Kazimierz Karabasz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kazimierz Mieczysław Karabasz
Ilustracja
Autograf w Bydgoskiej Alei Autografów
Data i miejsce urodzenia 6 maja 1930
Bydgoszcz, Polska
Data i miejsce śmierci 11 sierpnia 2018
Warszawa, Polska
Zawód reżyser
Lata aktywności 1953–2013
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Kazimierz Mieczysław Karabasz (ur. 6 maja 1930 w Bydgoszczy, zm. 11 sierpnia 2018 w Warszawie) – polski reżyser filmów dokumentalnych i teoretyk tej dziedziny sztuki, współtwórca tzw. polskiej szkoły dokumentu[1], profesor zwyczajny sztuk filmowych o specjalności reżyseria filmowa, reżyseria teatralna, reżyseria telewizyjna[2]. Wykładowca Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo spędził w Bydgoszczy, gdzie zamieszkiwał dom przy ul. Babia Wieś i gdzie zdał maturę[3]. W 1955 ukończył Wydział Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi (dyplom uzyskał w 1959). W 1982 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego[1], a w 1992 zwyczajnego sztuki filmowej[2]. W latach 1982–1987 wykładowca, profesor i dziekan Wydziału Reżyserii, a od 2000 kierownik Zakładu Filmu Dokumentalnego PWSFTviT. Członek Polskiej Akademii Filmowej[1].

Zasłynął przede wszystkim filmami z tzw. czarnej serii. Jest także znany jako twórca estetycznej doktryny tworzenia filmów dokumentalnych, określanej jako szkoła Karabasza. Wyznawca i propagator idei „moralności kamery”. Jego najsłynniejsze filmy to Muzykanci (Grand Prix MFFDiA w Lipsku 1960, Złoty Lew MFFKiD Wenecja 1960, Złoty Smok MFFK Kraków 1961, nagroda główna MFFK Oberhausen 1961, Golden Gate Award MFF San Francisco 1961), Rok Franka W. (Złoty Lajkonik OFFK Kraków 1968, nagroda MFFK Oberhausen 1969), Spotkania. W 1969 roku otrzymał nagrodę Ministerstwa Kultury i Sztuki II stopnia[1][4].

W maju 2010 odsłonięto jego gwiazdę w łódzkiej Alei Gwiazd na ulicy Piotrkowskiej[1]. W 2014 otrzymał Polską Nagrodę Filmową za całokształt twórczości[5].

Był mężem montażystki filmowej Lidii Zonn, z którą współpracował przy prawie wszystkich realizacjach.

Zmarł 11 sierpnia 2018 w Warszawie[1][6][7]. Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach[8].

Filmografia (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Jak co dzień (1955)
  • Gdzie diabeł mówi dobranoc (1956)
  • Z Powiśla (1958)
  • Dzień bez słońca (1959)
  • Ludzie w drodze (1960)
  • Muzykanci (1960)
  • Pierwszy krok (1962)
  • Rok Franka W. (1967)
  • Sobota (1969)
  • Sierpień – zapis kronikalny (1971)
  • Krystyna M. (1973)
  • Pryzmat (1975)
  • We dwoje (1977)
  • Wędrujący cień (1979)
  • Próba materii (1981)
  • Cień już niedaleko (1984)
  • Widok z huty (1990)
  • Okruchy (1994)
  • Portret w kropli (1997)
  • Czas podwójny (2001)
  • Spotkania (2004)
  • Co w bagażu? (2008)

Źródło[1].

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Cierpliwe oko (1977)
  • Bez fikcji (1985)
  • Odczytać czas (1999)
  • Rozmowa o dokumencie (2000)

Źródło[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Źródło[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Kazimierz Karabasz w bazie filmpolski.pl
  2. a b Kazimierz Mieczysław Karabasz w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  3. Zmarł Kazimierz Karabasz, bydgoszczanin nazywany ojcem polskiego dokumentu. wyborcza.pl. [dostęp 2018-08-12].
  4. Dziennik Polski, r. XXV, nr 169 (7905), s. 3.
  5. Filmowe Orły 2014: Kazimierz Karabasz laureatem nagrody za osiągnięcia życia; wyborcza.pl, 4 marca 2014.
  6. Kazimierz Karabasz nie żyje, Interia.pl, 11 sierpnia 2018 [dostęp 2018-08-11].
  7. Zmarł Kazimierz Karabasz – klasyk polskiego dokumentu filmowego, 11 sierpnia 2018 [dostęp 2018-08-11].
  8. Tomasz Urzykowski. „Czarna Warszawa” Kazimierza Karabasza. „Gazeta Stołeczna”, s. 4, 25–26 sierpnia 2018. 
  9. 5 października 1998 „w uznaniu wybitnych osiągnięć w działalności artystycznej oraz za zasługi w pracy dydaktycznej” M.P. z 1998 r. Nr 43, poz. 608.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Madeleine Garrigou-Lagrange, « Tours 1960 », Téléciné, # 93, Paris, Fédération des Loisirs et Culture Cinématographique (FLECC), janvier-février 1961, ISSN 0049-3287.
  • Wojciech Grochowalski. Kazimierz Karabasz Twórca polskiej szkoły dokumentu. „Kultura i Biznes”, s. 1, 10, 11, wrzesień-październik 2010. Łódź. ISSN 1644-4043. 
  • Mikołaj Jazdon: Kino dokumentalne Kazimierza Karabasza. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2009. ISBN 978-83-232-2056-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]