Li Hongzhang

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Li.
Li Hongzhang
Li Hongzhang
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 李鸿章
Pismo tradycyjne 李鴻章
Hanyu pinyin Lǐ Hóngzhāng
Wade-Giles Li Hung-chang
Wymowa (IPA) [lì xʊ̌ŋ.ʈʂáŋ]

Li Hongzhang (ur. 15 lutego 1823, zm. 7 listopada 1901) – chiński polityk, wojskowy i dyplomata, jedna z najważniejszych osobistości schyłkowego okresu Qing.

Był protegowanym i współpracownikiem Zeng Guofana, wraz z nim brał udział w tłumieniu powstań tajpingów, a następnie Nian. Opowiadał się za reformą systemu panującego w Chinach, jednak selektywnie i w oparciu o dwór cesarski[1]. W 1864 roku jako jeden z pierwszych przekonywał dwór, że plany wypędzenia cudzoziemców są nierealne, ich dominacja wynika z przewagi w uzbrojeniu, a Państwo Środka, chcąc odzyskać dawną potęgę, powinno zająć się przyswojeniem sobie najnowszych zdobyczy techniki i budową systemu edukacji. Tym samym, wraz z Zengiem, stał się jednym z patronów ruchu na rzecz wzmocnienia państwa[2].

W latach 1870–1895 sprawował urząd gubernatora generalnego stołecznej prowincji Zhili, biorąc znaczny udział we wczesnej industrializacji kraju. W 1872 roku założył Kompanię Handlowej Żeglugi Parowej, otrzymującą subsydia na przewóz ryżu z delty Jangcy do Pekinu[3]. W latach 80. nadzorował tworzenie nowoczesnej chińskiej floty, zakupując pierwsze krążowniki i sprowadzając brytyjskich doradców[4].

Starał się jak najszybciej zakończyć konflikt o Wietnam z Francją i negocjował pokój w czasie i po wojnie chińsko-francuskiej (1884-85)[5]. Po wybuchu w 1894 roku wojny chińsko-japońskiej próbował doprowadzić do jak najszybszego jej zakończenia, przekonując że zakończy się ona dotkliwą klęską[4]. Jako dowódca floty został skierowany na front jako jeden z głównodowodzących wojsk chińskich. Po rozgromieniu chińskiej floty w bitwie u ujścia Yalu podpisał kończący wojnę traktat z Shimonoseki.

Podczas powstania bokserów wbrew rozkazom z Pekinu nie poparł rebelii[6]. Po upadku powstania negocjował ze strony chińskiej podpisanie protokołu końcowego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jakub Polit: Chiny. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2004, s. 400. ISBN 83-88542-68-0.
  2. Fairbank 1996 ↓, s. 199.
  3. Fairbank 1996 ↓, s. 200.
  4. a b Fairbank 1996 ↓, s. 201.
  5. Sino-French War 1884-5. W: Bruce A. Elleman: Modern Chinese Warfare, 1795-1989. London i New York: Routledge, 2001, s. 60-62, 82-93. ISBN 978-0415214742.
  6. Fairbank 1996 ↓, s. 212.


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • John K. Fairbank: Historia Chin. Nowe spojrzenie. Gdańsk: Wyd. Marabut, 1996. ISBN 83-85893-79-2.