Kłębanowice (powiat legnicki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w gminie Legnickie Pole. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.
Artykuł 51.1808000°N 16.2787800°E
- błąd 0 m
WD 51°10'51"N, 16°16'44"E
- błąd 39 m
Odległość 9 m
Kłębanowice
wieś
Ilustracja
Kościół św. Jadwigi w Kłębanowicach
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat legnicki
Gmina Legnickie Pole
Liczba ludności (31.12.2017) 143[1]
Strefa numeracyjna 76
Kod pocztowy 59-241
Tablice rejestracyjne DLE
SIMC 0365032
Położenie na mapie gminy Legnickie Pole
Mapa konturowa gminy Legnickie Pole, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Kłębanowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Kłębanowice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Kłębanowice”
Położenie na mapie powiatu legnickiego
Mapa konturowa powiatu legnickiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Kłębanowice”
Ziemia51°10′50,8800″N 16°16′43,6080″E/51,180800 16,278780

Kłębanowice (niem. Klemmerwitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Legnickie Pole.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa legnickiego.

W 2013 we wsi zamieszkiwało 141 osób[2]. W miejscowości funkcjonuje klub piłkarski "Zryw Kłębanowice".

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy’ego nazwa pochodzi od polskiej nazwy "chleba"[3][4]. Jako wcześniejszą od niemieckiej nazwę miejscowości w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia on staropolską formę Clebanowicz podając jej znaczenie "Brotkammer" czyli w tłumaczeniu "Izba chleba"[3]. Nazwa została później przez Niemców fonetycznie zgermanizowana na Klemmerwitz[3] w wyniku czego utraciła swoje pierwotne znaczenie.

Podobny wywód nazwy w swojej pracy o śląskim nazewnictwie z 1896 roku wydanej w Bytomiu prezentuje śląski pisarz Konstanty Damrot. Wymienia on dwie nazwy polską "Chlebanowice" oraz niemiecką "Klemmerwitz" cytując również nazwy pod jakimi miejscowość została zanotowana w łacińskich dokumentach z 1245 Clembonovici, z 1265 Clebanowiz oraz z 1335 Clebanowicz[4].

Po II wojnie światowej polska administracja spolonizowała zgermanizowaną nazwę Klemmerwitz na Kłębanowice w wyniku czego obecna nazwa nie ma już związku z pierwszym znaczeniem.

W kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Clebanowitz[5][6].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[7]:

  • kościół fil. pw. św. Jadwigi, murowano-drewniany, z XV w., przebudowany w XVIII w., w centrum wsi;
  • cmentarz przykościelny; przy murze kościelnym postawiony stary kamienny krzyż nieznanego wieku ani przeznaczenia. Krzyż określany jest często jako tzw. krzyż pokutny co nie ma podstaw w żadnych dowodach ani badaniach, a jest oparte jedynie na nieuprawnionym założeniu, że wszystkie stare kamienne krzyże monolitowe, o których nic nie wiadomo, zwłaszcza te z rytami broni, są krzyżami pokutnymi[8], chociaż w rzeczywistości powód fundacji takiego krzyża może być różnoraki, tak jak każdego innego krzyża. Niestety hipoteza ta stała się na tyle popularna, że zaczęła być odbierana jako fakt i pojawiać się w lokalnych opracowaniach, informatorach czy przewodnikach jako faktyczna informacja, bez uprzedzenia, że jest to co najwyżej luźny domysł bez żadnych bezpośrednich dowodów.

Inne zabytki:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz sołectw. Gmina Legnickie Pole. [dostęp 2019-03-26].
  2. Wykaz sołectw. Gmina Legnickie Pole. [dostęp 2014-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-04)].
  3. a b c Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch’s Buchhandlung, 1888, s. 80, OCLC 456751858 (niem.).
  4. a b Konstanty Damrot: Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung: mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen: Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde. Beuthen: Verlag von Felix Kasprzyk, 1896, s. 61.
  5. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis. dokumentyslaska.pl. [dostęp 2012-10-24].
  6. H. Markgraf, J. W. Schulte, Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis, Breslau 1889.
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 94. [dostęp 31 sierpnia 2012].
  8. Arkadiusz Dobrzyniecki. Krzyże i kapliczki pokutne ziemi złotoryjskiej - historia pewnego mitu. „Pomniki Dawnego Prawa”. 11-12 (wrzesień-grudzień 2010), s. 32-37, 2010.