Jordanki w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jordanki w Toruniu
Ilustracja
Drzewostan w części południowej
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Dzielnica Stare Miasto (część urzędowa Torunia)
Data założenia po 1920
Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się punkt z opisem „Jordanki w Toruniu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Jordanki w Toruniu”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Jordanki w Toruniu”
Ziemia53°00′47″N 18°36′01″E/53,013056 18,600278
Dawny stadion Międzyszkolnego Ośrodka Sportu, na którym do 2025 roku ma powstać Europejskie Centrum Filmowe Camerimage

Jordanki w Toruniu – niewielki park (częściowo zabudowany) znajdujący się w centrum Torunia.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

„Jordanki” są usytuowane w centrum miasta tuż przy Zespole Staromiejskim. Od północy ograniczone ulicą Czerwona Droga, od wschodu Aleją Solidarności, od południa Wałami Gen. Sikorskiego, zaś od zachodu Aleją Jana Pawła II.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Lata 1920–1945[edytuj | edytuj kod]

„Jordanki” są częścią tzw. pasa parkowego okalającego Zespół Staromiejski. Powstały one na miejscu fragmentu dawnych fortyfikacji pruskich, a dzisiejszego kształtu nabrały w okresie międzywojnia, kiedy to zniwelowano teren i nasadzono roślinność, a część południową tego terenu przeznaczono pod zabudowę. W latach 1927–1932 w jego południowo-wschodniej części wybudowano budynek obecnego Urzędu Marszałkowskiego, a od strony południowej budynek zajmowany obecnie przez Bank BGŻ[1].

W czasie II wojny światowej w barakach, które znajdowały się na miejscu obecnego Centrum Sztuki Współczesnej, Niemcy zorganizowali w 1943 roku obóz przejściowy. Przetrzymywani tam byli m.in. Polacy i Czesi, którzy kierowani byli głównie do obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu oraz Sztutowie. W pierwszych latach powojennych baraki te zniszczono[2].

Lata 1945–1990[edytuj | edytuj kod]

W drugiej połowie XX wieku trwało dalsze zabudowywanie obszaru „Jordanek”. W 1956 roku od strony Alei Solidarności powstały korty tenisowe dla Klubu Sportowego „Start – Wisła”, natomiast w jego centralnym miejscu w 1966 roku wybudowano basen, stadion oraz pawilon sportowy, w którym znalazły swoje siedziby następujące instytucje: KS „Start-Wisła”, Międzyszkolny Ośrodek Sportu, Przychodnia Sportowo-Lekarska, Wojewódzka Federacja Sportu oraz kawiarnia i niewielki hotel. Dzięki tym inwestycjom teren ten stał się miejscem imprez sportowych, głównie tzw. „dni sportu” toruńskich szkół oraz terenem aktywnego spędzania wolnego czasu przez mieszkańców miasta. Wraz z basenem „Wodnik” tworzył on kompleks popularnych letnich kąpielisk miejskich i stał się atrakcyjnym, położonym w samym centrum miasta, nieopodal zabytkowej starówki, obszarem zielonym pełniącym funkcje rekreacyjno-sportowe[3][4].

Po 1990[edytuj | edytuj kod]

Na początku lat 90. XX w. „Jordanki” zaczęły tracić swój sportowo-rekreacyjny charakter. Zlikwidowano wtedy baseny, a wyremontowany pawilon zmienił swoje pierwotne przeznaczenie i służył toruńskiej oświacie (stał się siedzibą ZNP oraz Centrum Edukacji Nauczycieli), a sam stadion uległ degradacji. Ostatni mieszczący się tu obiekt sportowy, korty tenisowe, przeniesiono w roku 2011 na osiedle Na Skarpie. W 2003 roku, kiedy to Skarb Państwa przekazał ten teren miastu, ówczesne władze przeznaczyły go na cele kulturalne i zaplanowały w tym miejscu budowę muzeum sztuki nowoczesnej (dzisiejsze CSW „Znaki Czasu” – otwarte w 2008 r.) i wielofunkcyjnej sali koncertowej (obecnie Centrum Kulturalno-Kongresowe „Jordanki” – otwarte w 2015 r.)[5].

W 2007 roku w południowo-zachodniej części tego terenu odsłonięto pomnik Jana Pawła II[6].

W grudniu 2016 roku plac przed CKKJ nazwano imieniem Grzegorza Ciechowskiego[7].

W latach 2019 - 2020 tzw. zielona część „Jordanek” została zrewitalizowana[8][9].

Roślinność[edytuj | edytuj kod]

Na terenie „Jordanek” występują: dęby, klony, kasztanowce, lipy, wierzby, jodły oraz krzewy jałowców i forsycji.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Obiekty na terenie Jordanek[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Nazwa Ukończenie budowy Zabytek
Urząd marszałkowski w Toruniu.jpg Urząd Marszałkowski 1932
Obiekt zabytkowy znak.svg
Bank Toruń.jpg BNP Paribas Banku Polska 1939
Obiekt zabytkowy znak.svg
Pomnik Jana Pawła II w Toruniu2.jpg Pomnik Jana Pawła II 2007
CSW w Toruniu.jpg Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu 2007
Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki w Toruniu92.jpg Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki 2015
Budynek warsztatowo-magazynowy oraz administracyjny Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu 2021/2022[10]
Europejskie Centrum Filmowe Camerimage 2025/2026[11]

Obiekty nieistniejące[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Nazwa Ukończenie budowy Rozebrany/Zburzony Uwagi
Podwalnia Bastionu VI w Toruniu.jpg Fortyfikacje Twierdzy Toruń Początek XIX w. Po 1920 Ostatni budynek Twierdzy Toruń (prochownie bastionu z 1825) rozebrano w 2019[12]
2011 Toruń - panoramio.jpg Korty tenisowe Klubu Sportowego "Start - Wisła" 1956 2010
Niezabudowana część Jordanek w Toruniu, 2020.jpg Międzyszkolny Ośrodek Sportu (basen, stadion oraz pawilon sportowy) 1966 2013

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Historia Jordanek, academia.edu [dostęp 2016-03-23].
  2. Kto trafiał do baraków przy Wałach? W czasie wojny i po jej zakończeniu – Nowości – Dziennik Toruński, Toruń, Kujawy i Pomorze – aktualności, informacje, artykuły, wydarzenia., nowosci.com.pl [dostęp 2016-03-23].
  3. Powróćmy do tradycji Jordanek, cowtoruniu.pl [dostęp 2016-03-23] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-05] (pol.).
  4. Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki Toruń – Historia, jordanki.torun.pl [dostęp 2016-03-23] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-04].
  5. Jordanki retro, torun.pl [dostęp 2016-03-23].
  6. Papież na Jordankach, torun.pl [dostęp 2016-03-23].
  7. Dni Grzegorza Ciechowskiego w Toruniu, „Radio Gra Toruń” [dostęp 2016-12-16].
  8. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2016-03-23].
  9. Michał Ciechowski, Co powstanie za Urzędem Marszałkowskim i CKK Jordanki?, Tylko Toruń - portal informacyjny, 22 stycznia 2018 [dostęp 2018-12-11] (pol.).
  10. https://www.torun.pl/pl/korekty-w-budzecie-miasta
  11. W Toruniu powstanie Europejskie Centrum Filmowe Camerimage - z ... - Polskie Radio PiK, www.radiopik.pl [dostęp 2020-09-25].
  12. Wyburzono kolejny element Twierdzy Toruń » Radio Gra Toruń - Moje Miasto Moje Radio • Toruń 88.8 FM, gra.fm [dostęp 2020-09-25] (pol.).