Grzegorz z Tours
| biskup | |
Wizerunek Grzegorza z Tours z IX wieku | |
| Data i miejsce urodzenia |
10/30 listopada 538 |
|---|---|
| Data śmierci |
17 listopada 593/594 |
| Czczony przez | |
| Wspomnienie |
17 listopada (kat.) |
Grzegorz z Tours, właśc. łac. Georgius Florentius (ur. 10 albo 30 listopada 533 w Clermont-Ferrand, zm. 17 listopada 593 albo 594 roku w Tours) – pierwszy historyk Franków, biskup Tours od 573 roku i święty Kościoła katolickiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 10[1.1] albo 30 listopada 533 roku w Clermont-Ferrand[2] w senatorskiej[1.1], gallo-rzymskiej rodzinie[3]. Na chrzcie otrzymał imiona Georgius Florentius[3] (Jerzy Florentyn)[2]. Jego wujem był Nicecjusz z Lyonu[2]. Nie otrzymał solidnego wykształcenia, a w 563 roku wyruszył na pielgrzymkę do grobu Marcina z Tours, prosić o zdrowie[1.1]. Dziesięć lat później, po śmierci dotychczasowego biskupa Tours, Jerzy został wybrany na jego następcę[1.1]. Wówczas przyjął imię Grzegorz, na cześć swojego pradziadka – Grzegorza z Langres[3]. W czasie sprawowania funkcji bronił mieszkańców diecezji przed nadużyciami władców świeckich[1.1]. Zmarł 17 listopada 593 albo 594 roku[1.1] w Tours[3].
Twórczość i poglądy
[edytuj | edytuj kod]Jego opus magnum to dziesięcioksięgowa „Historiarum libri X”, znana pod tytułem „Historia Francorum”[1.1]. Opisuje ona dzieje Galii i stanowi wartościową pozycję historyczną[1.1]. Charakteryzuje się opisem bezkrytycznym z zauważalnym patriotyzmem frankońskim, w którym historia miesza się z hagiografią[1.2].
Drugim ważnym dziełem było hagiograficzne „Miraculorum libri VIII” (8 ksiąg cudów) opisujące cuda Jezusa, apostołów i męczenników galijskich, Juliana z Brioude, Marcina z Tours i 20 życiorysów galijskich świętych[1.2]. Ostatnim orygnalnym dziełem Grzegorza było „De cursu stellarum” (O obliczaniu biegu gwiazd), w którym podał sposoby poznania godziny po ruchu gwiazd, potrzebne do odmawiania liturgii godzin[1.3]. Ponadto redagował i parafrazował cudze dzieła, jak choćby „Liber de miraculis B. Andreae Apostoli”, „De miraculis S. Thomae Apostoli, Passio S. Thomae Apostoli”, „Historiae Apostolicae libri X” czy „Passio VII dormientium apud Ephysum”[1.3].
Nie posługiwał się zwulgaryzowaną łaciną, jak mu się powszechnie przypisuje, lecz jedynie łaciną odbiegającą od norm klasycznych, pełną błędów[4][1.3].
Dzień obchodów
[edytuj | edytuj kod]Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 17 listopada obok św. Grzegorza Cudotwórcy[2]. Cerkiew prawosławna wspomina świętego 17/30 listopada[5], tj. 30 listopada według kalendarza gregoriańskiego[a].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- kult świętych
- modlitwa za wstawiennictwem świętego
- patrystyka
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Marek Starowieyski, Jan Szymusiak: Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa. Poznań: Święty Wojciech Dom Medialny, 2022. ISBN 978-83-8065-459-4. (pol.).
- ↑ a b c d Święty Grzegorz z Tours, biskup. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2026-04-12]. (pol.).
- ↑ a b c d St. Gregory of Tours. Catholic Encyclopedia. [dostęp 2026-04-12]. (ang.).
- ↑ Barbara Falkiewicz. Tajemnica Syriusza. „Urania”. 58, s. 43-44, 1987. Kraków. [dostęp 2026-04-12]. (pol.).
- ↑ Gregor von Tours. Ökumenisches Heiligenlexikon. [dostęp 2026-04-12]. (niem.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Wojciech Adamski, Magdalena Olkuśnik: Od upadku cesarstwa rzymskiego do ekspansji islamu. Karol Wielki. T. 7. Kraków: Mediasat Group, 2007, s. 83. ISBN 978-84-9819-814-0. (pol.).
- Antonio Serra. L’ingenium artis di Gregorio di Tours. „Invigilata Lucernis”. 32, s. 157-175, 2010. ISSN 0392-8357. (wł.)..
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- History of the Franks tekst źródłowy (ang.)
- S. Georgii Florentii Gregorii Turonensis Episcopi liber ineditus De cursu stellarum ratio – wyd. elektroniczne (Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa)
- ISNI: 0000000121442316
- VIAF: 95289837, 83984609
- LCCN: n80128596
- GND: 118697439
- NDL: 00441670
- LIBRIS: b8nqqshv4vn3tgk
- BnF: 11905825m
- SUDOC: 026902133
- SBN: RAVV055355
- NLA: 35149546
- NKC: jn19981001355
- NTA: 070516855
- BIBSYS: 90131410
- CiNii: DA00364288
- Open Library: OL164499A
- PLWABN: 9810649118205606
- NUKAT: n97026055
- J9U: 987007262057605171
- CANTIC: a10095792
- LNB: 000074054
- NSK: 000192234
- CONOR: 22647139
- ΕΒΕ: 141133
- BLBNB: 000184246
- LIH: LNB:YYE;=BT