Amfitryta lamparcia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Lampart morski)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Amfitryta lamparcia
Hydrurga leptonyx[1]
(de Blainville, 1820)
Młoda amfitryta lamparcia
Młoda amfitryta lamparcia
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
(bez rangi) płetwonogie
Rodzina fokowate
Rodzaj amfitryta
Gatunek amfitryta lamparcia
Synonimy
  • Phoca leptonyx de Blainville, 1820
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Amfitryta lamparcia[3] lub lampart morski[4] (Hydrurga leptonyx) – gatunek drapieżnego ssaka morskiego z rodziny fokowatych (Phocidae). Jej nazwa pochodzi od cętkowanej sierści (znane są dwie formy barwne amfitryty lamparciej, z których pierwsza ma szaro lub czarno ubarwiony grzbiet, spodnią część ciała jasnoszarą, druga ubarwiona szaro z czarnymi cętkami).

Występowanie[edytuj]

Gatunek występujący w okołobiegunowej strefie dryfującego lodu na północ od wybrzeży Antarktydy[5].

Taksonomia[edytuj]

Takson po raz pierwszy opisał francuski zoolog Henri Marie Ducrotay de Blainville w 1820 roku, nadając mu nazwę Phoca leptonyx[6]. Jako miejsce typowe autor wskazał Falklandy (fr. „des environs des îles Falckland ou Malouines”)[6]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Hydrurga – amfitryta[3], opisanego przez Johannesa Gistela w 1848 roku[7].

Etymologia[edytuj]

Nazwa rodzajowa: gr. ὑδρο- hudro- – wodny- < ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos – woda; εργω ergō – pracować[8]. Epitet gatunkowy: gr. λεπτος leptos – delikatny, smukły; ονυξ onux, ονυχος onukhos – pazur[9].

Opis[edytuj]

Może osiągać długość do 3,6 m i wagę do 500 kg (370–500 kg u samic i 270–330 kg u samców). Jego sierść nie ma podściółki puchowej i jest rzadka. Głowa jest dłuższa niż u innych fokowatych. Zamieszkuje wody Antarktyki w strefie lodu dryfującego oraz południową część Oceanu Indyjskiego w rejonie Wysp Kerguelena[10]. Żywi się najczęściej młodymi pingwinami, jako jedyny przedstawiciel fokowatych żywi się też innymi fokowatymi, a ryby są tylko uzupełnieniem jego diety. Jest szybki, zwinny i dobrze przystosowany do polowania - ma kły i siekacze ukształtowane do chwytania i rozdzierania zdobyczy, a zęby trzonowe dobre do przytrzymywania i cięcia ze względu na ich ostre krawędzie, trzonowce mają też zazębiające się guzki służące do odcedzania kryla. Żyje samotniczo, oprócz okresu rozrodu, kiedy tworzy stada. Dojrzałość płciową osiąga w wieku, około 5 lat, żyje do 20 lat. Samica rodzi zazwyczaj 1 młode, a ciąża trwa od 8 do 12 miesięcy.

Ciekawostki[edytuj]

Przypisy

  1. Hydrurga leptonyx, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Southwell, C. (IUCN SSC Pinniped Specialist Group) 2008. Hydrurga leptonyx. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-07-14]
  3. a b Systematyka i nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 153. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. Zmiany w populacjach ptaków i ssaków płetwonogich Antarktyki Zachodniej. „Kosmos – Problemy nauk biologicznych”. 62 (3), s. 393-400, 2013. ISSN 0023-4249. 
  5. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Hydrurga. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2015-07-14]
  6. a b H.M.D. de Blainville. Les Plioques a oreilles. „Journal de Physique, de Chimie, d'Histoire Naturelle et des Arts”. 91, s. 298, 1820 (fr.). 
  7. J. Gistel: Naturgeschichte des Thierreichs, für höhere Schulen. Stuttgart: Hoffmann, 1848, s. xi. (niem.)
  8. T.S. Palmer: Index Generum Mammalium, a List of the Genera and Families of Mammals. Washington: Government Printing Office, 1904, s. 337, seria: North American Fauna. (ang.)
  9. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-09-08]. (ang.)
  10. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Hydrurga leptonyx. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 22 września 2009]