Klon włoski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Klon włoski
Ilustracja
Klon włoski w Parku Narodowym Abruzji, Lacjum i Molise
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd mydleńcowce
Rodzina mydleńcowate
Rodzaj klon
Gatunek klon włoski
Nazwa systematyczna
Acer opalus Mill.
Gard. Dict. ed. 8 8 1768[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Klon włoski (Acer opalus Mill.) – gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae Juss.). Występuje naturalnie w południowej i zachodniej Europie oraz w Afryce Północnej[5]. W Polsce podawany jest między innymi z kolekcji arboretum w Rogowie[6].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Pień
Liść
Kwiaty

Rośnie naturalnie w Niemczech, Szwajcarii, krajach byłej Jugosławii, w Grecji, Albanii, Włoszech, Francji, Hiszpanii, Maroku oraz północnej części Algierii[5]. We Włoszech został zarejestrowany w regionach Abruzja, Apulia, Basilicata, Emilia-Romania, Friuli-Wenecja Julijska, Kalabria, Kampania, Lacjum, Liguria, Lombardia, Marche, Molise, Piemont, Sycylia, Toskania i Umbria[7]. We Francji występuje głównie w południowej i południowo-wschodniej części kraju. Został zaobserwowany w departamentach Ain, Alpy Górnej Prowansji, Alpy Wysokie, Alpy Nadmorskie, Ardèche, Ariège, Aude, Aveyron, Delta Rodanu, Cantal, Korsyka Południowa, Górna Korsyka, Côte-d’Or, Creuse, Dordogne, Doubs, Drôme, Gard, Górna Garonna, Żyronda, Hérault, Isère, Jura, Loara, Lozère, Oise, Pireneje Atlantyckie, Pireneje Wysokie, Pireneje Wschodnie, Rodan, Górna Saona, Saona i Loara, Sabaudia, Górna Sabaudia, Tarn i Garonna, Var oraz Vaucluse. Nie potwierdzone jest jego występowanie w departamencie Marna, natomiast w Puy-de-Dôme wyginął[8]. W Szwajcarii występuje w dolinie Rodanu, Alpach Berneńskich, nad Jeziorem Genewskim oraz w górach Jura[9].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo dorastające do 20 m wysokości. Korona jest szeroko rozpostarta. Kora ma szarą barwę o różowym odcieniu, łuszczy się dużymi, kwadratowymi płatami[6].
Liście
3- lub 5-dłoniasto klapowane. Mierzą około 10 cm długości i szerokości. Z wierzchu są gładki, natomiast od spodu są lekko owłosione. Na brzegu jest tępo ząbkowany o tępym lub lekko ostrym wierzchołku. Młode liście mają czerwonobrązową barwę, są błyszczące i omszone od spodu, latem stają się zielone i nadal są błyszczące, natomiast jesienią przebarwiają się na żółto. Osadzone są na czerwonych ogonkach liściowych[6][8].
Kwiaty
Niepozorne, zebrane są w długie, nagie, zwisające baldachogrona. Mają jasnożółtą barwę[6].
Owoce
Składające się z dwóch skrzydlaków rozpostartych pod zmiennym kątem – od prawie ostrego do niemal 180°[8]. Mierzą do 4 cm długości[6].
Drewno
Jest twarde. Ma różowobiałą barwę[8].
Gatunki podobne
Rośliną podobną jest klon jawor, który ma bardziej wcięte liście[10].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w lasach z przewagą buka i dębu omszonego[8]. Występuje na wyżynach i w górach, na wysokości od 400 do 1900 m n.p.m.[6][10]

Dobrze rośnie w pełnym nasłonecznieniu. Preferuje gleby o odczynie lekko zasadowym[8]. Dobrze znosi okresy suszy, natomiast nie jest wytrzymały na silne mrozy – występuje do 5. strefy mrozoodporności. Jest rośliną wolno rosnącą[6]. Kwitnie na początku kwietnia, prawie w tym samym czasie co klon zwyczajny (Acer platanoides L.)[8], pojawiają się przed liśćmi[9].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

W obrębie tego gatunku oprócz podgatunku nominatywnego wyróżniono także jeden podgatunek[3]:

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Drewno tego gatunku ma podobne zastosowanie do klona polnego (Acer campestre L.). Jest używane między innymi w tokarstwie, do wyrobu stołów. Ma zastosowanie także jako drewno opałowe.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-01] (ang.).
  3. a b c Acer opalus Mill. (ang.). The Plant List. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  4. Acer opalus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. a b Taxon: Acer opalus Mill. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 29 sierpnia 2015].
  6. a b c d e f g Klon włoski (pol.). Klony. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  7. Acer opalus Mill. (wł.). W: Schede di Botanica [on-line]. Altervista. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  8. a b c d e f g Acer opalus (fr.). Tela Botanica. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  9. a b Acer opalus Mill. (fr.). Infolora. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  10. a b Acer opalus (fr.). crdp.ac-besancon.fr. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  11. Taxon: Acer opalus Mill. subsp. obtusatum (Waldst. & Kit. ex Willd.) Gams (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 29 sierpnia 2015].