Grzegorz z Tours

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Święty
Grzegorz z Tours

Georgius Florentius
Jerzy Florentyn
biskup
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 30 listopada 538
Clermont-Ferrand
Data śmierci 17 listopada (lub 17 grudnia) 594
Czczony przez Kościół katolicki
Wspomnienie 17 listopada (kat.)
17/30 listopada (praw.)

Grzegorz z Tours, właśc. Jerzy Florentyn z łac. Georgius Florentius (ur. 30 listopada 538 w Arverni w okolicach dzisiejszego Clermont-Ferrand[1], zm. 17 listopada[a] 594 roku w Tours) – prawnuk św. Grzegorza z Langres[b], pierwszy historyk Franków, biskup Tours od 573 roku i święty Kościoła katolickiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Grzegorz pochodził z gallorzymskiej rodziny arystokratycznej. Jego ojciec zmarł wcześnie i młody Grzegorz został oddany pod opiekę swego stryja Galla biskupa w Clermont. Pod jego opieką przyjął święcenia diakonatu (563) i udał się na pielgrzymkę do grobu św. Marcina, gdzie zgodnie z tradycją miał zostać uzdrowiony. W roku 573 został wybrany na biskupa diecezji w Tours, przyjmując imię Grzegorz (ku czci pradziadka), gdzie pozostał do śmierci.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Jego najważniejszym dziełem są „Historie” w 10 księgach, powszechnie znane pod błędnym tytułem Historia Franków (Historia Francorum). Wbrew intencjom Grzegorza jego dzieło zostało potraktowane przez potomnych jako twórczość historiograficzna i przyniosło mu miano ojca dziejopisarstwa francuskiego. Zamiarem Grzegorza nie było przekazanie historii Franków. Zasadniczymi motywami, którymi kierował się Grzegorz w swojej twórczości literackiej, była chęć przekazania pewnych zasad moralnych organizujących społeczeństwo chrześcijańskie, poprzez podanie przykładów (historii) zaczerpniętych z jego doświadczenia lub z tradycji. Dla współczesnego historyka „Historie” Grzegorza są olbrzymią kopalnią wiedzy o społeczeństwie merowińskim w VI wieku.

Oprócz tego znany jest z kilku utworów hagiograficznych, z których nie wszystkie się zachowały. Szczególną uwagę poświęcił św. Julianowi i św. Marcinowi, którego relikwie spoczywały w Tours.

Wbrew rozpowszechnionemu poglądowi przypisującemu mu posługiwanie się zwulgaryzowaną łaciną, posługiwał się wprawdzie łaciną odbiegającą od norm klasycznych[2], ale niepoddającą się panującym wówczas tendencjom „barbaryzującym”. Do wyrobienia mu złej reputacji pod tym względem przyczynili się późniejsi kopiści jego dzieł i ich koślawa łacina.

Dzień obchodów[edytuj | edytuj kod]

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 17 listopada obok św. Grzegorza Cudotwórcy.

Wyznawcy prawosławia wspominają Świętego 17/30 listopada[c], tj. 30 listopada według kalendarza gregoriańskiego[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wielka Encyklopedia PWN podaje 17 grudnia.
  2. Georgius/Jerzy (syn św. Grzegorza z Langres oraz brat św. Tetryka) i jego żona Leokardia byli dziadkami Grzegorza z Tours; za źródłem: Ascent of the Saints (Autorzy Brian Daniel Starr) (ang.).
  3. Podwójne datowanie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Grzegorz z Tours. W: Wielka Encyklopedia PWN. T. 10: gazy cieplarniane – guna. Warszawa: PWN, 2002, s. 530. ISBN 83-01-13673-1. (pol.)
  2. W dziele De gloria Confessorum (O chwale wyznawców) pisze o sobie: Nie umiem nic poza znakami alfabetu (Urania : miesięcznik Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii 1987 s. 43 - 44).
  3. 17. NovemberÖkumenisches Heiligenlexikon (niem.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wydania dzieł Grzegorza z Tours[edytuj | edytuj kod]

Tłumaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz z Tours: Historie. Historia Franków. Kazimierz Liman (tł.), Teofil Richter (tł.), Dariusz Andrzej Sikorski (wst., opr., kom.). Kraków: Tyniec. Wydawnictwo Benedyktynów, 2002. ISBN 83-7354-037-7.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Johann Wilhelm Loebell: Gregor von Tours und seine Zeit. Leipzig: Brockhaus, [1839, pierwsze wydanie: online] 1869 (drugie wydanie: online).
  • Gabriel Monod: Études critiques sur les sources de l’historie mérovingienne. Paris: Librairie A. Franck, 1872 [online].
  • Praca zbiorowa Historia powszechna Tom 7 Od upadku cesarstwa rzymskiego do ekspansji islamu. Karol Wielki, Mediaset Group SA, 2007, s. 83, ​ISBN 978-84-9819-814-0​.
  • Święty Grzegorz z Tours, biskup na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 31.10.2010].
  • Antonio Serra: L’ingenium artis di Gregorio di Tours. Preliminari d’indagine. „Invigilata Lucernis”. 32 (2010). s. 157–175.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]