Jerzy Plantagenet, książę Clarence
Ten artykuł należy dopracować |
George Plantagenet (ur. 21 października 1449, zm. 18 lutego 1478) – książę Clarence od 1461 r. z dynastii Plantagenetów (linia Yorków), syn Ryszarda Plantageneta i Cecylii Neville, brat królów Anglii: Edwarda IV Yorka i Ryszarda III.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]![]() | |
![]() | |
Książę Clarence | |
Okres |
od 1461 |
---|---|
Dane biograficzne | |
Dynastia | |
Data urodzenia |
21 października 1449 |
Data śmierci |
18 lutego 1478 |
Przyczyna śmierci |
utopienie w beczce wina |
Ojciec | |
Matka | |
Rodzeństwo |
Anna, Henryk, Edward IV, Edmund, Elżbieta, Małgorzata York, Wilhelm, Jan, Tomasz, Ryszard III, Urszula |
Małżeństwo |
Izabela Neville |
Dzieci |
Anna, Małgorzata Pole, Edward, Ryszard |
Pochodzenie
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 21 października 1449 r. jako dziewiąte dziecko (a szósty syn) z dwanaściorga dzieci Ryszarda Plantageneta, księcia Yorku i pretendenta do tronu Anglii oraz Cecylii Neville. Spośród licznego rodzeństwa dzieciństwo przeżyły trzy siostry George'a: Anna, Elżbieta i Małgorzata oraz trzej bracia: Edward IV, Edmund i Ryszard.
Dojście Yorków do władzy
[edytuj | edytuj kod]Pod koniec 1460 r. ojciec George'a i jeden z jego braci - 17-letni Edmund - zginęli pod Wakefield, jednej z wielu bitw Wojny Dwóch Róż. Zwłoki Ryszarda Plantageneta zostały zdekapitowane, po czym głowę przystrojoną papierową koroną, zatknięto na pice obok oddzielonej od ciała głowy Edmunda i obie zawisły na południowej bramie Yorku[1]. Tytuł księcia Yorku otrzymał brat George'a, Edward.
2 lutego 1461 r. Edward IV zwyciężył w bitwie pod Mortimer's Cross, podczas której pojawił się parhelion, który miał symbolizować trzech pozostałych przy życiu synów Ryszarda Plantageneta: Edwarda, George'a i Ryszarda. Stronnicy Yorków uznali to za boże błogosławieństwo[1]. Wkrótce z kraju uciekła królowa Małgorzata Andegaweńska wraz z synem Edwardem Westminsterem.
28 czerwca 1461 r. Edward IV został koronowany na króla Anglii.
Marzenia o koronie i konflikt z bratem
[edytuj | edytuj kod]George w latach 1461–1470 był potencjalnym następcą tronu Anglii, ponieważ ze związku Edwarda IV i Elżbiety Woodville aż do listopada 1470 r. rodziły się same córki[2].
George marząc o koronie Anglii, utrzymywał, że Edward IV jest dzieckiem nieślubnym (księżna Cecylia przed narodzinami Edwarda miała mieć romans z łucznikiem zwanym Blaybourne[3]) i w związku z tym to on, jako następny z kolei syn Ryszarda Plantageneta powinien być królem[4].
Jerzy był skonfliktowany z żoną brata, którą Edward poślubił w 1464 r. - Elżbietą Woodville i rozgłaszał, że to małżeństwo jest nieważne[4].
Małżeństwo z córką Twórcy Królów
[edytuj | edytuj kod]Jerzy, bez zgody króla[5], 11 lipca 1469 r. poślubił starszą córkę Ryszarda Neville'a zwanego Twórcą Królów, Izabelę.
Z tego związku pochodziło 4 dzieci:
- Anna York (ur. i zm. 17 kwietnia 1470)[6],
- Małgorzata Pole (ur. 14 sierpnia 1473 – zm. 27 maja 1541), stracona z rozkazu Henryka VIII,
- Edward Plantagenet, 17. hrabia Warwick (ur. 25 lutego 1475 – zm. 28 listopada 1499), stracony z rozkazu Henryka VII,
- Ryszard York (ur. 6 października 1476 – zm. 1 stycznia 1477).
Izabela Neville zmarła 22 grudnia 1476 r. w połogu[4]. Z rozkazu Jerzego stracono służkę Izabeli, Ankarette Twynho, na podstawie podejrzenia o otrucie księżnej[4].
Plany małżeńskie po śmierci Izabeli
[edytuj | edytuj kod]Jedna z sióstr Jerzego - Małgorzata York - była księżną Burgundii. 4 stycznia 1477 r. owdowiała i dziedziczką księstwa została jej jedyna pasierbica, Maria Burgundzka. Małgorzata zaproponowała, aby owdowiały Jerzy poślubił Marię[2]. Jerzy był zachwycony perspektywą ożenku z Marią, która była uważana za najlepszą partię Europy[2]. Edward IV nie wyraził zgody na to małżeństwo. Taką decyzję podjął prawdopodobnie pod wpływem żony, która obawiała się, że jej szwagier może wykorzystać burgundzką armię w walce o koronę Anglii, co postawi jej synów - Edwarda V i Ryszarda - w niebezpieczeństwie[2].
Aresztowanie i śmierć
[edytuj | edytuj kod]Brak zgody ze strony króla na ślub George'a z księżną Burgundii spowodował rozgoryczenie księcia. Ponownie zaczął publicznie występować przeciwko bratu m.in. stanął w obronie jednego ze swych popleczników, Thomasa Burdet'a, którego skazano na śmierć za oczernianie Edwarda IV i jego następcy Edwarda V[4]. George około 10 czerwca 1477 r. został oskarżony o zdradę i osadzony w Tower[4].
W styczniu 1478 r. odbył się jego proces i uznano go winnym. 18 lutego 1478 r. został utopiony w beczce małmazji[4].
Nie ma dowodów na to, czy Elżbieta Woodville wpłynęła na króla, aby utrzymał wyrok śmierci w mocy[4]. Domenico Mancini, który przybył na dwór królewski 5 lat później, pisał, że królowa "wyrobiła sobie opinię, iż żadne z jej dzieci nie zasiądzie na tronie, póki żyw będzie Clarence, i z łatwością przekonała do tego swego małżonka króla"[4].
Ryszard III prawdopodobnie wstawił się u króla za bratem oraz był rozgniewany egzekucją, natomiast poprosił Edwarda IV o zadysponowanie majątkiem Warwicka (który należał mu się po śmierci Izabeli) na jego korzyść[4].
Dziedzictwo
[edytuj | edytuj kod]Po śmierci George'a opiekę nad jego dziećmi - Małgorzatą i Edwardem - przejęła jego szwagierka, Anna Neville. Z powodu tego, iż George umarł jako zdrajca, jego dzieci zostały odsunięte od możliwości dziedziczenia tronu.
W kwietniu 1483 r. zmarł Edward IV a królem został jego starszy syn, Edward V. Lord Protektor, którym został Ryszard III, powrócił do tezy którą za życia wygłaszał George i ogłosił, że małżeństwo Edwarda IV z Elżbietą Woodville było nieważne a dzieci z tego związku są dziećmi nieślubnymi; na tej podstawie odsunął od władzy Edwarda V samemu obejmując tron.
Ryszard III został pokonany w bitwie pod Bosworth przez Henryka VII Tudora i w efekcie tego syn George'a został uwięziony. W 1499 r. po 14 latach przebywania w zamknięciu, został stracony za zdradę. Jego córka Małgorzata została wydana za mąż za stronnika Tudorów, była opiekunką księcia Walii Artura Tudora oraz Marii I Tudor. Została ścięta z rozkazu Henryka VIII Tudora w 1541 r.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones , Kobiety wojny dwóch róż. Księżna, królowa i królowa matka, 2011, s. 109, ISBN 978-83-245-8088-0 .
- ↑ a b c d Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones , Kobiety wojny dwóch róż. Księżna, królowa i królowa matka, 2011, s. 177-178, ISBN 978-83-245-8088-0 .
- ↑ Blaybourne | The History Jar [online] [zarchiwizowane z adresu 2016-05-07] .
- ↑ a b c d e f g h i j Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones , Kobiety wojny dwóch róż. Księżna, królowa i królowa matka, 2011, s. 179-180, ISBN 978-83-245-8088-0 .
- ↑ Philippa Gregory , Kobiety wojny dwóch róż, 2011, s. 145 .
- ↑ Isabel Neville , Duchess of Clarence. [online]