Gorazd II (Pavlík)
| Męczennik | |
| Data i miejsce urodzenia |
26 maja 1879 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Czczony przez | |
| Kanonizacja |
1987 |
| Wspomnienie |
22 sierpnia/4 września |
| Szczególne miejsca kultu | |
| Biskup Czech, Moraw i Śląska | |
| Kraj działania | |
|---|---|
| Data urodzenia |
26 maja 1879 |
| Data śmierci |
4 września 1942 |
| Biskup diecezji śląsko-morawskiej Kościoła Czechosłowackiego | |
| Okres sprawowania |
1921–1924 |
| Eparcha Kościoła Prawosławnego Czechosłowacji | |
| Okres sprawowania |
1924–1942 |
| Wyznanie | |
| Kościół | |
| Śluby zakonne |
1921 |
| Prezbiterat |
1902 |
| Nominacja biskupia |
1921 |
| Chirotonia biskupia |
25 września 1921 |
| Odznaczenia | |
| Data konsekracji |
25 września 1921 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Miejscowość | |||||
| Miejsce | |||||
| Konsekrator | |||||
| Współkonsekratorzy | |||||
| |||||
Gorazd II, właściwie Matěj Pavlík, cs. Swiaszczennomuczenik Gorazd, jepiskop Bogemskij i Morawo-Silezskij[1] (ur. 26 maja 1879 w Hrubá Vrbka, zm. 4 września 1942 w Pradze) – święty prawosławny, biskup Czech, Moraw i Śląska, założyciel i organizator Kościoła Prawosławnego Czechosłowacji.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Matěj Pavlík pochodził z Moraw. Studiował w Kromieryżu i Ołomuńcu. Święcenia kapłańskie przyjął w obrządku łacińskim w 1902. Następnie pracował jako kapelan szpitalny w rzymskokatolickiej archidiecezji ołomunieckiej. Był publicystą katolickim, orędownikiem przywrócenia w Kościele czeskim obrządku słowiańskiego (głagolickiego).
Po I wojnie światowej w niepodległej Czechosłowacji związał się z ruchem Precz od Wiednia, precz od Rzymu. Przystąpił do modernistycznej grupy duchownych katolickich, która w 1920 założyła narodowy Kościół Czechosłowacki.
W 1921 Matěj Pavlík został wybrany biskupem śląsko-morawskim Kościoła Czechosłowackiego. Jako sympatyk słowiańskiej tradycji liturgicznej był emisariuszem w kontaktach z prawosławnymi hierarchami kościelnymi na Bałkanach. Prowadził negocjacje w celu uzyskania dla biskupów Kościoła Czechosłowackiego sukcesji apostolskiej.
W 1921 wstąpił do prawosławnego klasztoru. Na pamiątkę pierwszego słowiańskiego metropolity morawskiego przyjął imię zakonne Gorazd. 25 września 1921 otrzymał chirotonię biskupią w obrządku bizantyjskim z rąk patriarchy Serbii, Dymitra[2]. Jako propagator obrządku wschodniego nie mógł dojść do porozumienia w kwestiach doktrynalnych z czeskim teologiem Karelem Farskim. W 1924 wraz z częścią wiernych odszedł z Kościoła Czechosłowackiego zakładając Kościół Prawosławny Czechosłowacji.
Był organizatorem i pierwszym zwierzchnikiem Cerkwi prawosławnej w Czechosłowacji. W okresie międzywojennym pozyskał dla swojej wspólnoty grupę Rusinów Zakarpackich, co pozwoliło na odrodzenie Kościoła prawosławnego na Słowacji. W 1938 po utracie kontaktów z Patriarchatem Serbii podporządkował się jurysdykcji arcybiskupa prawosławnej archieparchii berlińskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji.
Biskup Gorazd II zginął śmiercią męczeńską rozstrzelany przez Niemców 4 września 1942 na strzelnicy w Kobylisach. Była to kara za udział prawosławnych w ukrywaniu zamachowców na życie Reinharda Heydricha.
W 1997 roku został pośmiertnie odznaczony Orderem Tomáša Garrigue Masaryka I klasy[3].
Kult
[edytuj | edytuj kod]Gorazd został kanonizowany przez Kościół Prawosławny Czechosłowacji w 1987 i jest największym jego współczesnym świętym[1].
W ikonografii święty Gorazd przedstawiany jest jako starszy mężczyzna w liturgicznych biskupich szatach, przyozdobionych krzyżami oraz z mitrą na głowie. Ma krótką, przyprószoną siwizną brodę. Prawą dłoń unosi w błogosławieństwie, w lewej trzyma Ewangelię.
Jego wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 22 sierpnia/4 września[a] tj. 4 września według kalendarza gregoriańskiego[1].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Jarosław Charkiewicz: męcz. Gorazd, biskup Czech, Moraw i Śląska. Serwis Cerkiew.pl. [dostęp 2013-01-26].
- ↑ Apoštolát CČSH. [dostęp 2008-06-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-04-02)].
- ↑ Seznam vyznamenaných [online], Pražský hrad [dostęp 2022-01-05] (cz.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Czechosłowacki Kościół Husycki
- Święci prawosławni
- Urodzeni w 1879
- Zmarli w 1942
- Czescy biskupi prawosławni
- Odznaczeni Orderem Masaryka
- Ofiary represji Niemiec nazistowskich w Europie 1933–1945
- Ofiary prześladowań antyprawosławnych
- Biskupi prascy (prawosławni)
- Straceni przez rozstrzelanie
- Konwertyci na prawosławie