Klasztor Bernardynów w Opatowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Klasztor bernardynów
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. A.529/1-3 z 18.10.1956, z 21.06.1967 i z 16.06.1977[1]
Kościół i klasztor w Opatowie
Kościół i klasztor w Opatowie
Państwo  Polska
Miejscowość Opatów
Kościół Kościół katolicki
Właściciel Bernardyni
Gwardian O. Edgar Semeniuk OFM
Typ zakonu męski
Fundator Fryderyk II Sesselmann
Styl barok
Data budowy koniec XV wieku
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Klasztor bernardynów w Opatowie
Klasztor bernardynów w Opatowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Klasztor bernardynów w Opatowie
Klasztor bernardynów w Opatowie
Ziemia50°48′23″N 21°25′05″E/50,806361 21,418167
Strona internetowa klasztoru

Klasztor bernardynów w Opatowiebarokowy klasztor bernardyński znajdujący się w Opatowie w województwie świętokrzyskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1469 r. właściciel Opatowa biskup lubuski Fryderyk II Sesselmann ofiarował zakonowi bernardynów murowany kościół pw. Wniebowzięcia NMP z XII w. Był to wówczas kościół parafialny Opatowa położony na jego przedmieściach, w obszarze dawnego grodu Żmigród. Siedzibę parafii przeniesiono do kolegiaty św. Marcina. Fundacja zatwierdzona została w 1472 r. przez biskupa krakowskiego Jana z Rzeszowa.

Do końca XV w. zakonnicy rozbudowali kościół w stylu gotyckim. Wznieśli także klasztor z kamienia ciosowego na placu ofiarowanym przez rajców miejskich oraz opatowskiego dziekana ks. Jana z Miechowa. Pod koniec XV w. brat Benedykt wyrzeźbił stalle. Całość otoczono murami obronnymi ze strzelnicami. Ich pozostałości zachowały się do dzisiaj.

W 1502 r. klasztor był oblegany przez Tatarów. Przez cztery dni zakonnikom udawało się skutecznie odpierać ataki nieprzyjaciół. W murach klasztornych chroniła się miejscowa ludność. Miasto Opatów uległo zniszczeniu w czasie najazdu. W obronie klasztoru odznaczył się jeden z zakonników, zakrystianin br. Jan, który zabił jednego z wodzów tatarskich.

W latach 1621-1622 kościół klasztorny przebudowano. Powstało wówczas nowe sklepienie oraz kaplice św. Anny i św. Franciszka. Prawdopodobnie już wówczas świątynia zatraciła swój gotycki charakter, stając się budowlą barokową.

Kolejna gruntowna przebudowa w stylu późnobarokowym miała miejsce w latach 1749-1765. W czasie przebudowy rozebrano kaplice św. Anny i św. Franciszka. Nowa budowla wzniesiona została z kamienia i cegły. W 1784 r. w kościele wykonano rokokową, iluzjonistyczną polichromię o tematyce maryjnej. Przemalowano ją w 1901 r.

W czasie powstania styczniowego część zakonników zaangażowała się w ruch powstańczy, na skutek czego w 1864 r. klasztor uległ kasacie. Kościół i zabudowania klasztorne niszczały do 1939 r. kiedy powrócili tu zakonnicy. Prace remontowe, tynkowanie i klamrowanie pękających murów trwały przez przeszło 30 lat.

W okresie II wojny światowej na terenie klasztoru chronili się ranni żołnierze Armii Krajowej co upamiętnia tabliczka z 1997 r. umieszczona na murach klasztornej dzwonnicy.

Architektura i wystrój[edytuj | edytuj kod]

Kościół klasztorny jest obecnie budowlą barokową. Wyposażenie świątyni barokowe i rokokowe. Na rokokowym ołtarzu głównym z XVIII w. znajdują się obrazy Matki Boskiej z Dzieciątkiem (w sukience) i Wniebowzięcia oraz rzeźby św. Piotra z Alkantary i św. Bonawentury wykonane przez Macieja Polejowskiego.

Stalle oraz pulpit wyrzeźbiono w drugiej połowie XVII w. W kościele znajdują się obrazy ołtarzowe pędzla o. Franciszka z Sieradza przedstawiające św. Antoniego z Padwy i św. Franciszka z Asyżu. Rzeźba przedstawiająca Chrystusa w "tłoczni mistycznej" pochodzi z połowy XVII w. W świątyni zachował się także gotycki krucyfiks obok zakrystii z około 1400 r.

W 1989 przy kościele została utworzona parafia.

7 kwietnia 2013 w klasztorze odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą ofiarom katastrofy polskiego Tu-154M w Smoleńsku[2].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 31 grudnia 2017; 7 miesięcy temu. [dostęp 2015-12-03]. s. 37.
  2. Tablica ku czci ofiar katastrofy smoleńskiej (pol.). wiadomoscisw.pl. [dostęp 2013-04-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]