Jezioro Genewskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jezioro Genewskie
Jezioro Lemańskie
Mapa Jeziora Genewskiego
Mapa Jeziora Genewskiego
Państwo  Szwajcaria
 Francja
Powierzchnia 581,4 km²
Wymiary 72,3 × 13,8 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

154 m
309 m
Objętość 89 km³
Wysokość lustra 372,05 m n.p.m.
Rzeki zasilające Rodan
Rzeki wypływające Rodan
Miejscowości nadbrzeżne Genewa, Lozanna
Wyspy Ile de la Harpe, Ile de Peilz
Położenie na mapie Alp
Mapa lokalizacyjna Alp
Jezioro Genewskie
Jezioro Genewskie
Ziemia46°26′N 6°33′E/46,433333 6,550000
Jezioro Genewskie
Ujście Rodanu do Jeziora Genewskiego

Jezioro Genewskie (hist. Jezioro Lemańskie, fr. Lac Léman lub Lac de Genève, wł. Lago Lemano lub Lago di Ginevra, niem. Genfersee) – jezioro w Szwajcarii i Francji, położone w obniżeniu tektonicznym między Alpami i Jurą. Największe w Alpach i Europie Zachodniej. Jezioro Genewskie nie zostało uznane największym jeziorem w Szwajcarii ze względu na obszar należący również do Francji.

Podstawowe dane liczbowe dotyczące jeziora[edytuj]

  • powierzchnia 581,4 km²; jezioro tradycyjnie dzieli się na dwie części: le Petit Lac („Małe Jezioro”, od Genewy po Yvoire we Francji), liczące 81,2 km² czyli ok. 15% powierzchni, oraz le Grand Lac („Wielkie Jezioro”, od Yvoire do Villeneuve);
  • głębokość maksymalna 308,99 m[1], średnia 154 m;
  • długość maksymalna (wzdłuż linii łączącej Villeneuve i Genewę) 72,3 km;
  • szerokość maksymalna (pomiędzy Évian-les-Bains i Lozanną) 13,8 km;
  • objętość wód jeziora ok. 89 miliardów m³;
  • długość linii brzegowej 200,2 km, z tego na Szwajcarię przypada 142,2 km (kanton Vaud – 102 km, kanton Valais – 7,6 km, kanton Genewa – 32,6 km), a na Francję (departament Haute-Savoie) - 58 km;
  • powierzchnia basenu jeziora (wraz z jeziorem) 7.976 km²;
  • podział powierzchni jeziora: do Szwajcarii należy 345 km², a do Francji – pozostałe 236,4 km²;
  • średnie położenie lustra wody na wysokości 372,05 m n.p.m.
  • do jeziora wpływa kilkaset rzek i rzeczek, z których największą jest Rodan; Rodan jest również jedyną rzeką wypływającą z jeziora. Wyprowadza on z jeziora średnio 243 m³ wody/s;
  • na jeziorze jest 5 wysp (nie licząc wystających z wody skał i większych głazów);
  • według różnych obliczeń, jezioro wypełni się w sposób samoistny osadami za ok. 42 000 (według Colleta) do 64 000 (według Forela) lat;
  • na jeziorze obserwowany jest cykliczny przypływ, którego wysokość wynosi 4,4 mm (cztery i cztery dziesiąte milimetra), natomiast amplituda ruchów sejszowych na Jeziorze Genewskim może osiągać 20 cm na wysokości Morges i około 40 cm w rejonie Genewy;
  • gdyby udało się osuszyć jezioro, Rodan potrzebowałby 16 lat i 11 miesięcy, by wypełnić misę jeziorną do obecnego poziomu;
  • gdyby między portami w Morges i Évian-les-Bains naciągnąć idealnie prosto linę, to na środku szerokości jeziora byłaby ona zanurzona ok. 6 metrów pod lustrem wody (wynika to z kulistości Ziemi);
  • gdyby cała ludność świata (ok. 6,6 miliarda w listopadzie 2007 r.) zanurzyła się w jeziorze, jego poziom podniósłby się zaledwie o ok. 70 cm.
  • jezioro stało się inspiracją do stworzenia m.in. liryków lozańskich Adama Mickiewicza i "Rozłączenia" Juliusza Słowackiego

Na północnym brzegu jeziora znajdują się winnice, zgrupowane w dwa rejony winiarskie: La Côte na zachód od Lozanny i Laveaux na wschód od tego miasta.

Nad jeziorem leżą miasta Genewa, Lozanna i Nyon oraz liczne ośrodki turystyczne, wypoczynkowe, sportowe i uzdrowiskowe m.in.:

Przypisy

  1. Według pomiarów wykonanych przez Uniwersytet Genewski w 2012 r. [1]