Lili Elbe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lili Elbe
Ilustracja
Lili Elbe w 1926
Imię i nazwisko urodzenia Einar Mogens Wegener
Data i miejsce urodzenia 28 grudnia 1882
Vejle
Data i miejsce śmierci 13 września 1931
Drezno
Lili Elbe na obrazie Gerdy Wegener

Lili Elbe (ur. 28 grudnia 1882 w Vejle jako Einar Mogens Wegener, zm. 13 września 1931 w Dreźnie) – transpłciowa kobieta, jedna z pierwszych osób, które przeszły udokumentowaną operację korekty płci[1].

Pod swoim oryginalnym imieniem była znanym artystą. Już w latach dwudziestych regularnie publicznie pokazywała się jako kobieta i była przedstawiana jako siostra Einara, Lily. W 1930 przeszła pierwszą operację korekty płci i przyjęła oficjalnie imię Lili Elbe[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Współcześnie podejrzewa się, że od urodzenia Elbe mogła być kobietą dotkniętą zespołem Klinefeltera lub inną nieprawidłowością genetyczną; większość warunków interseksualności odkryto i opisano dopiero po śmierci Lili, trudno więc mieć pewność w jej szczególnym przypadku.

Lili urodziła się w Danii, jej płeć została zidentyfikowana jako męska. Jako Einar Wegener przeżyła wiele lat, także w małżeństwie z kobietą – znaną artystką tamtych czasów – Gerdą Gottlieb. Einar również była malarką. Pozowała żonie do obrazów jako kobieta, często w zwykłym życiu czy na przyjęciach występowała jako kobieta i nie została rozpoznana. Za to zdarzały jej się propozycje małżeństwa. W pewnym momencie swojego życia Einar zdecydowała się na chirurgiczną korektę płci i stała się Lili Elbe. Od momentu operacji porzuciła malowanie, uważając, że było to coś, co robił tylko Einar. W niedługim czasie po ostatniej z serii operacji Lili zmarła.

Lili Elbe została pochowana na cmentarzu w Dreźnie. Jej prace do dziś można zobaczyć w duńskim Muzeum Sztuki w Vejle.

W kulturze popularnej[edytuj | edytuj kod]

W 2001 ukazała się powieść The Danish Girl (w polskim przekładzie Dziewczyna z portretu[3]) Davida Ebershoffa będąca fikcyjnym przedstawieniem losów Elbe. W tym samym roku publikacja otrzymała Rosenthal Foundation Award od Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury[4]. 5 września 2015 odbyła się światowa premiera ekranizacji tej powieści w reżyserii Toma Hoopera (filmowy tytuł Dziewczyna z portretu, ang. The Danish Girl)[5][6]. W rolę Lili Elbe wcielił się Eddie Redmayne.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Magnus Hirschfeld: Chirurgische Eingriffe bei Anomalien des Sexuallebens: Therapie der Gegenwart. s. 67, 451–455.
  2. Biografia Lili Elbe (pol.). transfuzja.org, 28 listopada 2007. [dostęp 27 lutego 2015].
  3. Dziewczyna z portretu (pol.). lubimyczytac.pl. [dostęp 27 lutego 2015].
  4. Rosenthal Family Foundation Award for Fiction (ang.). American Academy of Arts and Letters. [dostęp 27 lutego 2015].
  5. Dziewczyna z portretu w bazie Filmweb
  6. The Danish Girl (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 27 lutego 2015].