Lajes (Praia da Vitória)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lajes
Herb
Herb
Państwo  Portugalia
Region autonomiczny  Azory
Gmina Praia da Vitória
Powierzchnia 11,15 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

3744
335,8 os./km²
Położenie na mapie Azorów
Mapa lokalizacyjna Azorów
Lajes
Lajes
Położenie na mapie Oceanu Atlantyckiego
Mapa lokalizacyjna Oceanu Atlantyckiego
Lajes
Lajes
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Lajes
Lajes
Ziemia 38°45′45″N 27°06′15″W/38,762500 -27,104167
Mapa wyspy Terceira

Lajes – miejscowość w gminie Praia da Vitória na północno-wschodnim wybrzeżu portugalskiej wyspy Terceira w archipelagu Azorów. W roku 2011 miała 3744 mieszkańców i powierzchnię 11,15 km² (335,8 mieszkańców/km²).

Historia[edytuj]

Historyczną mapę wyspy sporządził już w XVI w. holenderski podróżnik i odkrywca Jan van Linschoten. Została opublikowana w 1596 r. w Itinerario: Voyage ofte schipvaert van Jan Huyghen van Linschoten naer Oost ofte Portugaels Indien, 1579−1592[a]. Północno-wschodnie wybrzeże zostało na niej przedstawione jako skalisty teren, odległy od miejsc dostępnych dla żeglarzy – dzisiejszej Angra do Heroísmo. W czasach współczesnych również w Praia da Vitória istnieje port w zatoce Caída da Praia, która powstała w XVII w. po wielkim wybuchu wulkanu[1], kontakt ze światem zapewnia jednak przede wszystkim port lotniczy w Lajes. Północno-wschodnia część wyspy stała się ważnym lotniczym węzłem komunikacyjnym, ułatwiającym przeloty przez Atlantyk.

Koncepcja stworzenia wojskowej bazy lotniczej na wyspie pochodzi z roku 1928 (jej autorem był Eduardo Gomes da Silva). Projekt zrealizowano w 1934 r., po kilku latach prób uruchomienia bazy Portugalskich Sił Powietrznych na São Miguel. W czasie II wojny światowej, w grudniu 1943 r., zawarto umowy określające warunki korzystania z bazy również przez inne kraje; została udostępniona m.in. wojskom brytyjskim i amerykańskim (ułatwienie przelotów między Afryką i Brazylią)[2]. Na Azorach zginęło w wojnie 47 lotników i pasażerów brytyjskich samolotów; na cmentarzu w Lajes został pochowany m.in. Polak, kpt. pil. Jerzy Goldhaar, absolwent Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, obserwator podchorąży w 212 Eskadrze Bombowej w czasie kampanii wrześniowej 1939 r. i uczestnik walk 301 Dywizjonu Bombowego „Ziemi Pomorskiej”. Na Lajes znalazł się w czasie transportowania z Ameryki Północnej samolotu Mosquito B.25 (KB475). Zginął w lutym 1945 r., w katastrofie przy starcie[3][4].

Czasy współczesne[edytuj]

Aeroporto das Lajes
Kościół Świętego Ducha

Od zakończenia wojny Lajes Field (Baza nr 4) jest ponownie pod kontrolą portugalską[2], znajduje się tu jednak nadal baza amerykańska, w której stacjonuje kilkuset żołnierzy United States Air Forces in Europe, wspomaganych przez portugalski personel cywilny[4][5]. W roku 2003, w czasie II wojny w Zatoce Perskiej, baza była ważnym punktem tranzytowym. W późniejszych latach rozważano plan zamknięcia bazy, jednak taka decyzja nie została podjęta; zapowiadane jest jedynie ograniczenie jej finansowania, m.in. zmniejszenie liczby personelu[6][5]. W amerykańskiej bazie prowadzone są szkoły Lajes Elementary High School i Lajes Middle/High School[7].

Cywilny port międzynarodowy lotniczy Terceira Lajes Field (jeden z trzech na Azorach) obsługuje głównie loty między wyspami archipelagu. Inne przeloty, przede wszystkim do Lizbony i Amsterdamu[8], są stosunkowo nieliczne[9], mimo coraz bogatszej turystycznej oferty wyspy Terceira[10][11].

Uwagi

  1. W wolnym tłumaczeniu: Zapis podróży żeglarza Jana Huyghena van Linschotena do portugalskich Indii Wschodnich (zob. opis pliku w Commons).

Przypisy

  1. Timeline of natural disasters in the Azores; 1614 — The first "Caída da Praia" ("Falling of Praia") (ang.). atlantisonline.smfforfree2.com. [dostęp 2012-09-17].
  2. a b Lajes Field; History (ang.). militarybases.com. [dostęp 2012-09-17].
  3. Wojciech Zmyślony: Brytyjski Cmentarz Wojenny Lajes w Praia da Vitória (Portugalia) (pol.). www.polishairforce.pl. [dostęp 2012-09-17].
  4. a b Oficjalna WWW Lajes Field. (ang.). W: Public service (65th Air Base Wing Public Affairs i U.S Air Forces in Europe (USAFE) [on-line]. www.lajes.af.mil. [dostęp 2012-09-17].
  5. a b RMF FM/PAP: Amerykanie nie rezygnują z bazy lotniczej na Azorach (pol.). W: fakty/świat/news [on-line]. www.rmf24.pl, 2012-02-16. [dostęp 2012-09-17].
  6. RZ PAP: Portugalia: Amerykanie utrzymają bazę lotniczą na Azorach (pol.). W: wiadomości/świat [on-line]. onet.pl/, 2012-02-15. [dostęp 2012-09-17].
  7. Lajes Elementary High School (ang.). www.laje-ehs.eu.dodea.edu. [dostęp 2012-09-17].
  8. Port lotniczy Terceira Lajes Field; Ilha de Terceira; Informacje o porcie lotniczym (pol.). www.biletylotnicze.pl. [dostęp 2012-09-17].
  9. Przewodnik po portach lotniczych (pol.). www.dohop.pl. [dostęp 2012-09-17].
  10. Azory Wyspa Terceira; Hotele i Noclegi (pol.). W: Przewodnik [on-line]. azory.info. [dostęp 2012-09-16].
  11. Terceira Island (opis wyspy (w tym – atrakcji turystycznych) na www Lajes American School (ang.). laje-ehs.eu.dodea.edu. [dostęp 2012-09-17].