Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Distinctive emblem for cultural property.svg A-83 z dnia dnia 28 marca 1931
kościół konwentualny kapucynów,
kościół parafialny
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres ul. Loretańska 11
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Wezwanie Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Ziemia50°03′43″N 19°55′48″E/50,061944 19,930000

Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny – zabytkowy kościół kapucynów, znajdujący się na Piasku, przy ulicy Loretańskiej 11 w Krakowie.

Historia i opis[edytuj | edytuj kod]

Kapucyni do Krakowa przybyli w 1695, fundatorem kościoła był chorąży zatorsko-oświęcimski Wojciech Dembiński i to on zaproponował, aby nowej świątyni nadać wezwanie Zwiastowania Najświętszej Marii Pannie. W kościele zachowało się jego epitafium z portretem i marmurowy sarkofag. Pierwszą mszę świętą odprawiono w nowym kościele 15 sierpnia 1700 roku, ale właściwej konsekracji dokonał biskup sufragan Kazimierz Łubieński w 1703.

Kościół wykonano według wzorów baroku toskańskiego, przypomina tradycyjne włoskie świątynie kapucyńskie. W ołtarzu głównym znajduje się obraz z wyobrażeniem Zwiastowania NMP namalowany w 1701 przez Piotra Dandiniego z Florencji i przekazany kapucynom krakowskim na polecenie księcia Toskanii Kosmy III Medyceusza. Po bokach ołtarza zawieszono niewielkie obrazy z wizerunkami św. Franciszka i św. Klary. Po lewej stronie ołtarza głównego, w bocznym filarze, umieszczono kulę armatnią, która wpadła do prezbiterium w trakcie walk konfederatów barskich z wojskami rosyjskim 15 sierpnia 1768 i utkwiła w ścianie.

Ołtarze boczne pochodzą z 1775 roku. W jednym z nich umieszczono figurę św. Józefa z Dzieciątkiem dłuta Tadeusza Błotnickiego z 1903. Kobieta siedząca u stóp św. Józefa jest alegorią Ojczyzny. Jako zasuwy ołtarz używa się wizerunku Chrystusa Miłosiernego, namalowanego w 1944 przez Adolfa Hyłę. Tło u dołu wizerunku przedstawia płonącą Warszawę, a jest on wotum mieszkańców Warszawy za ocalenie życia po powstaniu warszawskim i podziękowaniem za schronienie, które w murach klasztoru znaleźli w jesienią 1944.

Na uwagę zasługuje ołtarz z wizerunkiem św. Erazma, pochodzący z 1763; przed nim odprawiał msze święte często biskup Kajetan Sołtyk, którego ojciec Józef zmarły w 1739 jest w tym kościele pochowany.

Wizerunek Matki Boskiej Ostrobramskiej z kolejnego bocznego ołtarza trafił po II wojnie światowej wraz z kapucynami, deportowanymi z Kresów Wschodnich.

Wnętrze kościoła, jego ściany, krużganki klasztorne, kaplice i kruchta pokryte są tablicami pamiątkowymi ku czci wybitnych wodzów, epitafiami wojskowych (m. in. epitafium ku czci Romualda Traugutta, ufundowane przez córki). Ta szczególna kolekcja powstała dlatego, że kapucyni od czasów insurekcji kościuszkowskiej po wybuch I wojny światowej pełnili funkcje kapelanów i towarzyszyli kolejnym powstańcom podczas zrywów narodowych.

Kaplica Jezusa Ukrzyżowanego[edytuj | edytuj kod]

Znajduje się po północnej stronie kościoła. Jest to dawna zakrystia domku loretańskiego. W ołtarzu znajduje się krucyfiks z nieistniejącego kościoła karmelitów bosych z ul. Poselskiej.

Tułaczka[edytuj | edytuj kod]

W drugim bocznym ołtarzu znajduje się figura Matki Bożej zwana Tułaczką. Pochodzi ona z fasady kamienicy przy ulicy Grodzkiej i uległa nadpaleniu w czasie wielkiego pożaru miasta w 1850, w 1899 została podarowana kapucynom. Przez 5 lat szukano dla niej odpowiedniego miejsca: była w bocznej kaplicy, w krużgankach i na klasztornych korytarzach. Z powodu tych ciągłych wędrówek nazwano ją Tułaczką. Ostatecznie w 1904 w 50. rocznicę ogłoszenia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu NMP ustawiono ją w bocznym ołtarzu. Według tradycji była ulubionym wizerunkiem przed którym modliła się Helena Modrzejewska[potrzebny przypis].

Domek Loretański[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Domek loretański w Krakowie.

Po północnej stronie kościoła stoi domek loretański – kaplica z początku XVIII wieku.

Mogiła Konfederatów Barskich[edytuj | edytuj kod]

W pobliżu klasztoru w czasie walk w dniu 12 sierpnia 1768 poległo kilku nieznanych z imienia i nazwiska konfederatów barskich. Postanowiono ich pochować we wspólnej mogile przed klasztorem. W 1993 postawiono na ich grobie kolejny już krzyż z niewielką pamiątkową tabliczką. Krzyż ozdobiony symbolami Męki Pańskiej poświęcił biskup sufragan Julian Groblicki.


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Marecki, Kościół i klasztor kapucynów w Krakowie, Kraków 1995.
  • Jan Adamczewski, Mała encyklopedia Krakowa, Wanda, 1996.