Kercelak w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kercelak)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flag of Warsaw.svg Warszawa
plac
Kercelego
Wola
Targowisko na placu Kercelego w okresie międzywojennym
Targowisko na placu Kercelego w okresie międzywojennym
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
plac Kercelego
plac Kercelego
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
plac Kercelego
plac Kercelego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
plac Kercelego
plac Kercelego
Ziemia 52°13′33″N 20°58′56″E/52,225833 20,982222
Handel żywnością na Kercelaku (1928)
Niemiecka obława na targowisku, 12 maja 1942

Kercelak, plac Kercelego, „Kiercelak” – plac w warszawskiej dzielnicy Wola oraz targowisko znajdujące się na placu w latach 1867–1947 .

Od 2001 nazwę rondo Kercelak nosi skrzyżowanie ulicy Okopowej i alei „Solidarności”.

Historia[edytuj]

Nazwa placu i znajdującego się na nim targowiska pochodziły od nazwiska Józefa Kercelego, właściciela kilku nieruchomości w tym rejonie Woli, który ofiarował ten teren miastu z przeznaczeniem na targ paszą[1].

Targowisko powstało w 1867 i miało powierzchnię 1,5 ha[2]. Rozpoczynało się w rejonie ulic Chłodnej i Towarowej i ciągnęło się wzdłuż ulicy Okopowej dochodząc do ulic Ogrodowej i Leszno. Po przeniesieniu na plac targowiska z placu Grzybowskiego (w związku z budową kościoła Wszystkich Świętych)[3] Kercelak stał się popularnym miejscem handlu artykułami codziennego użytku, żywnością, tandetą i starzyzną[4]. Sprzedawano tam również zwierzęta i ptaki, m.in. psy i gołębie[5]. Na Kercelaku można było również kupić rzeczy pochodzące z kradzieży[6]. Działały tam także lotne szulernie, wyłudzające pieniądze m.in. poprzez grę w trzy karty[7].

Przestrzeń placu była zabudowana drewnianymi straganami, ustawionymi w rzędach, oddzielonymi od siebie wąskimi przejściami[8]. W poszczególnych częściach Kercelaka handlowano towarami w tym samym lub zbliżonym asortymencie, np. handel artykułami spożywczymi koncentrował się w rejonie ulicy Leszno[8]. W 1926 ukończono budowę niewielkiej hali targowej w kształcie litery „L”[9].

W czasie II wojny światowej Kercelak był miejscem handlu żywnością i nielegalnymi towarami (m.in. fałszywymi kenkartami i bronią). Sprzedawano tam również rzeczy pochodzące z pobliskiego getta[10]. Targowisko było miejscem obław organizowanych przez okupacyjne władze niemieckie[2][1]. 2 września 1942 podczas jednego z radzieckich nalotów na Warszawę spłonęło ok. 1000 straganów i kramów[11].

Działalność targowiska przerwało powstanie warszawskie[1].

Z Kercelakiem związani byli m.in. Łukasz Siemiątkowski „Tata Tasiemka” i niektórzy bohaterowie felietonów Stefana Wiecheckiego „Wiecha”)[6][12].

Plac po 1945[edytuj]

Targowisko zostało zlikwidowane w 1947[12]. Przez Kercelak przeprowadzono wtedy Trasę W-Z[1]. Topografię dawnego placu zatarła powojenna budowa drugich jezdni ulic Okopowej i Towarowej[4].

W listopadzie 2001 Rada m.st. Warszawy nadała rondu na skrzyżowaniu ulicy Okopowej i alei „Solidarności” nazwę rondo Kercelak[13]. Nazwa nie odnosi się jednak do rozwiązania drogowego w formie ronda – planowane rondo o średnicy 80 metrów nie zostało bowiem zrealizowane[14].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 300. ISBN 83-01-08836-2.
  2. a b Karol Mórawski (red.): Leksykon wolski. Warszawa: Wydawnictwo PTTK "Kraj", 1997, s. 164. ISBN 83-7005-389-0.
  3. Jan Bystroń: Warszawa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1977, s. 276.
  4. a b Jacek Sawicki: Kształty warszawskich ulic a kartografia [w:] Wnętrze warszawskiej ulicy. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkani, 2002, s. 214. ISBN 83-88372-19-X.
  5. Bronisława Wieczorkiewicz: Gwara warszawska dawniej i dziś. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 236, 240.
  6. a b Bronisława Wieczorkiewicz: Gwara warszawska dawniej i dziś. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 241.
  7. Bronisława Wieczorkiewicz: Gwara warszawska dawniej i dziś. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 240.
  8. a b Bronisława Wieczorkiewicz: Gwara warszawska dawniej i dziś. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 236.
  9. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 15. Objazdowa–Ożarowska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 2011, s. 144. ISBN 978-83-88372-42-1.
  10. Bronisława Wieczorkiewicz: Gwara warszawska dawniej i dziś. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, s. 243.
  11. Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 374. ISBN 978-83-240-1057.
  12. a b Karol Mórawski (red.): Leksykon wolski. Warszawa: Wydawnictwo PTTK "Kraj", 1997, s. 166. ISBN 83-7005-389-0.
  13. Uchwała Nr XLII/575/2001 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie nadania nazwy rondu w Dzielnicy Wola Gminy Warszawa-Centrum. „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego”. Nr 257 poz. 5567, 30 listopada 2001. 
  14. Jarosław Osowski: Wróciła stara warszawska nazwa. Ale ronda wciąż nie ma. gazeta.pl Warszawa, 2012-08-08. [dostęp 2012-08-23].

Linki zewnętrzne[edytuj]