Przejdź do zawartości

Grzegorz Ciechowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Grzegorz Ciechowski
Ilustracja
Grzegorz Ciechowski (1989)
Imię i nazwisko

Grzegorz Zbigniew[a] Ciechowski

Pseudonim

Obywatel G.C.
Ewa Omernik
Grzegorz z Ciechowa

Data i miejsce urodzenia

29 sierpnia 1957
Tczew

Data i miejsce śmierci

22 grudnia 2001
Warszawa

Przyczyna śmierci

tętniak serca

Instrumenty

flet poprzeczny, instrumenty klawiszowe

Gatunki

rock, post-punk, nowa fala, art rock

Zawód

muzyk, poeta

Aktywność

1976–2001

Powiązania

Lady Pank, Justyna Steczkowska, Kayah, Nowo Mowa,
Obywatel G.C.

Zespoły
Republika (1981–1986, 1990–2001)
Obywatel G.C. (1986–1992)
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa
Popiersie Grzegorza Ciechowskiego wyrzeźbione przez Dorotę Dziekiewicz-Pilich
Tablica pamiątkowa w miejscu urodzenia Grzegorza Ciechowskiego na ścianie domu przy ul. Nowy Rynek w Tczewie
Grób Grzegorza Ciechowskiego na Powązkach Wojskowych
Gwiazda Grzegorza Ciechowskiego w Alei Gwiazd Polskiej Piosenki w Opolu
Tablica poświęcona Grzegorzowi Ciechowskiemu przed klubem Akademickie Centrum Kultury i Sztuki „Od Nowa” w Toruniu
Plac im. Grzegorza Ciechowskiego przed Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki w Toruniu
Mural na Domu Studenckim nr 12 w Toruniu
Parowóz TKt48-170 w barwach Republiki w Tczewie

Grzegorz Zbigniew[a] Ciechowski (ur. 29 sierpnia 1957 w Tczewie, zm. 22 grudnia 2001 w Warszawie) – polski wokalista, muzyk rockowy, pianista, flecista, poeta, kompozytor, felietonista, autor tekstów.

Działalność artystyczną zaczynał w toruńskim klubie studenckim „Od Nowa” w 1980. W tym samym roku został liderem i wokalistą zespołu Republika. Jako solista występował m.in. pod pseudonimami Obywatel G.C. i Grzegorz z Ciechowa[1]. Pisał również teksty innym wykonawcom, m.in. zespołowi Lady Pank („Zostawcie Titanica”) i Justynie Steczkowskiej (pod pseudonimem Ewa Omernik)[2].

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Rodzina i edukacja

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 29 sierpnia 1957 w Tczewie[3][4]. Był drugim z trojga dzieci Zbigniewa Ciechowskiego (1923–1993)[5], prezesa tczewskiej Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej[6], i Heleny Omernik (1930[5]–2022[7]). Miał siostry: Aleksandrę (ur. 26 sierpnia 1954) i Małgorzatę (ur. 1966)[8]. Pochodzi z rodziny o muzycznych tradycjach – jego dziadek ze strony matki, Robert, należał do Berlińskiej Orkiestry Królewskiej, a rodzeństwo matki grało na różnych instrumentach[9]. Był radosnym, beztroskim, odważnym i ciekawym świata dzieckiem, które wykazywało cechy przywódcze[10].

W latach szkolnych rozwijał zainteresowania muzyczne i literackie; grał na flecie i pianinie, wykazywał zainteresowanie jazzem, zbierał płyty i pisał wiersze (wzorował się na Janie Kasprowiczu i Kazimierzu Przerwa-Tetmajerze, był zafascynowany poezją Guillaume’a Apollinaire’a)[11]. Lubił sport; trenował lekkoatletykę i ćwiczył kulturystykę[12].

W 1976 ukończył naukę w I Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Tczewie[13]. Studiował polonistykę na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu[14]. W trakcie studiów odbył praktyki studenckie w IV Liceum Ogólnokształcącym w Toruniu[15], wydał tom wierszy i rozpoczął karierę muzyczną.

Gdyby nie było Republiki, zostałbym chyba piszącym wiersze nauczycielem polskiego. Zacząłem się jednak spełniać literacko, publikując teksty piosenek, a kolejne płyty traktowałem jak tomiki poetyckie.

Grzegorz Ciechowski, polskieradio.pl

Kariera

[edytuj | edytuj kod]
 Osobny artykuł: Republika (zespół muzyczny).

Na początku kariery muzycznej grał w zespołach: Nocny Pociąg i Jazz Formation[16]. Pisał teksty piosenek dla zespołu Symboliczna Łapka Misia[17]. W 1979 dołączył jako flecista do zespołu Res Publica prowadzonego przez Jana Castora, a w 1980 został liderem i wokalistą grupy, i zmienił jej nazwę na Republika [18]. Zespół rozpoczął publiczne występy jesienią 1981 w Studenckim Klubie Pracy Twórczej „Od Nowa” w Toruniu przy Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu[19]. Nagrał z Republiką dwa albumy: Nowe sytuacje (1983) i Nieustanne tango (1984)[20], na który napisał większość piosenek, a niektóre stały się przebojami.

Tworząc piosenki, najpierw komponował melodię, a dopiero później pisał teksty[21]. Jako jeden z pierwszych w polskim show-biznesie zaczął stosować kontrowersję jako sposób na promocję zespołu i swojej osoby. Wyreżyserował reportaż radiowy, w którym zaprezentował się jako gwiazda rocka[22].

W styczniu 1986 wziął udział jako klawiszowiec w pierwszej sesji nagraniowej debiutanckiego albumu zespołu Kobranocka[23]. W czerwcu tego samego roku zakończył działalność Republiki i, jako Obywatel G.C., wydał album o tym samym tytule[24]. Jego solowa twórczość była bardziej osobista i łagodniejsza, a brzmienie bardziej oparte na instrumentach klawiszowych i mniej oryginalne niż wcześniej. Wyraźnie wzbogacił instrumentarium, grał m.in. na pianie Fendera i organach Hammonda. W sierpniu 1988 wystąpił na 27. Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie, na którym premierowo wykonał piosenkę „Nie pytaj o Polskę” ze swojej nadchodzącej płyty[25]. Następnie wyruszył w cieszącą się popularnością trasę koncertową po Polsce pt. „Obywatel G.C. wchodzi na scenę”, która obejmowała występy w Warszawie, Poznaniu, Krakowie, Katowicach, Łodzi i Olsztynie[26]. W czasie trwania tej trasy, w listopadzie 1988, wydał album pt. Tak! Tak!, który początkowo miał zawierać jego utwory w wykonaniu innych artystów, ale podczas nagrań demo zmienił zdanie i zdecydował się sam nagrać partie wokalne[25]. Album promował singlami „Nie pytaj o Polskę” i „Tak... tak... to ja”, które dotarły do pierwszego miejsca na liście przebojów[25]. W 1989 wydał album z napisaną przez siebie ścieżką dźwiękową do filmu Janusza Kijowskiego Stan strachu; soundtrack promował singlem „Ja Kain, ty Abel”[27].

W 1990 wrócił do śpiewania z Republiką, a pierwszy koncert po zjednoczeniu zagrali na 27. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, na którym wystąpił także z projektem Obywatel G.C.[28]. Po reaktywacji Republiki odbył z nią trasę koncertową dla amerykańskiej Polonii w Chicago i Nowym Jorku oraz wydał album pt. 1991[29], który promowali utworem „Lawa”. Ciechowski w tym samym roku wydał także solowy album pt. Obywatel świata i napisał muzykę filmową do serialu Schloss Pompon Rouge, a Roland Rowiński napisał scenariusz do filmu Obywatel świata na podstawie noweli Ciechowskiego[30]. Artysta w 1993 wydał z Republiką album studyjny pt. Siódma pieczęć i album koncertowy pt. Bez prądu z akustycznymi aranżacjami ich utworów[31].

Od połowy lat 90. stabilizował swoje życie osobiste i karierę muzyczną, m.in. wydał składankową płytę solową pt. Selekcja i tom wierszy Wokół niej[32], a z Republiką nagrał płytę pt. Republika marzeń. W 1996 pod pseudonimem artystycznym Grzegorz z Ciechowa wydał album pt. OjDADAna z muzyką nawiązującą do polskiego folkloru, zawierającą m.in. utwór „Piejo kury, piejo”. Udzielał się też jako producent płytowy, współpracował m.in. z Kayah, Kasią Kowalską, Justyną Steczkowską, Marcinem Rozynkiem, Krzysztofem Antkowiakiem i Katarzyną Groniec. Został bohaterem filmu dokumentalnego Ewy Sałużanki Ciechowski, ty masz szczęście (1997)[33]. W 1998 nagrał i wydał album z Republiką pt. Masakra, który promowali przebojami: „Mamona”, „Raz na milion lat” i „Odchodząc”. Napisał ścieżkę dźwiękową do filmów: Moja Angelika (1999) Stanisława Kuźnika i Wiedźmin (2001)[34].

Nagrania do kolejnej płyty Republiki przerwała niespodziewana śmierć Ciechowskiego. Kilka gotowych piosenek, m.in. „Śmierć na pięć”, zostało wydanych w 2002 na albumie pt. Republika. Zespół zakończył działalność koncertem pt. „Kombinat”, który odbył się 16 marca 2002 w ramach 23. Przeglądu Piosenki Aktorskiej[35].

Archiwalne nagrania Ciechowskiego i Republiki ukazały się po śmierci artysty w kilku obszernych wydawnictwach płytowych. Album z koncertem zespołu, zarejestrowanym w 1998 w studiu Programu Trzeciego, dołączono 7 listopada 2007[36] do dziennika „Rzeczpospolita”. Od kilku lat odbywają się w Tczewie festiwale jego muzyki In memoriam. Toruń przyznaje nagrodę artystyczną jego imienia. Pod koniec lata 2007 przygotowano książkę o Obywatelu G.C. pt. „Grzegorz Ciechowski 1957–2001. Wybitny artysta rodem z Tczewa”, którą zredagował jego szkolny kolega, poseł Jan Kulas.

Śmierć i pochówek

[edytuj | edytuj kod]

Zmarł niespodziewanie w sobotę, 22 grudnia 2001 w szpitalu w Warszawie[37], po przeprowadzonej w trybie nagłym operacji tętniaka serca. Tuż przed tym zabiegiem spisał testament[38].

4 stycznia 2002 odbył się pogrzeb Ciechowskiego, a urnę z jego prochami złożono na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera C 17, rząd 5)[39][40][41].

Nagrody

[edytuj | edytuj kod]

W 1995 i 2000 roku został odznaczony Złotym Playboxem w kategorii „Instrumentalista roku”[42][43]. W 2002 otrzymał za album Wiedźmin Orła w kategorii „Najlepsza muzyka”[44].

Corocznie, podczas koncertu pamięci Grzegorza Ciechowskiego w Akademickim Centrum Kultury i Sztuki „Od Nowa” na toruńskich Bielanach, przyznawana jest specjalna nagroda jego imienia dla młodych, utalentowanych muzyków.

Prezydent Aleksander Kwaśniewski odznaczył go pośmiertnie Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[39][40][45].

12 września 2009 na Międzynarodowym Festiwalu Producentów Muzycznych Soundedit '09 otrzymał pośmiertnie nagrodę „Człowiek ze Złotym Uchem”[46]. Statuetkę w imieniu zmarłego producenta odebrała jego córka, Weronika Ciechowska[46]. W 2022 roku zespół Republika otrzymał Złotego Fryderyka za całokształt twórczości[47].

Upamiętnienie

[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

W latach 70. ożenił się z Jolantą Muchlińską[60]. Rozstał się z nią przez romans z aktorką i reżyserką Małgorzatą Potocką, z którą związany był od końca 1985 do 1993[potrzebny przypis] i miał z nią córkę, Weronikę[60] (ur. 1987[61]), której zadedykował utwór „Piosenka dla Weroniki”[62]. W 1994 poślubił Annę Wędrowską, z którą miał troje dzieci: Helenę (ur. 1995[potrzebny przypis]), Brunona (ur. 1996[potrzebny przypis]) i Józefinę (ur. 2002[potrzebny przypis])[60].

W Toruniu mieszkał w bloku przy ul. Szosy Lubickiej 172[63]. Później mieszkał przy ul. Wojskowej na warszawskim Zaciszu[64].

Dyskografia

[edytuj | edytuj kod]
 Zobacz więcej w artykule Republika (zespół muzyczny), w sekcji Dyskografia.
 Zobacz więcej w artykule Obywatel G.C., w sekcji Dyskografia.

Jako Grzegorz z Ciechowa

[edytuj | edytuj kod]

Jako on sam

[edytuj | edytuj kod]

Inne wydawnictwa

[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 Na stronie internetowej ZAiKS (online.zaiks.org.pl) w wyszukiwarce utworów G. Ciechowskiego.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ ciechowski.art.pl. [dostęp 2009-12-05]. (pol.).
  2. ↑ Jacek Cieślak: Piosenka pod pseudonimem. rp.pl, 2008-08-03. [dostęp 2021-01-24].
  3. ↑ Witold Filler: Gwiazdozbiór estrady polskiej: od Zimińskiej do Kayah. Philip Wilson, 1999, s. 27. ISBN 978-83-7236-097-7.
  4. ↑ Leszek Gnoiński, Jan Skaradziński, Encyklopedia polskiego rocka, Warszawa: Świat Książki, 1997, s. 322, ISBN 83-7129-570-7, OCLC 43868642.
  5. 1 2 ZBIGNIEW CIECHOWSKI [online] [dostęp 2020-05-30] (pol.).
  6. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 210.
  7. ↑ Nie żyje Helena Ciechowska, mama Grzegorza Ciechowskiego. „Żegnaj cudowny człowieku” [online], Interia.pl, 1 lutego 2022.
  8. ↑ Nie potrafił wytłumaczyć, jak komponował – po prostu czuł muzykę. Grzegorza Ciechowskiego wspominają mama i siostra [cz. 1] [online], Radio Tczew, 28 lutego 2018 [dostęp 2020-05-30].
  9. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 210, 213.
  10. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 210–212.
  11. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 214.
  12. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 217.
  13. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 219.
  14. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 371, 514.
  15. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 365.
  16. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 222, 514.
  17. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 222.
  18. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 37–38.
  19. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 12.
  20. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 318.
  21. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 225.
  22. ↑ Posłuchaj, jak Ciechowski wkręcił całą Polskę [online], Wyborcza.pl, 22 grudnia 2011 [dostęp 2016-02-05] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-12].
  23. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 64–65.
  24. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 522, 524.
  25. 1 2 3 Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 165.
  26. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 166–167, 477, 525.
  27. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 265.
  28. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 170.
  29. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 170–171.
  30. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 422.
  31. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 275, 383.
  32. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 451.
  33. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 490.
  34. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 183, 274.
  35. ↑ REPUBLIKA – 23. Przegląd Piosenki Aktorskiej, republika.art.pl [zarchiwizowane 2007-08-23].
  36. ↑ Pierwsza strona „Rzeczpospolitej” z 7 listopada 2007 [online] [zarchiwizowane z adresu 2012-07-14].
  37. ↑ Grzegorz Ciechowski nie żyje. interia.pl, 2001-12-22. [dostęp 2021-01-24]. (pol.).
  38. ↑ Grzegorz Ciechowski – Informacje, ciechowski.art.pl [zarchiwizowane 2012-03-28].
  39. 1 2 Pogrzeb Grzegorza Ciechowskiego. interia.pl, 2002-01-04. [dostęp 2021-01-24]. (pol.).
  40. 1 2 Pogrzeb Grzegorza Ciechowskiego [online], Wyborcza.pl, 4 stycznia 2002 [zarchiwizowane z adresu 2011-02-24].
  41. ↑ Tadeusz Sobieraj: Orły Niepodległości. Cmentarz Wojskowy na Powązkach w Warszawie w setną rocznicę jego powstania (1912–2012). Ząbki: Apostolicum, 2012, s. 100. ISBN 978-83-7031-808-6.
  42. ↑ PlayBox Lady Pank. Ogrodowska G., Furman L., [w:] LadyCiekawostki 2016-02-14. [dostęp 2026-03-05]. Materiał TVP2 z gali PlayBox 94'.
  43. ↑ Grzegorz Ciechowski - Złoty Play Box '99 w kategorii "Instrumentalista Klawiszowy Roku" .... TheSuffragan 2016-03-17. [dostęp 2026-03-05]. Relacja Polsatu z gali Play-Box '99 (fragment).
  44. ↑ Laureaci 2002. pnf.pl. [dostęp 2021-01-24]. (pol.).
  45. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 stycznia 2002 r. o nadaniu orderu.. isap.sejm.gov.pl. [dostęp 2023-12-03]. (pol.).
  46. 1 2 Soundedit, czyli łódzkie święto muzyki, [w:] informacje prasowe, Warszawa: iSource SA, 10 września 2009 [dostęp 2012-10-31].
  47. ↑ Republika. Laureat Nagrody Złotego Fryderyka 2022 w kategorii Muzyka Rozrywkowa [online] [dostęp 2025-11-28].
  48. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 360.
  49. ↑ Danuta Bieńkowska, Elżbieta Umińska-Tytoń, Słownik nazewnictwa miejskiego Łodzi [online], Łódzki Ośrodek Geodezji [dostęp 2023-03-27].
  50. ↑ Uchwała nr XXXIII/305/12 Rady Miejskiej w Aleksandrowie Łódzkim z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie: nadania nazwy ulicy w Kolonii Brużyca [online], BIP - Gmina Aleksandrów Łódzki [dostęp 2023-03-29].
  51. ↑ Poznań ma ulicę Grzegorza Ciechowskiego, „epoznan.pl” [dostęp 2018-07-02] (ang.).
  52. ↑ Uchwała nr LXIV/1797/2013 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 12 września 2013 w sprawie nadania nazwy obiektowi miejskiemu w Dzielnicy Targówek m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 9738 [on-line]. edziennik.mazowieckie.pl, 19 września 2013. [dostęp 2014-07-21].
  53. ↑ Uchwała Nr XIX /158/ 2012 Rady Miejskiej w Tczewie z dnia 26 kwietnia 2012 roku w sprawie nadania Amfiteatrowi w Tczewie imienia Grzegorza Ciechowskiego. bip.tczew.pl, 2012-04-26. [dostęp 2021-01-24]. (pol.).
  54. ↑ Plac Grzegorza Ciechowskiego w Toruniu – Kultura – Polskie Radio PiK [online], radiopik.pl [dostęp 2016-12-15].
  55. ↑ „Grzegorz Ciechowski” – piąta moneta z serii „Historia polskiej muzyki rozrywkowej”, nbp.pl, 11 grudnia 2014 [dostęp 2015-08-18] [zarchiwizowane 2017-09-06] (pol.).
  56. ↑ Sebastian Dadaczyński: Lokomotywa w barwach Republiki. tczew.naszemiasto.pl, 2012-03-07. [dostęp 2021-01-24]. (pol.).
  57. ↑ Wielki mural upamiętniający Grzegorza Ciechowskiego powstał w Toruniu [online], wyborcza.pl [dostęp 2020-12-03].
  58. ↑ Teatr Muzyczny w Poznaniu, teatr-muzyczny.pl [dostęp 2022-09-15] [zarchiwizowane 2022-07-09].
  59. ↑ Toruńskie Swingi i ich wyjątkowi patroni | www.torun.pl [online], torun.pl [dostęp 2026-07-17].
  60. 1 2 3 Weronika Kostyra: „Ukrywanie naszego uczucia było bardzo trudne”. Historia miłości Grzegorza Ciechowskiego i jego żony Anny. viva.pl, 30 maja 2024. [dostęp 2024-11-26]. (pol.).
  61. ↑ Zostawił dla niej żonę, ale po czasie zdradził ją z fanką i opiekunką ich dziecka. Jak zaczęła się historia miłości Małgorzaty Potockiej i Grzegorza Ciechowskiego? [online], tvn.pl, 17 sierpnia 2025 [dostęp 2026-05-15].
  62. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 192.
  63. ↑ Sztuczka i Janiszewski 2015 ↓, s. 396.
  64. ↑ Wojskowa -− enklawa Bródna na Zaciszu. [w:] Zacisze w Warszawie [on-line]. [dostęp 2023-11-19].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Anna Sztuczka, Krzysztof Janiszewski: My Lunatycy. Rzecz o Republice. Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka – MUZA SA, 2015. ISBN 978-83-287-0109-0.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Grzegorz_Ciechowski&oldid=80202809”