James Gammon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
James Gammon
Imię i nazwisko James Richard Gammon
Data i miejsce urodzenia 20 kwietnia 1940
Newman, Illinois, USA
Data i miejsce śmierci 16 lipca 2010
Costa Mesa, Kalifornia, USA
Zawód aktor
Współmałżonek Barbara Giacchero
(1967-1970; rozwód)
Nancy Jane Kapusta
(1972-2010; jego śmierć)
Lata aktywności 1966–2009

James Richard Gammon[1], lepiej znany jako James Gammon (ur. 20 kwietnia 1940[2] w Newman[3], zm. 16 lipca 2010[4] w Costa Mesa[5]) – amerykański aktor telewizyjny[6], filmowy[7] i teatralny, znany z typu ról "good ol' boy" w licznych filmach i serialach telewizyjnym. Jako kinowy aktor charakterystyczny stał się najlepiej znany jako Lou Brown, menadżer z Pierwszej ligi (1989) i Pierwszej ligi II (1994), filmów przedstawiających zmyśloną wersję Cleveland Indians[8].

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Urodził się w Newman w Illinois jako syn farmerki Doris Latimer (z domu Toppe) i muzyka Donalda Gammona[9]. Kiedy jego rodzice rozwiedli się, młody Jim mieszkał u różnych krewnych, a jako nastolatek osiedlił się w Orlando na Florydzie. Tu podjął pracę w stacji telewizyjnych ABC TV jako członek WLOF Channel 9, gdzie został kamerzystą i reżyserem. Występował również w teatrze, zanim wyjechał do Hollywood, aby spróbować znaleźć pracę[10].

Kariera[edytuj]

Karierę rozpoczął w 1966 roku, pojawiając się gościnnie w seryjnych westernach telewizyjnych: Gunsmoke, Bonanza, Dziki dziki Zachód (The Wild Wild West), The Virginian i NBC The Road West jako zastępca Virgil Bramley z udziałem Barry'ego Sullivana i Andrew Prine. W 1967 roku zadebiutował na kinowym ekranie jako członek gangu więziennego w dramacie Stuarta Rosenberga Nieugięty Luke (Cool Hand Luke) u boku Paula Newmana i George'a Kennedy'ego.

W 1978 rozpoczął pracę w nowojorskim Public Theatre, gdzie debiutował rolą Westona w sztuce Sama Sheparda Klątwa (Curse of the Starving Class). Występował potem w przedstawieniach: Ciemność na szczycie schodów (The Dark at the Top of the Stairs, 1978) jako Rubin Flood w Mark Taper Forum w Los Angeles, A Lie of the Mind (1985-86) jako Baylor w nowojorskim Promenade Theatre, Historia z morałem (Story with a Moral, 1993) jako Reader w Met Theatre w Los Angeles, Simpatico (1994) jako Simms w Estelle R. Newman Theatre, Public Theatre, Sezon mistrzów (That Championship Season, 1999) jako trener w nowojorskim Second Stage Theatre, Stamped (2000) w Met Theatre w Hollywood, The Late Henry Moss (2000) jako tytułowy Henry Moss w Magic Theatre Company, Theatre onthe Square w San Francisco. W 1973 wyreżyserował sztukę Williama Inge Przystanek autobusowy (Bus Stop) w Mark Taper Forum w Los Angeles. Występował także na deskach Steppenwolf Theater w Chicago w Illinois. Za kreację Dodge'go w spektaklu Buried Child (1996) w nowojorskim Brooks Atkinson Theatre został nominowany do nagrody Tony[11].

Na ekranie często był obsadzany w westernach, m.in. Ballada Gregorio Corteza (The Ballad of Gregorio Cortez, 1982), Silverado (1985),Wyatt Earp (1994), Conagher (1991), Dziki Bill (Wild Bill, 1995) z Jeffem Bridgesem,Samotny kowboj (Monte Walsh, 2003) oraz Silver City (2004). Dwukrotnie grał postać ojca Dona Johnsona – w melodramacie telewizyjnym CBS Długie gorące lato (The Long Hot Summer, 1985) i serialu policyjnym CBS Nash Bridges (1996-2001). Zagrał kumpla zamordowanego kowboja Rednecka w restauracji w satyrycznej czarnej komedii Olivera Stone'a Urodzeni mordercy (Natural Born Killers). W miniserialu CBS Streets of Laredo (1995) na podstawie powieści Larry'ego McMurtry zagrał cenionego hodowcę bydła Charlesa Goodnighta. Wystąpił również w filmach: Miejski kowboj (Urban Cowboy, 1980), Wzgórze nadziei (Cold Mountain, 2003) i Appaloosa (2008).

Życie prywatne[edytuj]

29 stycznia 1967 poślubił Barbarę Giacchero, jednak małżeństwo w 1970 zakończyło się rozwodem. 7 października 1972 ożenił się po raz drugi z producentką i teatralną administratorką Nancy Jane Kapustą. Mieli dwie córki: Allison Mann i Amy Gammon oraz dwóch wnuków.

Zmarł w wieku 70. lat w swoim domu w Costa Mesa w Kalifornii. Przyczyną jego śmierci był rak nadnerczy i wątroby[12].

Filmografia[edytuj]

Filmy fabularne[edytuj]

Rok Tytuł Rola
1967 Nieugięty Luke (Cool Hand Luke) Sleepy
1968 Journey to Shiloh Tellis Yeager
1969 The Thousand Plane Raid Major Varga
1970 Człowiek zwany Koniem (A Man Called Horse) Ed
Macho Callahan Kowboj
Intruzi (The Intruders, TV) Chaunce Dykstra
1972 Cry for Me, Billy Amos
1974 Powrót do Macon County (Macon County Line) Elisha
1975 The Wild McCullochs Oficer policji
The Kansas City Massacre (TV) Garth
1976 Bobbie Jo and the Outlaw Leather Salesman
The Pom Pom Girls trener
1977 Black Oak Conspiracy Zastępca
The Greatest (Muhammad Ali, the Greatest) Pan Harry
1979 Bracia Sackettowie (The Sacketts, TV) Wes Bigelow
1980 On the Nickel
Miejski kowboj (Urban Cowboy) Steve Strange
Rage! (TV) Joe Dean
Teraz moja kolej (It's My Turn) Connie Foxworth
Jak tylko potrafisz (Any Which Way You Can) Palomino Bartender
Below the Belt Luke
1981 The Big Black Pill (TV) Kapitan Jake Jacqualone
1982 The Ballad of Gregorio Cortez (TV) Szeryf Frank Fly
Deadly Encounter (TV) Frank Kitchens
1983 M.A.D.D.: Mothers Against Drunk Drivers (TV) Willard Kohler
Kobieta z San Quentin (Women of San Quentin, TV) Oficer
1985 Noon Wine (TV) Szeryf
Zwariowałem dla ciebie (Vision Quest) Ojciec Kuch'a
Hell Town (TV) Porucznik Raymond Tracy
Sylvester Steve
Silverado Dawson
Długie, gorące lato (The Long Hot Summer, TV) Billy Quick
Srebrna kula (Silver Bullet) Arnie Westrum
1986 Hard Traveling Sierżant Slattery
1987 Stacking Clate Connaloe
Między niebem a ziemią (Made in Heaven) Steve Shea
Stało się w lagunie (Laguna Heat, TV) Grimes
Chwasty (film) (Ironweed) Reverend Chester
1988 Fasolowa wojna (The Milagro Beanfield War) Horsethief Shorty
Lincoln (TV) Generał Ulysses S. Grant
1989 Pierwsza liga (Major League) menadżer Lou Brown
Bez wyroku (Roe vs. Wade, TV)
1990 Odwet (Revenge) Texan
Niebieski cadillac (Coupe de Ville) Dr Sturgeon, chirurg cadillac
Kocham cię na zabój (I Love You to Death) Porucznik Larry Schooner
1991 Conagher (TV) Smoke Parnell, lider pięciu właścicieli
Stranger at My Door (TV) Szeryf Bitterman
1992 Zostawić normalność (Leaving Normal) Walt
CrissCross Emmett
Zachowania mordercy (Criminal Behavior, TV) Roy Stubbs
1993 Running Cool Ironbutt Garrett
Painted Desert Al
Mężczyźni o tym nie mówią (Men Don't Tell, TV) Jack
Przygody Hucka Finna (The Adventures of Huck Finn) Zastępca Hines
1994 Chłopiec okrętowy (Cabin Boy) Paps
Pierwsza liga II (Major League II) Lou Brown
Gliny z Vegas (Hard Vice) Bronski
Wyatt Earp Pan Sutherland
Urodzeni mordercy (Natural Born Killers) Kumpel Redneck'a w gościach
1995 Dziki Bill (Wild Bill) Kalifornijski Joe
Truman (TV) Sam Rayburn
1996 Matka przeciw matce (Two Mothers for Zachary, TV) Chalmer
1997 Naciągacze (Traveller) Double D
Apostoł (The Apostle) Brat Edwards
1998 Człowiek w żelaznej masce (The Man in the Iron Mask) Komendant
Spotkanie ze śmiercią (Point Blank) Tato
Love from Ground Zero Hat
Kraina Hi-Lo ( The Hi-Lo Country) Hoover Young
Hitman – Cena zemsty (Logan's War: Bound by Honor, TV) Ben
1999 Wiesz kim jestem (You Know My Name) Prawdziwy Arkansas Tom
Stalowy gigant Marv Loach/Floyd Turbeaux/Generał Sudokoff (głos)
Ostatni bohater (One Man's Hero) Generał Zachary Taylor
2000 Cela (The Cell) Teddy Lee
2002 Co za życie (Life or Something Like It) Pat Kerrigan
Country Miśki (The Country Bears) Big Al (głos)
2003 Samotny kowboj (Monte Walsh, TV) Fighting Joe Hooker/Albert Miller
Wzgórze nadziei (Cold Mountain) Esco Swanger
2004 Paradise (TV) stary kowboj
Silver City Szeryf Joe Skaggs
2005 Nie wracaj w te strony (Don't Come Knocking) stary robotnik na ranczo
2006 Trop wyjętych spod prawa (Outlaw Trail: The Treasure of Butch Cassidy) Sam
The Far Side of Jericho Kaznodzieja
Inny (Altered) Szeryf Henderson
Czego się nie robi z miłości (What I Did for Love, TV) Karl Ryder
2007 Jesse Stone: Przemiana (Jesse Stone: Sea Change, TV) Bob
The Final Season Jared Akers
2008 Appaloosa Earl May
2009 Pościg we mgle (In the Electric Mist) Ben Hebert

Seriale TV[edytuj]

Rok Tytuł Rola Odcinki
1966 The Wild Wild West Egan The Night of the Freebooters
The Monroes Stennis Night of the Wolf
1966, 1967 The Road West Zastępca Virgil Bramley, Pete Fowler The Agreement (1967), The Gunfighter (1966)
1966, 1973 Gunsmoke Arnie Jeffords, Dudley My Father, My Son (1966), Susan Was Evil (1973)
1967 Captain Nice Whatever Lola Wants
Bonanza Harry Jeffers The Man Without Land
The Invaders Hal The Spores
Batman Osiris The Unkindest Tut of All
Felony Squad Mickey Ordeal by Terror
The Virginian Cal Mason A Small Taste of Justice
1968, 1969 Lancer Clint Meek, Wes Blind Man's Bluff (1969), Chase a Wild Horse (1968)
1970 The High Chaparral Lafe Only the Bad Come to Sonora (1970)
1971, 1974 The F.B.I. Cauldwell, Ben McCarty Diamond Run (1974), Turnabout (1971)
1971, 1976 Cannon Szeryf Ryder, Keely The Quasar Kill (1976), Country Blues (1971)
1973 Dusty's Trail Roy Horse of Another Color (1973)
1973-75 The Waltons Zack Rosswell
1975 Ulice San Francisco Szeryf River of Fear (1975)
1974 Kung Fu Jake The Nature of Evil (1974)
1975 Barnaby Jones Andy Lucker The Final Burial (1974)
1976 Petrocelli Harry Blood Money (1976)
Most Wanted The Torch (1976)
1977, 1978 Aniołki Charliego (Charlie's Angels) Gates, Billy Angels in the Stretch (1978), Angels on Ice (1977)
1979 Lou Grant Samaritan (1979)
1984 The Master A Place to Call Home (1984)
Cagney i Lacey (Cagney & Lacey) Brian Holgate Old Debts (1984)
1985 Napisała: Morderstwo (Murder, She Wrote) Billy Don Baker Armed Response (1985)
1986 The Equalizer Michael Cub Out of the Past (1986)
1987 Crime Story Jack Claymore The Pinnacle; The Survivor (1987)
1989 Midnight Caller Pete Hanrahan Tarnished Shield (1989)
In the Heat of the Night Szeryf Ketch Monroe A Trip Upstate (1986)
1990, 1991 Bagdad Cafe Rudy
1991 Młodzi jeźdźcy (The Young Riders) Elias Mills The Blood of Others (1991)
1992 Kroniki młodego Indiany Jonesa (The Young Indiana Jones Chronicles) Teddy Roosevelt British East Africa, September1909 (1992)
1992-93 Homefront trener Zelnick
1993—1994 Prawnicy z Miasta Aniołów (L.A. Law) wielebny Joseph Halliday, Thomas Quinn God is My Co-Counsel (1994), F.O.B. (1993)
1996-2001 Nash Bridges Nick Bridges
2003 Fillmore na tropie (Fillmore!) Doc Hemlock (głos) Two Wheels, Full Throtle, No Brakes
2004 Port lotniczy LAX (LAX) Bill Barkley The Longest Morning (2004)
Jordan w akcji (Crossing Jordan) Olin Price Justice Delayed (2004)
2007 Detektyw Monk (Monk) Oates Mr. Monk Visits a Farm (2007)
Chirurdzy (Grey's Anatomy) Pan Scofield Scars and Souvenirs (2007)

Przypisy

  1. James Gammon (1940 – 2010) (ang.). Find A Grave Memorial. [dostęp 2016-02-04].
  2. James Gammon (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-02-04].
  3. James Gammon (ang.). TV.com. [dostęp 2016-02-04].
  4. James Gammon – Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2016-02-04].
  5. James Gammon (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2016-02-04].
  6. James Gammon (ang.). TVGuide.com. [dostęp 2015-12-13].
  7. James Gammon (ang.). Listal. [dostęp 2016-02-04].
  8. James Gammon (wł.). MYmovies. [dostęp 2016-02-04].
  9. James Gammon Biography (1940-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2016-02-04].
  10. James Gammon, Character Actor, Dies at 70 (ang.). The New York Times. [dostęp 2016-02-04].
  11. James Gammon (ang.). IBDB. [dostęp 2016-02-04].
  12. Actor James Gammon, who called Ocala home, dies at 70 (ang.). Ocala.com. [dostęp 2016-02-04].

Bibliografia[edytuj]