Kercelak w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kercelak)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flag of Warsaw.svg Warszawa
plac
Kercelego
Wola
Targowisko na placu Kercelego w okresie międzywojennym
Targowisko na placu Kercelego w okresie międzywojennym
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
plac Kercelego
plac Kercelego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
plac Kercelego
plac Kercelego
Ziemia 52°13′33,0″N 20°58′56,0″E/52,225833 20,982222
Handel żywnością na Kercelaku (1928)
Niemiecka obława na targowisku, 12 maja 1942

Kercelak, plac Kercelego, „Kiercelak” – plac w warszawskiej dzielnicy Wola oraz targowisko znajdujące się na placu w latach 1867–1947 .

Od 2001 nazwę rondo Kercelak nosi skrzyżowanie ulicy Okopowej i alei „Solidarności”.

Historia[edytuj]

Nazwa placu i znajdującego się na nim targowiska pochodziły od nazwiska Józefa Kercelego, właściciela kilku nieruchomości w tym rejonie Woli, który ofiarował ten teren miastu z przeznaczeniem na targ paszą[1].

Targowisko powstało w 1867 i miało powierzchnię 1,5 ha[2]. Rozpoczynało się w rejonie ulic Chłodnej i Towarowej i ciągnęło się wzdłuż ulicy Okopowej dochodząc do ulic Ogrodowej i Leszno. Po przeniesieniu na plac targowiska z placu Grzybowskiego (w związku z budową kościoła Wszystkich Świętych)[3] Kercelak stał się popularnym miejscem handlu artykułami codziennego użytku, żywnością, tandetą i starzyzną[4]. Sprzedawano tam również zwierzęta i ptaki, m.in. psy i gołębie[5]. Na Kercelaku można było również kupić rzeczy pochodzące z kradzieży[6]. Działały tam także lotne szulernie, wyłudzające pieniądze m.in. poprzez grę w trzy karty[7].

Przestrzeń placu była zabudowana drewnianymi straganami, ustawionymi w rzędach, oddzielonymi od siebie wąskimi przejściami[8]. W poszczególnych częściach Kercelaka handlowano towarami w tym samym lub zbliżonym asortymencie, np. handel artykułami spożywczymi koncentrował się w rejonie ulicy Leszno[8]. W 1926 ukończono budowę niewielkiej hali targowej w kształcie litery „L”[9].

W czasie II wojny światowej Kercelak był miejscem handlu żywnością i nielegalnymi towarami (m.in. fałszywymi kenkartami i bronią). Sprzedawano tam również rzeczy pochodzące z pobliskiego getta[10]. Targowisko było miejscem obław organizowanych przez okupacyjne władze niemieckie[2][1]. 2 września 1942 podczas jednego z radzieckich nalotów na Warszawę spłonęło ok. 1000 straganów i kramów[11]. Działalność targowiska przerwało powstanie warszawskie[1].

Z Kercelakiem związani byli m.in. Łukasz Siemiątkowski „Tata Tasiemka” i niektórzy bohaterowie felietonów Stefana Wiecheckiego „Wiecha”)[6][12].

Plac po 1945[edytuj]

Targowisko zostało zlikwidowane w 1947[12]. Przez Kercelak przeprowadzono wtedy Trasę W-Z[1]. Topografię dawnego placu zatarła powojenna budowa drugich jezdni ulic Okopowej i Towarowej[4].

W listopadzie 2001 Rada m.st. Warszawy nadała rondu na skrzyżowaniu ulicy Okopowej i alei „Solidarności” nazwę rondo Kercelak[13]. Nazwa nie odnosi się jednak do rozwiązania drogowego w formie ronda – planowane rondo o średnicy 80 metrów nie zostało bowiem zrealizowane[14].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 300. ISBN 83-01-08836-2.
  2. a b Karol Mórawski (red.): Leksykon wolski. Warszawa: Wydawnictwo PTTK "Kraj", 1997, s. 164. ISBN 83-7005-389-0.
  3. Jan Bystroń: Warszawa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1977, s. 276.
  4. a b Jacek Sawicki: Kształty warszawskich ulic a kartografia [w:] Wnętrze warszawskiej ulicy. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkani, 2002, s. 214. ISBN 83-88372-19-X.
  5. Bronisława Wieczorkiewicz: Gwara warszawska dawniej i dziś. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 236, 240.
  6. a b Bronisława Wieczorkiewicz: Gwara warszawska dawniej i dziś. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 241.
  7. Bronisława Wieczorkiewicz: Gwara warszawska dawniej i dziś. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 240.
  8. a b Bronisława Wieczorkiewicz: Gwara warszawska dawniej i dziś. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 236.
  9. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 15. Objazdowa–Ożarowska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 2011, s. 144. ISBN 978-83-88372-42-1.
  10. Bronisława Wieczorkiewicz: Gwara warszawska dawniej i dziś. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 243.
  11. Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 374. ISBN 978-83-240-1057.
  12. a b Karol Mórawski (red.): Leksykon wolski. Warszawa: Wydawnictwo PTTK "Kraj", 1997, s. 166. ISBN 83-7005-389-0.
  13. Uchwała Nr XLII/575/2001 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie nadania nazwy rondu w Dzielnicy Wola Gminy Warszawa-Centrum. „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego”. Nr 257 poz. 5567, 30 listopada 2001. 
  14. Jarosław Osowski: Wróciła stara warszawska nazwa. Ale ronda wciąż nie ma. gazeta.pl Warszawa, 2012-08-08. [dostęp 2012-08-23].

Linki zewnętrzne[edytuj]