Fokowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fokowate
Phocidae[1]
J.E. Gray, 1821[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – szarytka morska (Halichoerus grypus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

drapieżne

Podrząd

psokształtne

Infrarząd

Arctoidea

Parvordo

płetwonogie

Rodzina

fokowate

Typ nomenklatoryczny

Phoca Linnaeus, 1758

Rodzaje

zobacz opis w tekście

Młode foki na obrazie Paula de Vos

Fokowate[3], foki (Phocidae) – rodzina drapieżnych ssaków morskich z podrzędu psokształtnych (Caniformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora), obejmująca 19 gatunków.

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • kończyny tylne wyciągnięte ku tyłowi, nieużyteczne przy poruszaniu się na lądzie
  • brak małżowin usznych
  • widzą bardzo dobrze, zarówno w wodzie, jak i na lądzie
  • pływają szybko i niezwykle zwinnie
  • pod wodą wytrzymują nawet do 40 minut
  • młode pokryte są białym, gęstym futerkiem, zwanym lanugo
  • Mogą nurkować do 200 m.

Środowisko życia[edytuj | edytuj kod]

  • w chłodnych morzach obu półkul[4][5]
  • w gromadach
  • w większości w strefie przybrzeżnej

Choroby fok[edytuj | edytuj kod]

Najcięższą z foczych chorób jest nosówka, która dziesiątkuje stada fok. Często przyczyną chorób foki jest działanie ludzi, jak to miało miejsce w przypadku mieszkanki helskiego fokarium, foki Krysi. Monety, które ludzie wrzucali "na szczęście", połknięte przez fokę zalegały w przewodzie pokarmowym bardzo długo i sukcesywnie były trawione. Uwalniane w ten sposób pierwiastki ciężkich metali zatruwały poszczególne organy wewnętrzne. Stwierdzono, iż bezpośrednią przyczyną nagłego zgonu był wewnętrzny krwotok na skutek gwałtownego pęknięcia śledziony[6].

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny należą następujące rodzaje i gatunki[7][3]:

Fokarium[edytuj | edytuj kod]

Badaniem szarytek morskich i ich rozmnażaniem w celu zachowania ginącego gatunku zajmuje się Stacja Morska Uniwersytetu Gdańskiego, prowadząc unikalne fokarium w Helu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Phocidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. J.E. Gray. On the Natural Arrangment of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 297, 1821 (ang.). 
  3. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 153–154. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  4. B. Stewart: Family Phocidae (Earless Seals). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 4: Sea Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2014, s. 169–. ISBN 978-84-96553-93-4. (ang.)
  5. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Family Phocidae (ang.). W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-21].
  6. Krzysztof E. Skóra: Foka zabita pieniędzmi (pol.). [dostęp 2008-06-25].
  7. C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 442–446. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)