Liczba (językoznawstwo)

Liczba – kategoria gramatyczna dotycząca niektórych części mowy. Służy sygnalizowaniu pojedynczości lub mnogości desygnatów (przedmiotów, osób itp.). W różnych językach świata przejawia się w różny sposób, a w niektórych nie występuje jako kategoria gramatyczna.

Rozróżnienie liczb gramatycznych

• liczba pojedyncza (singularis),
• liczba mnoga (pluralis);
• liczba podwójna (dualis) – np. w języku słoweńskim, litewskim czy arabskim;
• liczba potrójna (trialis) – np. w języku tok pisin oraz bislama;
• liczba kilkukrotna (paucalis) – częściowo występuje w języku arabskim;
• liczba mnoga partytywna;
• liczba mnoga inkluzywna i ekskluzywna (tj. my jako osoba pierwsza wraz z drugą oraz my jako tylko osoby pierwsze) – np. w języku malajskim.

Dystrybutywność a kolektywność

Mnogość obiektów może być ujmowana dystrybutywnie lub kolektywnie.

• singularia tantum – wyrazy występujące jedynie w liczbie pojedynczej, np.:

ryż, powietrze, zawiść, młodzież, sitowie;

• pluralia tantum – wyrazy występujące wyłącznie w liczbie mnogiej, np.: grabie, skrzypce, spodnie, usta, drzwi.

Liczba w języku polskim

W języku polskim kategoria liczby dotyczy rzeczownika, przymiotnika i czasownika. W dzisiejszym języku ogólnopolskim, a także w większości innych języków słowiańskich, występuje liczba pojedyncza i liczba mnoga; dawniej była znana także liczba podwójna.

Zobacz też

• liczba potrójna
• liczba poczwórna