Korinna

Korinna
Κόριννα
	; Korinna (rzymska kopia rzeźby Silaniona)
Data i miejsce urodzenia	VI wiek p.n.e. (?) ; Tanagra
Język	greka
Dziedzina sztuki	liryka
	Multimedia w Wikimedia Commons

Korinna z Tanagry^[a], Korynna (stgr. Κόριννα, łac. Corinna, druga połowa VI w. p.n.e.^[b] – starogrecka liryczna poetka beocka.

Życie i twórczość

Według późnobizantyjskiej Księgi Suda miała pobierać nauki od poetki Myrtis z Antedonu^[1], fakt ten jednak zakwestionowano według nowszych ustaleń^[2].

Była autorką pieśni religijnych, miłosnych, parteniów i epigramatów. Cechował ją prosty styl; pisała w dialekcie beockim, wykorzystując tematy mitologiczne o bohaterach Beocji. Z jej twórczości zawartej w 5 księgach przetrwały nieliczne fragmenty (110 wersów), odkryte m.in. w papirusach na początku XX stulecia. Najdłuższe z zachowanych pieśni mówią o rywalizacji śpiewaczej gór Kitajron i Helikon oraz o porwanych przez bogów córkach bóstwa rzecznego Asoposa.

Legendarna tradycja łączy ją z Pindarem, którego podobno uczyła reguł komponowania pieśni, a później rywalizowała z nim w agonach poetyckich, pokonując pięciokrotnie^[3]. Miała go również krytykować za włączanie w jeden utwór zbyt wielu opowieści mitycznych, w związku z czym powstało przysłowiowe powiedzenie „Trzeba siać ręką, nie workiem”, zalecające umiar w stosowaniu środków poetyckich^[4].

Jej posąg wykonany dla Tanagry w IV w. p.n.e. był dziełem Silaniona^[5]. Jako poetka miała jednak raczej znaczenie lokalne. Choć cytowana jeszcze w czasach rzymskich, nie wywarła wpływu na późniejszą literaturę. Historycy oceniają jej walory literackie niżej w porównaniu z Safoną lub Pindarem^[6].

W Polsce tłumaczona i wydawana przez Jerzego Danielewicza i Wiktora Steffena^[c].

W literaturze nowożytnej jej imię per analogiam nadano pięknej i genialnej poetce włoskiej, bohaterce romantycznej powieści pani de Staël Korynna, czyli Włochy (1807).

Uwagi

↑ Jako miejsce pochodzenia wskazywane są również Teby (Słownik pisarzy antycznych, dz. cyt., s. 291).
↑ Zwraca się jednak uwagę na niepewność tego datowania i fakt, że wymieniany jest nawet ok. 200 r. p.n.e. (Encyclopædia Britannica [1993], t. 3, s. 629, 3a). W innych źródłach np. ok. 480 p.n.e. (G. Löwe, H.A. Stoll: ABC Antika. Praha: Orbis, 1974, s. 128).
↑ Przekłady w antologiach Liryka starożytnej Grecji (Wrocław: Ossolineum, 1984) i Antologia liryki greckiej (Wrocław: Ossolineum, 1955).

Przypisy

↑ Lidia Winniczuk: Twórczość poetek greckich. Warszawa: PWN, 1956, s. 66.
↑ Mieke de Vos: Negen aardse Muzen. Gender en de receptie van dichteressen in het oude Griekenland en Rome (dysertacja doktorska). Universiteit Nijmegen, 2012, s. 83-84.
↑ Mała encyklopedia kultury antycznej, dz. cyt., s. 385.
↑ «Korynna» w: Epoki literackie. T. 1: Antyk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 156.
↑ Janusz A. Ostrowski: Słownik artystów starożytności. Katowice: Wydawnictwo „Książnica”, 1994, s. 182.
↑ Iza Bieżuńska-Małowist: Kobiety antyku. Talenty, ambicje, namiętności. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1993, s. 250.

Bibliografia

Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z (red. Zdzisław Piszczek). Wyd. 5. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 385
Słownik pisarzy antycznych (red. Anna Świderkówna). Wyd. 3. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2001, s. 291
Słownik kultury antycznej. Grecja – Rzym (red. L. Winniczuk). Wyd. 5. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988, s. 239
Wielka encyklopedia PWN. T. 14. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 411

Literatura dodatkowa

LidiaL. Winniczuk LidiaL., Twórczość poetek greckich, Warszawa: PWN, 1956, s. 67–91 .

[1] Jako miejsce pochodzenia wskazywane są również Teby (Słownik pisarzy antycznych, dz. cyt., s. 291).

[2] Zwraca się jednak uwagę na niepewność tego datowania i fakt, że wymieniany jest nawet ok. 200 r. p.n.e. (Encyclopædia Britannica [1993], t. 3, s. 629, 3a). W innych źródłach np. ok. 480 p.n.e. (G. Löwe, H.A. Stoll: ABC Antika. Praha: Orbis, 1974, s. 128).

[9] Przekłady w antologiach Liryka starożytnej Grecji (Wrocław: Ossolineum, 1984) i Antologia liryki greckiej (Wrocław: Ossolineum, 1955).

[3] Lidia Winniczuk: Twórczość poetek greckich. Warszawa: PWN, 1956, s. 66.

[4] Mieke de Vos: Negen aardse Muzen. Gender en de receptie van dichteressen in het oude Griekenland en Rome (dysertacja doktorska). Universiteit Nijmegen, 2012, s. 83-84.

[5] Mała encyklopedia kultury antycznej, dz. cyt., s. 385.

[6] «Korynna» w: Epoki literackie. T. 1: Antyk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 156.

[7] Janusz A. Ostrowski: Słownik artystów starożytności. Katowice: Wydawnictwo „Książnica”, 1994, s. 182.

[8] Iza Bieżuńska-Małowist: Kobiety antyku. Talenty, ambicje, namiętności. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1993, s. 250.

[a]

[b]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[c]