Kult świętych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Święci na witrażu w praskiej katedrze św. Wita

Kult świętych w katolicyzmie i prawosławiu oznacza szczególny szacunek do osób uważanych za zbawione, oraz do świętych aniołów. Kult świętych istnieje też w innych wyznaniach chrześcijańskich i w innych religiach.

Katolicyzm[edytuj]

W katolicyzmie szczególny szacunek należy się Maryi, jako matce Jezusa Chrystusa, która według katolików z uwagi na brak grzechu pierworodnego (niepokalane poczęcie) i uczynkowego jest najwyższym wzorem świętości (poza Trójcą Świętą).

Kult świętych w katolicyzmie oznacza przede wszystkim zwracanie się do świętych z prośbami o wstawiennictwo i wyproszenie w ten sposób łask u Boga. Każda modlitwa adresowana do świętych faktycznie polega na zwróceniu się do Boga.

Celami tego kultu są: chwała Boża, umocnienie świętości ludu Bożego, przykład do naśladowania i wstawiennictwo przed Bogiem[1]. Do świętych można zwracać się z prośbą o wstawiennictwo do Boga. Kult świętych jest ucieleśnieniem wiary w nierozłączną wspólnotę całego mistycznego Ciała Chrystusa, to znaczy Kościoła pielgrzymującego, oczyszczającego się w czyśćcu i chwalebnego w niebie[2].

Katolicyzm odrzuca protestanckie lub antytrynitarne negowanie kultu świętych na podstawie biblijnego wersetu św. Pawła, który w liście do Tymoteusza mówi o Jezusie Chrystusie jako jedynym pośredniku między Bogiem a ludźmi (1 Tm2, 1–5, Biblia Tysiąclecia), ponieważ celowość proszenia świętych o wstawiennictwo znajduje potwierdzenie w Księdze Apokalipsy:

Quote-alpha.png
6"A kiedy wziął księgę, czworo Zwierząt i dwudziestu czterech Starców upadło przed Barankiem, każdy mając harfę i złote czasze pełne kadzideł, którymi są modlitwy świętych". (Ap 5, 8 BT). 7"I przyszedł inny anioł, i stanął przy ołtarzu, mając złote naczynie na żar, i dano mu wiele kadzideł, aby dał je w ofierze jako modlitwy wszystkich świętych, na złoty ołtarz, który jest przed tronem". (Ap 8, 3 BT). 8"I wzniósł się dym kadzideł, jako modlitwy świętych, z ręki anioła przed Bogiem". (Ap 8, 4 BT).

[3]

Z tych trzech wersetów biblijnych wynika, że modlitwy świętych przekazywane są Bogu:

1) przez aniołów;

2) przez Starców (czyli ludzi wierzących w Jezusa i żyjących w łasce Bożej).

W ujęciu katolickim werset Ap 5, 8 to biblijny dowód na to, że modlitwy zanoszone są Bogu przez pośrednictwo Świętych w niebie. Natomiast wersety Ap 8, 3-4 wskazują, że modlitwy kierowane do Boga są zanoszone za pośrednictwem Aniołów i Świętych.[3]

Katolicka nauka o wstawiennictwie i inwokacji świętych została określona przez Sobór Trydencki, który naucza, że święci, którzy królują w niebie razem z Chrystusem, ofiarowują swoje modlitwy do Boga dla ludzi. Dobre i pożyteczne jest zwracanie się do świętych oraz odwołanie się do ich modlitw i pomocy dla uzyskania łask od Boga poprzez Jezusa Chrystusa. Za bezbożne uznane są te osoby, które temu zaprzeczają. [4]

Prawosławie[edytuj]

Zgodnie z postanowieniami VII Soboru Powszechnego w Nicei (rok 787) wierni prawosławni oddają cześć (gr. προσκύνηση – pokłon, w odróżnieniu od gr. λατρεία – adoracja, przynależna jedynie Bogu) świętym, przede wszystkim ich relikwiom, jako przebóstwionym ciałom świętych oraz przedstawiającym ich ikonom.

Protestantyzm[edytuj]

Wyznania protestanckie odrzucają kult świętych[5], ponieważ:

  • Teologia protestancka zakłada zbawienie człowieka poprzez „zakrycie” jego grzechów przez ofiarę krzyżową Chrystusa. Człowiek zbawiony jest tak samo zbrukany grzechami jak niezbawiony, Bóg jednak tych grzechów u niego nie dostrzega. Z powodu tych różnic protestanci nie uważają za stosowne czcić świętych, będących ich zdaniem takimi samymi grzesznikami, jak inni ludzie (List do Rzymian 3:23). Poza tym protestanci uważają, że każdy chrześcijanin jest świętym, gdyż został zbawiony przez Chrystusa i uświęcony przez jego krzyżową ofiarę, nie zaś przez własne zasługi (List do Rzymian 3:24-28).
  • Na podstawie pewnych fragmentów Nowego Testamentu i sformułowanej na ich podstawie sztandarowej zasadzie reformacji Solus Christus, protestanci uważają, iż istnieje tylko jeden pośrednik między Bogiem a człowiekiem – Jezus Chrystus i tylko do niego należy zwracać się z prośbami w modlitwach (1 List do Tymoteusza 2:5-6).
  • Protestanci w myśl zasady Soli Deo gloria chwałę i część oddają wyłącznie Trójjedynemu Bogu, gdyż tylko taki kult uznają za biblijnie uzasadniony ( List do Rzymian 1:21-25).

Anglikanizm[edytuj]

W 39 artykułach wiary Kościoła anglikańskiego odrzuca się wzywanie (inwokację) świętych, lecz potwierdza się ich wstawiennictwo, zwane w teologii anglikańskiej advocation of the saints, co oznacza: "proszenie świętych o modlitwę z nimi i w ich imieniu, lecz nie modlenie się do świętych". W anglikanizmie istnieje kalendarz liturgiczny z wykazem dni ku czci świętych (wyznawców i męczenników). Jest wśród nich wielu świętych katolickich (również tych, którzy w 1954 r. zostali usunięci z rzymsko-katolickiego kalendarza liturgicznego), a także liczne inne osoby, wyróżniające się heroicznością cnót i wiary.[6]

Antytrynitaryzm[edytuj]

Świadkowie Jehowy odrzucają pośrednictwo i kult świętych[7] oraz kult obrazów, rzeźb i innych wizerunków. Uważany jest on za bałwochwalstwo[8]. Podobne stanowisko zajmują mormoni, chrystadelfianie i unitarianie.

Judaizm[edytuj]

W judaizmie świętość, czyli ḳedushah jest związana z Prawem mojżeszowym i polega na szczególnym, ponadprzeciętnym jego przestrzeganiu. Święci dodatkowo muszą wyróżniać się wysokim poziomem wiedzy religijnej. [9] Chasydyzm za świętych uznaje cadyków, takich jak np. Elimelech z Leżajska. Panuje przekonanie, że również po śmierci mogą oni swoją mocą duchową spełniać prośby i obdarzać łaskami. Stąd pochodzi zwyczaj odwiedzania ich grobów (ohel), szczególnie w określone dni lub święta, aby modlitwą lub pisemną prośbą uzyskać ich łaski. [10]

Podobną czcią otaczano już w starożytności patriarchów narodu żydowskiego takich jak Abraham, Izaak i Jakub. Ich imiona wymieniane są w modlitwach do Boga[11], a ich groby do dzisiaj są odwiedzane i zanoszone są tam prośby o łaski od Boga.

Inne religie[edytuj]

 Osobny artykuł: Święty.

Kult świętych jest rozpowszechniony w różnych odłamach islamu, w konfucjanizmie, buddyzmie, taoizmie, shintō, dżinizmie i hinduizmie.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Kult świętych – www.niedziela.pl.
  2. Święci w Kościele – www.opoka.org.pl.
  3. a b o. Placyd Koń: Dlaczego katolicy modlą się do NMP i Świętych? - uzasadnienie biblijne. 2014. [dostęp 2016-12-23].
  4. Catholic Encyclopedia Online. Intercession (Mediation). [dostęp 2016-12-23].
  5. Luteranie.pl (oficjalne strony Kościoła ewangelicko-augsburskiego w Polsce): Artykuł XXI. O wzywaniu świętych. [dostęp 2017-01-01].
  6. Fr. Jonathan: Working the Beads. The Non-Competitive Mary (ang.). 2016-08-26. [dostęp 2017-01-01].
  7. Watchtower: Czy modlić się do świętych?. jw.org. [dostęp 2014-06-11].
  8. Obrazy. W: Prowadzenie rozmów na podstawie Pism [on-line]. Biblioteka internetowa Strażnicy. s. 209–213.
  9. Joseph Jacobs, Judah David Eisenstein: SAINT AND SAINTLINESS (ang.). Jewish Encyclopedia. [dostęp 2017-01-03].
  10. Biography of Rabbe Elimelech of Lizensk (ang.). [dostęp 2017-01-03].
  11. Worship (religion) (ang.). Encyclopædia Britannica. [dostęp 2017-01-04].