Izabella Godlewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Izabella Godlewska de Aranda (ur. 18 grudnia 1931 w Słonimie) – malarka, rzeźbiarka, architekt.

Życie[edytuj]

Córka Józefa Godlewskiego, senatora z Nowogrodczyzny i Fabianny z Czapskich, prawnuczka Emeryka Hutten-Czapskiego, krewna malarza i pisarza Józefa Czapskiego. Rodzice Godlewskiej poznali się w Mińsku a pobrali w Warszawie w 1920 roku. Od 1926 roku gospodarowali w majątku Synkowicze (obecnie Białoruś) w północno-wschodnich kresach II Rzeczypospolitej. Tam też, wśród lasów, pól i łąk, Godlewska spędziła dzieciństwo.

W pierwszych dniach września 1939 roku rodzina uciekając przed Niemcami udała się do Wilna. Po zajęciu miasta 19 września przez wojska sowieckie wyruszyła w dalszą podróż: przez Rygę do Szwecji, następnie przez Belgię do Francji. We Francji Józef Godlewski budował polski obóz dla wojska w Coëtquidan.

Po klęsce Francji w czerwcu 1940 roku rodzina uciekła do Marsylii; następnie przez Hiszpanię i Portugalię do Wielkiej Brytanii. Tam Józef Godlewski zaciągnął się do wojska, zaś Fabianna Godlewska prowadziła z ramienia Polskiego Czerwonego Krzyża i lotnictwa polskiego dom dla rekonwalescentów wojennych w Szkocji. Godlewska uczyła się w szkole z internatem w Perthshire.

Po wojnie sytuacja rodziny była trudna. Godlewski pracował jako strażnik w muzeum, współredagował pismo „Lwów i Wilno”. Izabella Godlewska w tym czasie wahała się pomiędzy studiami muzycznymi i malarskimi. Ze względów pragmatycznych wybrała architekturę, którą studiowała w Oxford School of Architecture (dyplom w 1955 roku). Równolegle pobierała lekcje malarstwa u Józefa Pacewicza, malarza dawniej związanego z École de Paris. Po studiach pracowała w biurze architektonicznym Olivera Chestertona w Londynie.

W 1959 roku wyszła mąż za hiszpańskiego dyplomatę Eduarda Aranda y Carranza i przeprowadziła się do Madrytu. Tam pracowała w biurze architektonicznym Mariano Garrigueza, współpracowała z architektem José Suáresem i poznawała madryckie środowisko artystyczne. Na świat przyszło troje dzieci. W związku ze stanowiskiem męża często zmieniała kraje zamieszkania: Haiti, Włochy, Finlandia, Estonia. Te podróże stanowią istotną inspirację w twórczości artystki. Po śmierci męża w 1993 roku osiedliła się na stałe w Londynie.

Twórczość[edytuj]

W czasach studenckich koncentrowała się na akwareli – to zainteresowanie trwa całe życie, owocując wieloma krajobrazami, np. widokiem neogotyckiej fasady Muzeum of Natural History o różnych porach roku i dnia.

Kolejne etapy twórczości[edytuj]

  • Pobyt na Haiti – fascynacja lokalną ludnością (17 realistycznych portretów).
  • Pobyt w Rzymie i później – cykl panoramicznych widoków miasta powstały około 1967 roku, cykl abstrakcyjnych krajobrazów horyzontalnych, których motywem są pasy a dominantą czerwień. Wtedy też zaczynają powstawać najbardziej charakterystyczne dla artystki obrazy. Jest to początek cyklu Energia koloru, kontynuowanego przez 30 lat. Są to obrazy o soczystych i kontrastowych barwach powtarzające w różnych wariantach horyzontalne krajobrazy. Wzruszenie naturą, które przeradza się w formy abstrakcyjne, bogactwo barw, harmonię, prawdę widzenia. Równolegle do tego cyklu powstaje inny – liryczny, romantyczny, z przewagą tonów niebieskich, nawiązujące do motywu wody.
  • Pobyt w Finlandii i Estonii – abstrakcja o chłodniejszym kolorycie, liniach o łagodnym, falującym charakterze.
  • Szwajcaria – Godlewska otwiera w 1990 wystawę Czapskiego w Szwajcarii. Spędza z nim trochę czasu. Zafascynowana jest jego rysunkami.
  • Po śmierci męża artystka coraz bardziej interesuje się rzeźbą. Rzeźby Godlewskiej można podzielić na trzy typy. Pierwszy – nawiązujący do tradycji rzeźby hiszpańskiej, tj. dynamiki, ekspresji; drugi – inspirowany surrealizmem i odnoszące się do fascynacji ciałem otwierającym się do wewnątrz; trzeci – typ abstrakcyjny, koncentryczny.

Godlewska nie należała do żadnej z artystycznych grup, co więcej wymyka się rygorom stylów i kierunków.

Staram się rozumieć abstrakt jako nieskończoność w pojęciu absolutu. Niedoścignionego absolutu, gdzie wyobraźnia łączy się z wizją znanych nam realiów. To wizja natury, krajobrazu, wschodu i zachodu słońca, poświaty księżyca, ostateczna i jedyna prawda, która jest jednocześnie nieskończonością. To swoisty język świata nas otaczającego, który szuka swego własnego wyrazu, by znaleźć drogę do pojednania z przeznaczeniem”[1]

Wystawy indywidualne[edytuj]

  • 1962 – Instytut Francuski w Port-au-Prince (Haiti);
  • 1969 – Galeria 88 w Rzymie;
  • 1970 – Galeria Acquavella w Caracas (Wenezuela);
  • 1974 – Galeria Skira w Madrycie; 1977 – Muzea Sztuki Współczesnej w Bagdadzie, Kairze i Aleksandrii;
  • 1979 – Caja de Ahorros w Kadyksie;
  • 1980 – Galeria Sen w Madrycie;
  • 1990 – Bank Midland w Londynie;
  • 1999 – The Air Gallery i Studio Gallery w Londynie;
  • 2005 – Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu.

Wystawy zbiorowe[edytuj]

  • 1973 – wystawa: 70 lat malarstwa hiszpańskiego prezentowana w Madrycie, Londynie, Dublinie i Warszawie (wśród innych autorów był m.in. Salvador Dalí);
  • 1980 – wystawa Trayectorias w Neapolu, Atenach, Ankarze, Istambule, Ammanie, Bangkoku, New Delhi i Kanberze.

Jej prace znajdują się w zbiorach Muzeum Uniwersyteckiego w Toruniu, Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego w Krakowie oraz w zbiorach prywatnych w Wielkiej Brytanii i Hiszpanii.

Przypisy

  1. I. Godlewska, Malarstwo i rzeźba, katalog wystawy, red. Sławomir Majoch, Toruń – Londyn 2005, s. 3.

Linki zewnętrzne[edytuj]