Jezioro Genewskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jezioro Genewskie
Jezioro Lemańskie
Mapa Jeziora Genewskiego
Mapa Jeziora Genewskiego
Państwo  Szwajcaria
 Francja
Powierzchnia 581,4 km²
Wymiary 72,3 × 13,8 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

154 m
310 m
Objętość 89 km³
Wysokość lustra 372,05 m n.p.m.
Rzeki zasilające Rodan
Rzeki wypływające Rodan
Miejscowości nadbrzeżne Genewa, Lozanna
Wyspy Ile de la Harpe, Ile de Peilz
Położenie na mapie Alp
Mapa lokalizacyjna Alp
Jezioro Genewskie
Jezioro Genewskie
Ziemia 46°26′N 6°33′E/46,433333 6,550000Na mapach: 46°26′N 6°33′E/46,433333 6,550000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Jezioro Genewskie
Ujście Rodanu do Jeziora Genewskiego

Jezioro Genewskie (hist. Jezioro Lemańskie, fr. Lac Léman lub Lac de Genève, wł. Lago Lemano lub Lago di Ginevra, niem. Genfersee) – jezioro w Szwajcarii i Francji, położone w obniżeniu tektonicznym między Alpami i Jurą. Największe w Alpach i Europie Zachodniej. Jezioro Genewskie nie zostało uznane największym jeziorem w Szwajcarii ze względu na obszar należący również do Francji.

Podstawowe dane liczbowe dotyczące jeziora[edytuj | edytuj kod]

  • powierzchnia 581,4 km²; jezioro tradycyjnie dzieli się na dwie części: le Petit Lac („Małe Jezioro”, od Genewy po Yvoire we Francji), liczące 81,2 km² czyli ok. 15% powierzchni, oraz le Grand Lac („Wielkie Jezioro”, od Yvoire do Villeneuve);
  • głębokość maksymalna 310 m, średnia 154 m;
  • długość maksymalna (wzdłuż linii łączącej Villeneuve i Genewę) 72,3 km;
  • szerokość maksymalna (pomiędzy Évian-les-Bains i Lozanną) 13,8 km;
  • objętość wód jeziora ok. 89 miliardów m³;
  • długość linii brzegowej 200,2 km, z tego na Szwajcarię przypada 142,2 km (kanton Vaud – 102 km, kanton Valais – 7,6 km, kanton Genewa – 32,6 km), a na Francję (departament Haute-Savoie) - 58 km;
  • powierzchnia basenu jeziora (wraz z jeziorem) 7.976 km²;
  • podział powierzchni jeziora: do Szwajcarii należy 345 km², a do Francji – pozostałe 236,4 km²;
  • średnie położenie lustra wody na wysokości 372,05 m n.p.m.
  • do jeziora wpływa kilkaset rzek i rzeczek, z których największą jest Rodan; Rodan jest również jedyną rzeką wypływającą z jeziora. Wyprowadza on z jeziora średnio 243 m³ wody/s;
  • na jeziorze jest 5 wysp (nie licząc wystających z wody skał i większych głazów);
  • według różnych obliczeń, jezioro wypełni się w sposób samoistny osadami za ok. 42 000 (według Colleta) do 64 000 (według Forela) lat;
  • na jeziorze obserwowany jest cykliczny przypływ, którego wysokość wynosi 4,4 mm (cztery i cztery dziesiąte milimetra), natomiast amplituda ruchów sejszowych na Jeziorze Genewskim może osiągać 20 cm na wysokości Morges i około 40 cm w rejonie Genewy;
  • gdyby udało się osuszyć jezioro, Rodan potrzebowałby 16 lat i 11 miesięcy, by wypełnić misę jeziorną do obecnego poziomu;
  • gdyby między portami w Morges i Évian-les-Bains naciągnąć idealnie prosto linę, to na środku szerokości jeziora byłaby ona zanurzona ok. 6 metrów pod lustrem wody (wynika to z kulistości Ziemi);
  • gdyby cała ludność świata (ok. 6,6 miliarda w listopadzie 2007 r.) zanurzyła się w jeziorze, jego poziom podniósłby się zaledwie o ok. 70 cm.
  • jezioro stało się inspiracją do stworzenia m.in. liryków lozańskich Adama Mickiewicza i "Rozłączenia" Juliusza Słowackiego

Na północnym brzegu jeziora znajdują się winnice, zgrupowane w dwa rejony winiarskie: La Côte na zachód od Lozanny i Laveaux na wschód od tego miasta.

Nad jeziorem leżą miasta Genewa, Lozanna i Nyon oraz liczne ośrodki turystyczne, wypoczynkowe, sportowe i uzdrowiskowe m.in.: