Hieronim Szczegóła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hieronim Szczegóła
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 24 września 1931
Rostarzewo
Zawód historyk, wykładowca akademicki
Tytuł naukowy profesor nauk humanistycznych
Alma Mater Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Krakowie
Uczelnia Uniwersytet Zielonogórski
Stanowisko profesor zwyczajny, nauczyciel akademicki
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Hieronim Szczegóła (ur. 24 września 1931 r. w Rostarzewie) – polski historyk, specjalizujący się w historii regionalnej, historii współczesnej Polski, naukach politycznych; nauczyciel akademicki związany z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w Zielonej Górze i jej wieloletni rektor w latach 1971-1975, 1981-1984 i 1986-1999.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w 1931 roku w Rostarzewie w powiecie grodziskim. Po ukończeniu szkoły elementarnej kontynuował naukę w Liceum Pedagogicznym w Sulechowie, gdzie w 1950 roku zdał egzamin maturalny. Następnie przez trzy lata pracował jako nauczyciel w tej szkole[1]. W 1953 roku podjął studia historyczne w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie, które ukończył magisterium w 1957 roku[2]. Bezpośrednio po ukończeniu studiów pracował w szkołach średnich na terenie województwa zielonogórskiego (Lubsko, Szprotawa)[1]. W międzyczasie prowadził własne badania naukowe nad historią tego obszaru Polski, które stanowiły podstawę do napisania pracy doktorskiej, po której obronie w 1964 roku w Instytucie Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu uzyskał stopień naukowy doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy pt. Koniec panowania piastowskiego nad środkową Odrą. W 1970 roku na tej samej uczelni otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii[2].

W 1971 roku przeprowadził się do Zielonej Góry, gdzie został mianowany pierwszym rektorem tamtejszej Wyższej Szkoły Nauczycielskiej, która została wkrótce przekształcona w Wyższą Szkołę Pedagogiczną. Zorganizował od podstaw struktury tej uczelni. Ponadto wykładał w Instytucie Historii WSP na stanowisku profesor nadzwyczajnego, a od 1987 roku profesora zwyczajnego[1]. Już w 1975 roku Rada Państwa PRL w uznaniu jego dorobku naukowego nadała mu tytuł profesora nauk humanistycznych[2]. Funkcję rektora pełnił do 1975 roku, a potem jeszcze ponownie w latach 1981-1984 i 1996-1999[1].

Poza działalnością naukowo-dydaktyczną zaangażował się na przełomie lat 50. i 60. XX wieku w lokalną politykę zostając radnym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze, w której w latach 1961-1974 przewodniczył Komisji Kultury. Z jego inicjatywy zrealizowano wówczas: cykl wystaw „Złote Grono”, który gromadził licznych plastyków i rzeźbiarzy oraz najstarszy obecnie w Polsce festiwal filmów – Lubuskie Lato Filmowe, który ruszył w 1969 roku. Należał także do czynnych działaczy sportowych, zostając w 1952 roku pierwszym przewodniczącym Rady Wojewódzkiej Ludowych Zespołów Sportowych, zaś w latach 1967-1972 sprawował funkcję Prezesa Okręgowego Związku Lekkiej Atletyki[3].

Dorobek naukowy i odznaczenia[edytuj]

Zainteresowania badawcze Hieronim Szczegóły koncentrują się wokół problematyki związanej z znanych w historii pogranicza polsko-niemieckiego i historii tzw. Ziem Odzyskanych. Opublikował ogółem 30 książek, blisko 500 artykułów i przeszło 200 prac popularnonaukowych. Za swoje osiągnięcia w obszarze kultury otrzymał w 1964 roku z rąk ówczesnego Ministra Kultury Złoty Krzyż Zasługi, a rok później odznakę "Zasłużonego Działacza Kultury"[3]. Ponadto otrzymał medal za zasługi dla miasta i gminy Szprotawa w 2004 roku, tytuł Honorowego Obywatela Zielonej Góry w 2010 roku oraz Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski w 2001 roku[4]. Do jego najważniejszych publikacji należą[5]:

  • Z przeszłości Szprotawy, 1961
  • Szprotawa i okolice, 1962 (współautor)
  • Związek Walki Młodych na Ziemi Lubuskiej, 1965
  • Szprotawa w Polsce Ludowej, 1967
  • Koniec panowania piastowskiego nad środkową Odrą, 1968
  • Przeobrażenia ustrojowo-społeczne na Ziemi Lubuskiej w latach 194-1947, 1971
  • Zielona Góra. Rozwój miasta w Polsce Ludowej, 1984
  • Czerwoni marszałkowie. Elita armii radzieckiej, 1935-1991, 1997 (współautor)
  • Pogranicze polsko-niemieckie w okresie transformacji (1991-1997), 1998 (współautor)
  • Powstanie Wielkopolskie nad środkową Obrą, 1998 (współautor)
  • Armia Stalina w okresie pokoju, 1999 (współautor)
  • Armia rosyjska po upadku ZSRR, 2000
  • Szprotawski epizod Zjazdu Gnieźnieńskiego, 2000 (redakcja)
  • Szprotawa 1000-2000. W kręgu europejskich idei zjednoczeniowych, 2000 (redakcja)
  • Szprotawa i okolice. Na tropach historii i przyrody, 2010 (współautor)

Przypisy

  1. a b c d R. Skobolewski, Jubileusz 80. urodzin Prof. Hieronima Szczegóły, (w:) "Miesięcznik Społeczności Akademickiej", nr 4, XI 2011, s. 14. [on-line] [dostęp: 22.04.2012]
  2. a b c Informacje w bazie "Ludzie Nauki" [on-line] [dostęp: 21.04.2012]
  3. a b R. Skobolewski, op. cit., s. 15. [on-line] [dostęp: 23.04.2012]
  4. Sylwetka prof. Hieronima Szczegóły w "Radiu Zachód" [on-line] [dostęp: 22.04.2012]
  5. Dane na podstawie katalogu Biblioteki Narodowej w Warszawie.

Bibliografia[edytuj]


Poprzednik
Rektor Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze
1971–1975
Następca
Jan Wąsicki
Poprzednik
Jan Wąsicki
Rektor Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze
1981–1984
Następca
Kazimierz Bartkiewicz
Poprzednik
Jerzy Baksalary
Rektor Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. T. Kotarbińskiego w Zielonej Górze
1996–1999
Następca
Andrzej Wiśniewski