Iziasław Włodzimierzowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Iziasław Włodzimierzowicz
Изяслав Владимирович
ilustracja
Pieczęć Iziasława
książę połocki
Okres panowania od 988
do 1001
Poprzednik Włodzimierz I Wielki
Następca Wsiesław Iziasławicz
Dane biograficzne
Dynastia Rurykowicze
Data i miejsce urodzenia ok. 978
Kijów (?)
Data śmierci 1001
Ojciec Włodzimierz I Wielki
Matka Rogneda
Żona nieznana
Dzieci Wsiesław Iziasławicz, Briaczysław Iziasławicz

Iziasław Włodzimierzowiczkniaź połocki w latach 986–1001, syn Włodzimierza Wielkiego i Rognedy, wnuk Rogwołoda. Był założycielem połockiej linii RurykowiczówIziasławiczów.

Życiorys[edytuj kod]

Wiadomości o Iziasławie pochodzą z Powieści lat minionych, zgodnie z którą urodził się w 980 albo 981 roku w Kijowie. Przedtem Włodzimierz starał się bez powodzenia o rękę Rognedy, córki Rogwołoda. Małżeństwo to miało zapewnić Włodzimierzowi wsparcie militarne księstwa połockiego w wojnie z Kijowem. Po odmowie Rogwołoda Włodzimierz najechał Połock i zabił jego władcę, a Rognedę poślubił wbrew jej woli[1][2]. Przypuszczalnie rok po ślubie urodził się Iziasław. Historycy przesuwają datę urodzenia na rok 978, kierując się informacjami z jedenastowiecznego panegiryku na cześć Włodzimierza Wielkiego autorstwa Jakuba Mnicha[3], według którego bratobójcza wojna między Włodzimierzem i Jaropełkiem skończyła się w 978 roku, więc Włodzimierz musiał zdobyć Połock i poślubić Rognedę przed tym rokiem.

W 988 roku Iziasław wraz z ojcem i braćmi został ochrzczony i otrzymał od Włodzimierza księstwo połockie[4], którego stolicę musiał odbudować po najeździe Włodzimierza około 977 roku. Na czas odbudowy Połocka stolicą była twierdza Iziasławl.

Zachował się wpis w Latopisie Ławrientiewskim z roku 1128, opowiadający o nieudanym zamachu Rognedy na Włodzimierza. Przed śmiercią matkę uratował kilkuletni Iziaslaw, który z mieczem stanął przy Rognedzie. Włodzimierz pohamował swój gniew, ale nie pozwolił żonie i synowi zostać w Kijowie. Odesłał ich do nowo wybudowanego zamku Zasław (Iziasławl)[2], gdzie sprawował rządy do 1001 roku[5]. Pozostawił od nieznanej żony dwóch synów: Wsiesława Iziasławicza i Briaczysława Iziasławicza, którzy kolejno rządzili Połockiem.

Pieczęć Iziasława[edytuj kod]

Podczas wykopalisk archeologicznych w Nowogrodzie Wielkim w 1955 roku znaleziono ołowianą pieczęć Iziasława[6]. Jest to najstarszy dowód istnienia piśmiennictwa w Europie Wschodniej. Pieczęć została wyciśnięta w ołowiu i przymocowana do dokumentu przy pomocy skórzanego paska. Na awersie widnieje zmodyfikowany rysunek trójzębu z napisem cyrylicą ΝΖAC**OΖO. Historycy uważają, że cały napis wyglądał ΝΖACΛΑOZO, to jest imię Iziasława po grecku. Na rewersie widnieje ГРΑΔ*****, prawdopodobnie pierwotny zapis wyglądał ГРΑΔΠΛΤСΚ, co oznacza miasto Połock. Szerokość pieczęci wynosi 38 mm, wysokość waha się w granicach 24–30 mm, głębokość – 11 mm, w miejscu odbitki – 8 mm[7].

Przypisy

  1. В год 6488 (980), w: Повесть временных лет.
  2. a b Летопись Русская по Лаврентьевскому списку, s. 206–207.
  3. Память и похвала князю русскому Владимиру.
  4. В год 6496 (988), w: Повесть временных лет.
  5. Летопись Русская по Лаврентьевскому списку, s. 91.
  6. М. Акимов, Сребреники Владимира Великого Х век, w: Монеты и банкноты России.
  7. В.Л. Янин, Древнейшая русская печать Х века, „Краткие сообщения института материальной культуры”, 57 (1955), s. 39.