Głusko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°2′50″N 15°56′41″E
- błąd 38 m
WD 53°1'59.9"N, 15°55'59.9"E, 53°3'N, 15°59'E
- błąd 14 m
Odległość 1820 m
Głusko
osada
Ilustracja
Jezioro Ostrowiec niedaleko Głuska
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat strzelecko-drezdenecki
Gmina Dobiegniew
Liczba ludności (2006) 180
Strefa numeracyjna 95
Tablice rejestracyjne FSD
SIMC 0180203
Położenie na mapie gminy Dobiegniew
Mapa konturowa gminy Dobiegniew, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Głusko”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Głusko”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, blisko górnej krawiędzi po prawej znajduje się punkt z opisem „Głusko”
Położenie na mapie powiatu strzelecko-drezdeneckiego
Mapa konturowa powiatu strzelecko-drezdeneckiego, blisko prawej krawędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Głusko”
Ziemia53°02′50″N 15°56′41″E/53,047222 15,944722
Siedziba Nadleśnictwa Głusko

Głusko (niem. Steinbusch) – osada w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew. Siedziba sołectwa (w skład którego wchodzą także osady Sitnica, Moczele, Ostrowite, Podszkle, Kamienna Knieja i Żeleźnica).Osada liczy ok. 210 mieszkańców, a całe sołectwo – ok. 340 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Leśna osada położona ok. 15 km na południowy wschód od Dobiegniewa w południowej części Drawieńskiego Parku Narodowego, opodal rzeki Drawy. Siedziba sołectwa i nadleśnictwa. Nad Drawą, 1 km na płd.-zach. od osady znajduje się zabytkowa Elektrownia Wodna Kamienna z końca XIX w. W odległości 1,5 km na płn.-wsch. od osady znajduje się jezioro Ostrowiec (387 ha), największe w Drawieńskim Parku Narodowym. Przepływa przez nie Płociczna, lewy dopływ Drawy[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Osada wzmiankowana w XIII w. jako własność opactwa cysterskiego w Bierzwniku. Osada została prawdopodobnie opuszczona, gdyż XVI w. ponownie założył tu wieś Rüdiger Wedel. W XIX w. w Głusku działał wzorcowy majątek Fryderyka von Sydow, znany m.in. z browaru, gorzelni, dwóch młynów i huty szkła. Majątek znany był z hodowli owiec i bydła mlecznego, produkowano lokalną odmianę sera – tzw. ser głuskowski[2]. Czyniono próby uprawy winorośli. Od spadkobierców von Sydowa majątek przeszedł na własność kasy leśnej i przekształcono go w nadleśnictwo, które w 1921 r. obejmowało ponad 7000 ha[3]. Obecnie osada jest zapleczem punktu informacyjnego Drawieńskiego Parku Narodowego i Siedziby Nadleśnictwa. Nadleśnictwo Głusko składa się 8 leśnictw (po reorganizacji w styczniu 2014 r.).

Od 1987 r. sołtysem Głuska pozostaje Marek Wardziak[4].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • skrzydło wsch. i pn. dawnego czworobocznego budynku dworskiego z XIX w., w miejscu skrzydła zach. jest nowszy dwór z pocz. XX w. Przed wojną mieściła się tu Pruska Szkoła Leśnictwa, potem zakład karny i bursa OHP, a obecnie nadleśnictwo[5]. W gabinecie nadleśniczego zachowano i wyeksponowano przekrój starej konstrukcji stropu budynku, z izolacyjną warstwą szyszek. Za dworem niewielki park (pow. 2,0 ha) z 1 poł. XIX w. Rosną w nim dwa pomnikowe cisy.
  • kościół MB Częstochowskiej, neogotycki, zbudowany w drugiej poł. XIX w. z wykorzystaniem murów dawnego browaru. Mury budowli wykonane są z kamienia łamanego, a nadbudowane fragmenty ścian z cegły ceramicznej, z której wybudowano także wieżę. Wnętrze nawy przykryte gwiaździstym sklepieniem ceramicznym. Nie zachował się ołtarz główny, po którym pozostała murowana arkadowa mensa. Ambona z pocz. XX w., neogotycka chrzcielnica z piaskowca z końca XIX w., bogato zdobiona ornamentyką roślinną. Na wieży dzwon z 1931 r. Stoi obok dworu
  • interesujące skupienie zabytków dawnej techniki wiejskiej: Na pd. od osady, na grobli między kanałem z Rybakówki a zapuszczonym stawem, w zrujnowanym budyneczku resztki dawnego wodociągu wiejskiego z początków XX wieku. Woda spływająca z kanału do stawu obracała nadsiębierne koło wodne napędzające pompę pompująca wodę do zbiornika na wzgórzu za nadleśnictwem. Do dziś zachowało się koło i pompa, odlana w Zakładach Mechanicznych w Choszcznie.
  • resztki dawnego tzw. Kanału Sicieńskiego – kilkudziesięciokilometrowego kanału zbudowanego w XIX w. do nawadniania łąk, przebiegają przez osadę
  • trzy stanowiska dziewiętnastowiecznych hut szkła – można znaleźć rozproszone kawałki materiału szklarskiego, wśród pól i ugorów na pd. od osady (k. Rybakówki i w pobliżu odgałęzień obu dróg do elektrowni Kamienna)
  • pomnik ofiar I wojny światowej, odrestaurowany przez Nadleśnictwo Głusko, na pd. od osady przy drodze do Starego Osieczna na wyspie stawu - przejście łukowym mostkiem, w kompleksie stawów rybnych, tzw. Rybakówka
  • aleja wiązowa przy drodze do Drawna, a przy drodze do Starego Osieczna aleja dębowa. Ostatni dąb po lewej stronie ma 405 cm obwodu[6].
  • w okolicy elektrownia Wodna Kamienna.

Inne[edytuj | edytuj kod]

W centrum osady funkcjonuje punkt informacji turystycznej Drawieńskiego Parku Narodowego. Lokalna potrawa – grzyby w pomidorach, tzw. "grzybki sołtysowej" zdobyła ogólnokrajowe wyróżnienie w konkursie „Nasze kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów”[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]