Domek loretański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Święty Domek w Loreto
Domek loretański przy klasztorze oo. kapucynów w Krakowie
Wnętrze Domku loretańskiego przy klasztorze oo. kapucynów w Krakowie
Zygmunt Vogel "Scena we wnętrzu kościoła Loretańskiego na Pradze", 1811
Domek loretański w Nowej Rudzie
Rzeźba przedstawiająca przeniesienie domu Matki Bożej do Loreto - bazylika Wniebowzięcia NMP w Krzeszowie

Domek loretański, kaplica loretańska – niewielka budowla sakralna wzniesiona we wnętrzu kościoła lub w jego pobliżu na wzór "świętego domu" Santa Casa w Loreto.

Historia Santa Casa w Loreto[edytuj]

Sanktuarium w Loreto zostało zbudowane w 1294 r. z kamieni pochodzących z Nazaretu. Do groty, w której znajduje się bazylika Zwiastowania, według współczesnych badań, było domurowane pomieszczenie stanowiące z grotą jedną całość. W 1291 r. krzyżowcy zostali wyparci z Palestyny. Najprawdopodobniej rządcy Epiru, rodzina Angellich (Aniołów), nakazała rozbiórkę kamieni i przewiezienie ich do Loreto. Tu został z nich wybudowany święty domek. W miejscu, w którym pomieszczenie stykało się z ścianą groty został ustawiony ołtarz. Najprawdopodobniej od nazwiska Nicofora Anioła, pochodzi legenda mówiąca o przeniesieniu domku z Nazaretu do Loreto. (Istnieje dokument, który podaje, że Nicofer Anioł podarował w posagu swojej córce Ithamar "Święte kamienie wyniesione z Domu Naszej Pani, Dziewicy, Matki Bożej"). Wnętrze domku oświetla tylko jedno okno. Zgodnie z legendą, przez to okno archanioł Gabriel przybył z posłannictwem. Wewnątrz przepierzenie z kraty dzieli pomieszczenie na symboliczne dwie części. Jedna część to "pokoik" druga to "kuchenka". W pokoiku znajduje się figura Matki Bożej z dzieciątkiem, natomiast w kuchence wymurowany jest kominek oraz szafka na naczynia. Ściany zdobią freski. W XV wieku, na polecenie papieża Juliusza II, rozpoczęto budowę bazyliki oraz dodano marmurową obudowę sanktuarium. Obudowa to płaskorzeźby przedstawiające sceny z życia Maryi. Pokazują one jej narodzenie, zaślubiny z Józefem, zwiastowanie, nawiedzenie św. Elżbiety, narodzenie Jezusa, pokłon pasterzy i pokłon trzech króli, scenę zaśnięcia oraz zgodną z legendą, scenę przeniesienia domku przez aniołów.

Bazylika na planie krzyża łacińskiego została postawiona w taki sposób, że wewnątrz bazyliki, dokładnie w jej centrum, umieszczony został domek loretański. Nad nim umieszczona jest kopuła, a w nawach bazyliki znajduje się 12 kaplic.

Domki loretańskie w Polsce i innych krajach[edytuj]

Kaplice loretańskie szczególnie popularne były w Polsce i krajach katolickich w II połowie XVII i XVIII wieku. Jednym z ich polskich propagatorów był Jakub Sobieski, ojciec króla Jana III Sobieskiego.

Polska[edytuj]

Czechy[edytuj]

  • Mikulov - Loreta, kościół św. Anny z domkiem loretańskim, wzniesiony w 1656 r. spłonął w 1784 r., od 1852 r. grobowiec Diettrichsteinów
  • Praga - Loreta, domek loretański związany z kapucynami z 1631 r.
  • Brno - Loreta przy kościele św. Janów, klasztor Minorytów

Przypisy

  1. Klasztory bernardyńskie w Polsce w jej granicach historycznych. Praca zbiorowa pod red. Ks. Hieronima Eug. Wyczawskiego OFM. Wydawnictwo Bernardynów „Calvarianum”. Kalwaria Zebrzydowska 1985, str. 35-40
  2. Domek Maryi www.gosc.pl [dostęp 2016-11-03]

Bibliografia[edytuj]

  • Klasztory bernardyńskie w Polsce w jej granicach historycznych. Praca zbiorowa pod red. Ks. Hieronima Eug. Wyczawskiego OFM. Wydawnictwo Bernardynów „Calvarianum”. Kalwaria Zebrzydowska 1985.

Linki zewnętrzne[edytuj]