą, 1 km na płd.-zach. od osady znajduje się zabytkowa Elektrownia Wodna Kamienna z końca XIX w. W odległości 1,5 km na płn.-wsch. od osady znajduje się jezioro Ostrowiec (387 ha), największe w Drawieńskim Parku Narodowym. Przepływa przez nie Płociczna, lewy dopływ Drawy[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Osada wzmiankowana w XIII w. jako własność opactwa cysterskiego w Bierzwniku. Osada została prawdopodobnie opuszczona, gdyż XVI w. ponownie założył tu wieś Rüdiger Wedel. W XIX w. w Głusku działał wzorcowy majątek Fryderyka von Sydow, znany m.in. z browaru, gorzelni, dwóch młynów i huty szkła. Majątek znany był z hodowli owiec i bydła mlecznego, produkowano lokalną odmianę sera – tzw. ser głuskowski[2]. Czyniono próby uprawy winorośli. Od spadkobierców von Sydowa majątek przeszedł na własność kasy leśnej i przekształcono go w nadleśnictwo, które w 1921 r. obejmowało ponad 7000 ha[3]. Obecnie osada jest zapleczem punktu informacyjnego Drawieńskiego Parku Narodowego i Siedziby Nadleśnictwa. Nadleśnictwo Głusko składa się 8 leśnictw (po reorganizacji w styczniu 2014 r.).

Od 1987 r. sołtysem Głuska pozostaje Marek Wardziak[4].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • skrzydło wsch. i pn. dawnego czworobocznego budynku dworskiego z XIX w., w miejscu skrzydła zach. jest nowszy dwór z pocz. XX w. Przed wojną mieściła się tu Pruska Szkoła Leśnictwa, potem zakład karny i bursa OHP, a obecnie nadleśnictwo[5]. W gabinecie nadleśniczego zachowano i wyeksponowano przekrój starej konstrukcji stropu budynku, z izolacyjną warstwą szyszek. Za dworem niewielki park (pow. 2,0 ha) z 1 poł. XIX w. Rosną w nim dwa pomnikowe cisy.
  • kościół MB Częstochowskiej, neogotycki, zbudowany w drugiej poł. XIX w. z wykorzystaniem murów dawnego browaru. Mury budowli wykonane są z kamienia łamanego, a nadbudowane fragmenty ścian z cegły ceramicznej, z której wybudowano także wieżę. Wnętrze nawy przykryte gwiaździstym sklepieniem ceramicznym. Nie zachował się ołtarz główny, po którym pozostała murowana arkadowa mensa. Ambona z pocz. XX w., neogotycka chrzcielnica z piaskowca z końca XIX w., bogato zdobiona ornamentyką roślinną. Na wieży dzwon z 1931 r. Stoi obok dworu
  • interesujące skupienie zabytków dawnej techniki wiejskiej: Na pd. od osady, na grobli między kanałem z Rybakówki a zapuszczonym stawem, w zrujnowanym budyneczku resztki dawnego wodociągu wiejskiego z początków XX wieku. Woda spływająca z kanału do stawu obracała nadsiębierne koło wodne napędzające pompę pompująca wodę do zbiornika na wzgórzu za nadleśnictwem. Do dziś zachowało się koło i pompa, odlana w Zakładach Mechanicznych w Choszcznie.
  • resztki dawnego tzw. Kanału Sicieńskiego – kilkudziesięciokilometrowego kanału zbudowanego w XIX w. do nawadniania łąk, przebiegają przez osadę
  • trzy stanowiska dziewiętnastowiecznych hut szkła – można znaleźć rozproszone kawałki materiału szklarskiego, wśród pól i ugorów na pd. od osady (k. Rybakówki i w pobliżu odgałęzień obu dróg do elektrowni Kamienna)
  • pomnik ofiar I wojny światowej, odrestaurowany przez Nadleśnictwo Głusko, na pd. od osady przy drodze do Starego Osieczna na wyspie stawu - przejście łukowym mostkiem, w kompleksie stawów rybnych, tzw. Rybakówka
  • aleja wiązowa przy drodze do Drawna, a przy drodze do Starego Osieczna aleja dębowa. Ostatni dąb po lewej stronie ma 405 cm obwodu[6].
  • w okolicy elektrownia Wodna Kamienna.

Inne[edytuj | edytuj kod]

W centrum osady funkcjonuje punkt informacji turystycznej Drawieńskiego Parku Narodowego. Lokalna potrawa – grzyby w pomidorach, tzw. "grzybki sołtysowej" zdobyła ogólnokrajowe wyróżnienie w konkursie „Nasze kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów”[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]